Cross Media-nın əməkdaşı bir günlük kitab satdı, az qala, ifşa olunurdu - REPORTAJ
Dünyada bir çox peşə, bir çox sahə var. Hər bir insan sevdiyi işi görməklə yanaşı, tamam başqa sahəyə yaxud peşəyə də maraq göstərə bilir. Mütaliəni və mütaliə edən insanları sevirəm. Mütaliə edən insanlarla söhbət daha maraqlı olur. Məhz bu səbəbdən hər zaman kitab satıcılığına marağım olub. Hər gün müxtəlif dünyagörüşünə sahib insanlarla müxtəlif kitablardan söhbət etmək mənim üçün iş yox həyat tərzi olardı. Bu gün bu xəyalımı reallaşdırmaq üçün bir günlük kitab satıcısı olacam.
Müştərilərin ən çox olduğu günü seçib yollanıram kitab mağazasına. Dükan işçiləri məni maraqla qarşılayır. Mənə dükanın emblemi olan qırmızı haket və yaxa kartı verirlər. Çox çəkmədən vitrinə keçirəm.
Satıcı qızdan iş prosesini və kitabların hansı janrlara uyğun harada yerləşdirildiyini soruşdum.
- Müştəri gəldikdə salamlayıb “xoş gəlmisiniz” deyirik. Əsasən kitablara özü baxır, mane olmuruq. Lazım olarsa yaxınlaşıb istədiyi janra və dilə uyğun kitab tövsiyyəsi edirik.
Satıcı qız daha sonra fərqli dillərdə olan kitabları və hansı janra uyğun yığıldığını göstərir. Kitabların janrlarından əlavə adlarını da yadımda saxlamağa çalışırdım. Mütaliə ilə məşğul olduğum üçün bir çox kitab tanış idi. Az-çox dükana, kitabların yerlərinə bələd oluram. Kitab reflərinin arasında gəzərək ilk müştərimi gözləməyə başlayıram
İlk müştərim 6-7 yaşlarında oğlan uşağı olur. Əvvəlcə kitab rəflərinə baxır, konkret kitabı axtarır. Sonra mənə yaxınlaşıb.
- Salam, sizdə Artur Konan Doylun “Şeytan ayağı” kitabı var?
- Salam. Buyurun, bir yerdə baxaq – deyərək detektiv janr bölməsinə keçdim. Artur Konan Doylun əsərləri rəfin ən yuxarı gözündə olduğu üçün balaca oxucu oranı dəqiq görə bilmirdi. Solda ən birinci duran qırmızı üzlü “Şeytan ayağı” kitabını oğlana verirəm. Təşəkkür edərək kassaya yaxınlaşır.
10-15 dəqiqə keçdikdən sonra orta yaşlarda bir kişi gəlir.
- Salam, sizdə “Kont nəzəriyyəsi kitabı varmı? Axtardım tapa bilmədim.
Kitabı mən də tapa bilmədiyim üçün kassada sistemə axtarışa vurdum. Kitab bitmişdi.
- İstədiyiniz kitab təəssüf ki, hazırda əlimizdə yoxdur. Amma istəyirsinizsə, eyni janrda başqa kitablar da tövsiyyə edə bilərəm.
Müştərinin də razılığı ilə Kont nəzəriyyəsinin əsasını təşkil edən elmi kitablara baxmağa başladıq.
- Baxın bu Sokratın “Özünüdərk” təlimi kitabıdır. Bildiyiniz kimi, Sokrat yaşamı boyu heç vaxt kitab yazmayıb. Amma bu onun təlimlərinin tələbələri tərəfindən qələmə alınan hissələridir. Kont nəzəriyyəsinə uyğun olaraq Sokrat da insanın doğru biliklə hər şeyə nail olacağını müdafiə edir. Bundan əlavə, mən sizə Şəmsi Təbrizinin fikirlər toplusu olan “Həyatınızı dəyişəcək 10 təlim” kitabını məsləhət görə bilərəm.
- Sokrat sanki Konta daha yaxındır. Elə bunu götürüm. Təşəkkür edirəm.
Müştəriləri bir-bir yola saldıqca işdən həzz alıram. Əvvəl də düşündüyüm kimi bu işə həyat tərzi kimi baxıram. İnsanlarla ünsiyyətdə olmaq və müxtəlif kitabları müzakirə etmək sanki ruhu dincəldir.
Günün ən yadda qalan müştərisi 40-50 yaşlarında bəstəboy, dolu kişi idi.
