Almaniyalı politoloq Naxçıvana hücumla bağlı sensasion ssenarini açıqlayıb
İranda baş verən böhranın nəticələri həm Cənubi Qafqaz, həm də Ermənistan üçün çox real təhlükə yaradır.
Crossmedia.az xəbər verir ki, bunu Alman politoloqu Valdemar Gerdt deyib.
Hərbi əməliyyatların birbaşa bölgəyə yayılması ehtimalına gəldikdə isə, bu, nominal olaraq qalır. Hazırda eskalasiya üçün heç bir real ilkin şərt yoxdur.
Bəlkə də, Azərbaycanda baş verən son hadisə, hücum dronlarının uçurulması, yeganə mümkün səbəbdir.
Politoloqun fikrincə, eskalasiya güclənərsə, ən böyük təhlükə regionu tamamilə bürüyə biləcək potensial qaçqın dalğasıdır. İnsanlar müharibədən qaçacaqlar və 90 milyondan çox İran əhalisi heç də əhəmiyyətsiz deyil.
Əgər vəziyyət qəfildən nəzarətdən çıxarsa və ölkədə Liviya, İraq, Əfqanıstan və Suriyada baş verənlərə bənzər xaos hökm sürərsə, kütləvi qaçqın axını qaçılmaz olacaq.
"Avropada 2015-ci ildəki dalğaya bənzər başqa bir dalğanın gələcəyi ilə bağlı narahatlıqlar görürəm. Hərçənd düşünürəm ki, avropalılar bu hadisələrdən kiçik də olsa, müəyyən dərs çıxarıblar. Axı onlar hələ də nəzarətsiz qanunsuz immiqrasiyanın nəticələrinin öhdəsindən gələ bilmirlər. Buna görə də, İranla qonşu ölkələr mümkün kortəbii köçə hazırlaşmalıdırlar", - deyə ekspert bildirir.
Eyni zamanda, başa düşülməlidir ki, bu proses nəzarətə götürülərsə və sistemləşdirilərsə, hətta bu mənfi amildən müəyyən fayda əldə etmək mümkün olacaq.
Gerdt qeyd edir ki, İranda son zamanlar xristian oyanışı müşahidə olunur. Ölkənin xristian əhalisi son bir neçə ildə ikiqat artıb. Bu insanlar köçməyə məcbur edilsələr, Ermənistanda yaxşı qarşılana və müəyyən şərtlər daxilində ölkə iqtisadiyyatının əhəmiyyətli hərəkətverici qüvvəsinə çevrilə bilərlər.
Azərbaycan hazırkı icazəlilik vəziyyətinə aludə ola bilər.
Əks halda, hazırlıqlar görülməsə və müəyyən şərtlər yaradılmasa, Cənubi Qafqazda həqiqətən də xaos hökm sürə bilər. Axı, iki milyon qaçqın çox tez bir zamanda regionun iqtisadi, təhlükəsizlik və sosial müdafiə sistemlərini alt-üst edə bilər. Bundan əlavə, regiondaxili münaqişələr kəskin şəkildə kəskinləşə bilər və bu, Cənubi Qafqaz ölkələri rəhbərliyinin xüsusi diqqət yetirməli olduğu bir şeydir - deyə alman politoloqu iddia edir.
Təəssüf ki, indi bütün beynəlxalq normaların və kanonların dənizə atıldığını görürük.
ABŞ dünyaya həmişə istifadə etdiyi eyni güc hüququnu nümayiş etdirir. Sadəcə, əvvəllər bu, hər cür yalançı demokratiya postulatları ilə örtülürdü, amma indi bu da yoxdur.
Gerdt qorxur ki, əgər amerikalılara bunu etməyə icazə verilsə, ABŞ-nin icazəliliyini əsas gətirərək, bütün digər oyunçular - hətta regional miqyasda olanlar belə bu vəziyyətdən yararlana bilərlər.
"İndi Azərbaycan bu imkansız vəziyyətdən istifadə etmək üçün ciddi şəkildə meyllənə bilər. Bilirik ki, İranda təxminən on altı milyon azərbaycanlı yaşayır. Bakının həm ərazi, həm də insan resursları ilə bağlı iddiaları ola bilər. Son dron təxribatı əvvəllər ən azı BMT və ya Təhlükəsizlik Şurasının təsdiqini tələb edən hərəkətlərə yol aça bilər", - deyə politoloq vurğulayır.
Əks təqdirdə, ekspert əmindir ki, Cənubi Qafqaz dövlətləri İran qarşıdurmasından təsirlənməməyi üstün tutacaqlar.
Məsələn, Ermənistanın İranla əhəmiyyətli ticarət dövriyyəsi var idi ki, bu da Ermənistan iqtisadiyyatı üçün əhəmiyyətli bir rəqəmdir. Təəssüf ki, indi, baş verənlərdən sonra bu reallıq kəskin şəkildə dəyişməyə başlayacaq.
Lakin, ölkə rəhbərliyinin ayıq və müvafiq yanaşması ilə ciddi dəyişikliklərin qarşısını almaq və hətta sonda bəzi faydaları əldə etmək olar,- deyə Gerdt yekunlaşdırdı.
01:30 14.03.2026
Oxunuş sayı: 54
