Bakının dərdi var: Yağış paytaxtımıza niyə yaraşmır?
Bakıda həlli gecikən problemlərdən biri də yağışla bağlıdır. Hər dəfə güclü yağıntı düşən kimi şəhər demək olar ki, iflic vəziyyətə düşür. Küçələri su basır, hərəkət çətinləşir, bəzi ərazilərdə isə ümumiyyətlə çölə çıxmaq mümkün olmur. İllərdir bu məsələ gündəmə gəlsə də, problemin köklü həlli hələ də tapılmayıb. Yağış sularının düzgün axıdılmaması, kanalizasiya sisteminin yüklənməsi vəziyyəti daha da ağırlaşdırır. Nəticədə isə ən çox əziyyəti yenə də sakinlər çəkir.
Xəzər Universitetinin Coğrafiya və ətraf mühit departamentinin müdiri, ətraf mühit məsələləri üzrə ekspert Rövşən Abbasov Crossmedia.az-a açıqlamasında Bakıda bu cür yağışların yağmasının nadir hallarda baş verdiyini vurğulayıb: " Mart ayında normadan 5 dəfə çox, aprel ayının əvvəllərində isə artıq normadan 3 dəfə çox yağışın yağması meteoroloji müşahidələr tarixinə düşə biləcək yağışlardır. Ayrı-ayrı illərdən asılı olaraq, quraq və yağıntılı illəri biz görürük. Bu həm də iqlim dəyişmələrinin nəticəsində ekstremal təbiət hadisələrinin artdığını göstərir. Bakı belə yağışları çox nadir hallarda görür və bunun da fonunda daşqınlar baş vermişdir. Daşqınların baş verməsi bir tərəfdən normal hadisə kimi qəbul edilsə də, digər tərəfdən infrastrukturda olan bəzi çatışmazlıqları da üzə çıxarır. Bu çatışmazlıqlar daha çox ondan ibarətdir ki, meteoroloji müşahidələrə əsaslanan təbii təhlükəli hadisələrin bu səviyyədə baş verəcəyi gözlənilirdi və buna görə də bunlar infrastrukturda nəzərə alınmamışdır. Yəni, yağış ötürücü qurğuların kifayət qədər çox olmaması, onların tutumunun az olması, evlərin yerləşdiyi ərazilərdə bərk səthlərin çoxalması buna rəvac verən amillərdən hesab olunur. Bərk səth asfalt və beton səthlərdir ki, bu zaman yağışın qruntda infiltrasiya etməsinin qarşısı alınır və yağış sürətli bir axına çevrilir. Daşqınlar elə yerlərdə olmuşdu ki, oralar əsasən ağacsız, torpaq olmayan, özbaşına məskunlaşmış ərazilərdir. Səki tərəflərində çoxlu iri hasarlar tikilibdir və bu iri hasarların arasında isə ya asfalt, ya da beton səthləri görmək olur. Bu isə, yağışın həm infiltrasiya olunmasına mane olurdu, həm də axıb getməsinə mane olurdu. Gölməçələşmə, belə su basmalar əmələ gəlirdi".
Ekspert əlavə edib ki, bu vəziyyəti düzəltmək üçün infrastruktura da dəyişikliklər edilməlidir: "Yağış kollektorlarının tutumu artırılmalıdır, yağış sularının idarə olunması üçün xüsusi qurğular tikilməlidir. Paralel olaraq, Bakı şəhərində yaşıllıq sahələri artırılmalıdır. Bakı və ətraf ərazilərdə yağış sularının istiqamətləri həmin göllərin istiqamətində olmalıdır ki, yağan yağışlar axıb həmin göllərə keçsin".
Sosioloq, ekoloq Elçin Bayramlı torpaqların bu ərazidə gil qatından ibarət olmasının su keçiriciliyini azaltdığını və suların torpağa hopmadığını qeyd edib: "Eyni zamanda şəhərdə və ətrafında asfalt örtüyü çoxdur deyə suyun torpağa hopub çəkilməsi da baş vermir. Həmçinin yağış suların yönəldilməsi işləri aparılmalıdır. Axınlar gedib haradasa çökək ərazilərdə toplanmalıdır ki, sonradan o sudan da istifadə etmək olsun. Bəzi ölkələrdə belə edirlər. Belə ki, axını dənizə tərəf yönəltmək olur.
Bütün bu məsələlər kompleks məsələdir. Son 30 ildə bir az qarışıqlıq olub. Bakı və Abşeron zonasında xaotik tikililər, yeni məhəllələr, kəndlər, qəsəbələr, sənədsiz evlər yarım milyona yaxındır yaradılıb. Onlar yaradılarkən, müvafiq kanalizasiya sistemləri təşkil olunmsmışdır. Bu problemlərin hamısı bununla bağlıdır. Məsələ artıq cənab Prezidentin nəzarətindədir. Xüsusi bir proqram layihəsi– Bakı və Abşeron zonasında su, yağış, iqlim sistemlərinin formalaşdırılması, düzgün sistem və infrastrukturun qurulması birbaşa Prezidentə təqdim olunub. Artıq müəyyən işlər də görülür su-kanalizasiya xətləri təşkil olunur, yenilənir".
Onun sözlərinə görə bəzi yerlərdə su-kanalizasiya xətləri hələ yoxdur: " İlkin olaraq 9 milyon, yəni təxminən 1 milyarda yaxın vəsait bu işə ayrılıb. Yaxın illərdə bu istiqamətdə işlər gedəcək. Hər bir halda kompleks məsələdir, burada birini həll etməklə iş bitmir, kompleks qurulmalıdır. Su-kanalizasiya sistemləri, drenaj, suötürücü qurğular hamısı yenidən hesablanıb qiymətləndirilir, hökumətdə bununla bağlı işlər gedir, komissiya təşkil olunub. Məsələn, Sabunçu meydanını tamamilə su basır, onu bir formada həll etmək lazımdır. Eləcə də digər bir çox ərazilər var ki, daha kritik yerlərdir, Proqram həyata keçirildikcə, bu problemlər tədricən aradan qalxacaq".
Fatimə
20:17 07.04.2026
Oxunuş sayı: 62