- Salam, sizə necə kömək edə bilərəm?
- Salam, siz, deyəsən, yenisiniz. Mən bura tez-tez gəlirəm, amma sizi ilk dəfədir görürəm.
- Bəli, işə bu gündən başlamışam- Jurnalist kimliyimi gizlətmək üçün belə bir "ağ yalan" uydurmalı oluram.
- Mən əsasən detektiv roman oxuyuram. Hazırda 2 romanı birdən oxuduğum üçün heç nə almaq istəmirəm ki, yarımçıq qalmasın. Amma baxmadan da dura bilmirəm.
- Əsasən hansı detektiv yazıçını oxuyursuz?
- Elxan Elatlı.
Bu cavab mənim üçün göydəndüşmə oldu. Çünki Elxan Elatlının bir çox kitabını oxumuşdum və alıcıya necə lazımdırsa, köməklik göstərə bilərdim.
- Elxan Elatlının “Alternativ əməliyyat” romanını oxumusunuz?
- Xeyr, oxumamışam. Amma eşitmişəm.
- Bu roman ikinci Qarabağ müharibəsində bir əməliyyatdan bəhs edir. Hansı ki, azərbaycanlı gənc ermənilər tərəfindən dövlətimizə qarşı təxribata göndərilir. Göndərilən şəxsin adı Ayxan olur və yerli hüquq mühafizə orqanları tərəfindən tutulur. Bir neçə gün qadın DTX işçisinin evində qalır və daha sonra əks hücum əməliyyatında yerli hüquq mühafizə orqanlarına köməklik edir.
- Maraqlıdır. Romanlarımı bitirim, mütləq növbəti bu kitab olacaq. Mənim adım Zaurdur. Xoş oldu sizi tanımaq – deyib əlimi sıxıb sağollaşır.
Zaur adlı müştərimdən sonra bir saata yaxın heç kim gəlmir. Gələnlər əsasən kitablara göz gəzdirib gedirdilər. Bir müddət sonra daha bir maraqlı oxucu gəlir. Bir xanım idi, sevgi romanı axtarırdı.
- Bilirsiz, şablon sevgi hekayələrindən kənar bir kitab axtarıram. Pərinuş Səninin “Mənim payım” kitabını oxumusunuz? Baxın, elə bir kitab...
- Pərinuş Səninin o kitabı İran inqlabı dövrünə düşür və qəhrəmanların sevgi hekayəsi məhz inqlbla bağlı olur. Sizə bu tipdə daha bir Fars ədəbiyyat nümunəsi misal göstərə bilərəm. “Tehranda kitab dükanı” kitabı. Bu kitab da inqilabdan bəhs edir. Röya və Bəhmən inqlab ərəfəsində tanış olmuş iki gənc olur. Bir-birilərini çox sevirlər və müəyyən səbəblərdən zorla ayrılan sevgililər on illiklər sonra qarşılaşırlar. Röya evlənir, uşaqları olur. Bəhmən də qocalar evinə düşür. Son görüşləri yaşlı vaxtlarına düşür və orada Bəhmən ayrılıqlarının əsl səbəbini, nə üçün İrandan uzaqlaşdığını Röyaya açacaq.
Mən danışdıqca qadının göz bəbəkləri böyüdüyündən maraqla dinlədiyini hiss edirdim. Və qadın kitabı alaraq təşəkkür etdi. İş saatım yavaş-yavaş sona çatırdı. Bir günlük mənə iş prosesində əllərindən gələn qədər kömək edən mehriban kollektivə təşəkkür edərək xatirə şəkli çəkdirib kitab dükanından uzaqlaşdım. Bir gün də olsa sevdiyim işi görmək mənə həzz verdi. Fərqli düşüncəli insanlar, fərqli dünyagörüşü şəxslərlə tanış olmaq maraqlıdır.
Həmçinin uşaqdan böyüyə hələ də kitablara bu qədər marağın olması sevindirici haldır ki, mən şəxsən buna şahid oldum. Azyaşlı uşaqlardan yaşlı nəslin nümayəndələrinə qədər fərqli janrlarda kitablar alınırdı. Texnologiyanın bu qədər inkişaf etdiyi və “kitaba maraq azalıb” iddialarına tutarlı cavab oldu bu gün mənə.
P.S: Görəsən, məni, az qala, ifşa edəcək həmin o daimi müştəri gələn dəfə mağazaya gəlib məni görməyəndə nə düşünəcək?
Ayhan
13:27 02.03.2026
Oxunuş sayı: 1089
