Qlobal Enerji qiymətləri son dörd ilin rekord həddinə çatıb
Dünya Bankının Əmtəə Bazarları Perspektivinə görə, 2026-cı ildə qlobal enerji qiymətləri 24% artaraq Rusiyanın Ukraynaya qarşı tammiqyaslı müharibəsinin başlanğıcından bəri ən yüksək səviyyəyə çata bilər.
Crossmedia.az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir.
Bu ssenari, Yaxın Şərqdəki münaqişənin yaratdığı ən ciddi pozuntular may ayında həll edilərsə mümkündür. Lakin, hərbi əməliyyatlar artmağa davam edərsə və təchizatdakı fasilələr uzanarsa, əmtəə qiymətləri daha da arta bilər.
Baza ssenarisinə görə, strateji əhəmiyyətli Hörmüz boğazından keçən gəmiçiliklərin oktyabr ayına qədər tədricən müharibədən əvvəlki səviyyələrə qayıtması gözlənilir.
Ümumi əmtəə qiymətləri indeksinin 2026-cı ildə 16% artacağı proqnozlaşdırılır ki, bu da enerji və gübrə qiymətlərinin kəskin artması, eləcə də bir neçə əsas metalın rekord yüksək qiymətləri ilə əlaqədardır.
Dünya Bankının məlumatına görə, enerji infrastrukturuna edilən hücumlar və müharibədən əvvəl qlobal dəniz yolu ilə neft ticarətinin təxminən 35%-nin keçdiyi boğazdan keçən gəmiçilikdəki pozuntular neft bazarı üçün əsl şok olub.
2026-cı ildə Brent markalı xam neftin orta qiymətinin 2025-ci ildəki 69 dollardan 86 dollara çatacağı proqnozlaşdırılır. Əgər vacib neft və qaz infrastrukturu zədələnməyə davam edərsə və ixrac yavaş-yavaş bərpa olunarsa, bu il neftin qiyməti 115 dollara çata bilər.
Mütəxəssislərin fikrincə, müharibə qlobal iqtisadiyyata tədricən, dalğa şəklində təsir göstərir.
Əvvəlcə enerji qiymətlərinin artması, sonra ərzaq qiymətləri və nəhayət, daha yüksək faiz dərəcələrinə və daha bahalı borc maliyyələşdirməsinə səbəb olan sürətlənmiş inflyasiya vasitəsilə.
Bu, ən böyük təsirə yüksək borc yükü olan ən kasıb ölkələrə təsir edəcək.
Dünya Bankı inkişaf etməkdə olan ölkələrdə inflyasiyanın 2026-cı ildə baza ssenarisi çərçivəsində orta hesabla 5,1% olacağını proqnozlaşdırır, ötən ilki 4,7% ilə müqayisədə. Uzunmüddətli müharibə halında inflyasiya 5,8%-ə yüksələ bilər.
İqtisadi artım da ciddi zərbə alacaq.
Mütəxəssislər inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatların 2026-cı ildə müharibədən əvvəlki 4% proqnozuna nisbətən cəmi 3,6% artacağını proqnozlaşdırırlar.
Gübrə qiymətlərinin, xüsusən də karbamidin qiymətinin 60% artması səbəbindən 2026-cı ildə 31% artacağı gözlənilir. Hazırda bu, ən çox istifadə edilən azot gübrəsidir və onun istehsalı təbii qazdan asılıdır.
Gübrə qiymətlərinin artmasının ərzaq bazarlarına təzyiqi artıracağı, fermerlərin gəlirlərini azaldacağı və gələcək məhsullar üçün risklər yaradacağı gözlənilir. Ümumdünya Ərzaq Proqramı müharibə davam edərsə, bu ilin əvvəlində daha 45 milyon insanın kəskin qida çatışmazlığı ilə üzləşə biləcəyini təxmin edir.
08:50 29.04.2026
Oxunuş sayı: 43
