10 May – Xalqın taleyini dəyişən lider: Ulu Öndər Heydər Əliyevin şərəfli həyat yolu
Azərbaycan tarixində elə şəxsiyyətlər var ki, onların fəaliyyəti təkcə bir dövrü deyil, bütöv bir xalqın gələcəyini müəyyənləşdirir. Belə dahilərdən biri, müasir Azərbaycan dövlətinin memarı və qurucusu, Ümummilli Lider Heydər Əliyev olmuşdur. 10 may tarixi yalnız bir doğum günü deyil, Azərbaycan dövlətçiliyinin güclənməsinin, milli dirçəlişin və xalqın xilasa gedən yolunun başlanğıcını simvolizə edən mühüm gündür.
1923-cü il mayın 10-da Naxçıvan şəhərində dünyaya gələn Heydər Əliyev hələ gənc yaşlarından yüksək intellekti, idarəçilik qabiliyyəti və prinsipial xarakteri ilə seçilirdi. O dövrün mürəkkəb siyasi şəraitində təhsil alaraq dövlət idarəçiliyi sistemində mühüm pillələrə yüksəlməsi təsadüfi deyildi. Heydər Əliyevin həyat yolu zəhmətin, qətiyyətin və xalqa xidmət idealının ən parlaq nümunələrindən biridir.
Onun dövlətçilik fəaliyyəti xüsusilə sovet dönəmində təhlükəsizlik orqanlarında çalışdığı illərdə daha aydın görünməyə başladı. Ulu Öndər uzun illər SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsində – DTK sistemində fəaliyyət göstərərək yüksək peşəkarlıq nümayiş etdirdi. O, Azərbaycan təhlükəsizlik orqanlarında general rütbəsinə yüksələn ilk azərbaycanlılardan biri oldu. Çətin və mürəkkəb siyasi sistem daxilində milli maraqları qorumaq, Azərbaycan kadrlarının önə çəkilməsi və respublikanın inkişafına çalışmaq onun əsas fəaliyyət istiqamətlərindən idi.
1969-cu ildə Heydər Əliyevin Azərbaycana rəhbər seçilməsi ilə respublikanın həyatında tamamilə yeni mərhələ başladı. Həmin dövrədək geridə qalmış iqtisadiyyat, zəif sənaye və sosial problemlərlə üzləşən Azərbaycan qısa müddətdə ittifaqın ən inkişaf etmiş respublikalarından birinə çevrildi. Zavodlar, fabriklər, məktəblər, universitetlər, yollar və iri sənaye müəssisələri tikildi. Milli kadr hazırlığı gücləndirildi, minlərlə azərbaycanlı gənc SSRİ-nin ən nüfuzlu ali məktəblərinə göndərildi. Azərbaycanın milli ruhunun qorunması və gələcək müstəqillik üçün intellektual bazanın formalaşdırılması məhz həmin illərin ən böyük nailiyyətlərindən idi.
1970–1980-ci illərdə Azərbaycan iqtisadiyyatının yüksəlişi, kənd təsərrüfatının inkişafı və sənaye potensialının artması birbaşa Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasətinin nəticəsi idi. O dövrdə Azərbaycan ittifaq miqyasında ən qabaqcıl respublikalardan biri kimi tanınmağa başladı. Ulu Öndər təkcə iqtisadiyyatı deyil, milli-mənəvi dəyərləri də qoruyur, Azərbaycan dilinə, mədəniyyətinə və tarixinə xüsusi diqqət ayırırdı.
1982-ci ildə Heydər Əliyev SSRİ rəhbərliyinə yüksələrək Sovet İttifaqı Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini və Sovet rəhbərliyinin ən nüfuzlu simalarından biri oldu. Bu, bir azərbaycanlının imperiya rəhbərliyində ən yüksək mövqelərdən birinə yüksəlməsi idi. O, həmin dövrdə də öz xalqını unutmur, Azərbaycanın maraqlarını müdafiə etməyə davam edirdi. Lakin SSRİ-də baş verən siyasi dəyişikliklər və mərkəzi hakimiyyətdəki qarşıdurmalar nəticəsində Heydər Əliyev hakimiyyətdən uzaqlaşdırıldı.
1990-cı ilin qanlı Yanvar hadisələrindən sonra Heydər Əliyevin Moskva şəhərində Azərbaycanın daimi nümayəndəliyinə gələrək sovet rəhbərliyini açıq şəkildə ittiham etməsi onun xalqına olan bağlılığının və cəsarətinin ən parlaq nümunələrindən biri idi. O dövrdə bir çox siyasətçilərin susduğu məqamda Heydər Əliyev Azərbaycan xalqının haqq səsini dünyaya çatdırdı.
1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycan ağır siyasi böhran, xaos, iqtisadi tənəzzül və vətəndaş qarşıdurması ilə üz-üzə qalmışdı. Dövlət müstəqilliyini yenicə bərpa etmiş ölkə parçalanmaq təhlükəsi yaşayırdı. Belə mürəkkəb bir zamanda xalqın təkidli tələbi ilə Heydər Əliyev hakimiyyətə qayıtdı. 1993-cü ildə onun prezident seçilməsi Azərbaycanın xilası və sabitliyə dönüşü oldu.
Ulu Öndərin prezidentliyi dövründə Azərbaycanda dövlətçiliyin əsasları möhkəmləndirildi. Ordunun formalaşdırılması, siyasi sabitliyin təmin olunması, iqtisadi islahatların həyata keçirilməsi və beynəlxalq münasibətlərin qurulması istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Məhz Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə imzalanan “Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın dünya iqtisadiyyatına inteqrasiyasında tarixi dönüş nöqtəsi oldu. Neft strategiyası ölkənin gələcək inkişafının əsasını qoydu və Azərbaycan regionun mühüm enerji mərkəzinə çevrildi.
Heydər Əliyev daim güclü dövlət, milli birlik və müstəqillik ideyalarını ön plana çəkirdi. Onun məşhur “Mən həmişə fəxr etmişəm, bu gün də fəxr edirəm ki, mən azərbaycanlıyam!” fikri təkcə bir cümlə deyil, bütöv bir milli ideologiyanın ifadəsinə çevrilmişdir.
Bu gün müasir Azərbaycan məhz Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi siyasi kurs əsasında inkişaf edir. Dövlətçilik ənənələrinin qorunması, milli maraqların müdafiəsi və Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artması Ulu Öndərin ideyalarının yaşadığını göstərir. Azərbaycan xalqı onun xidmətlərini heç vaxt unutmur və 10 may tarixini böyük ehtiramla qeyd edir.
Ulu Öndər Heydər Əliyev yalnız bir siyasi lider deyildi. O, xalqın taleyini dəyişən, Azərbaycanı müstəqil və güclü dövlətə çevirən böyük dövlət xadimi, əbədiyaşar lider idi. Onun adı Azərbaycan tarixində daim yaşayacaq və gələcək nəsillər üçün dövlətçilik məktəbi olaraq qalacaq.
11:44 10.05.2026
Oxunuş sayı: 110
