Diaspora emosiyalarla yox, düşünülmüş dialoqla güclü olur - MÜSAHİBƏ
Diaspora anlayışı çox zaman uzaqda yaşamaqla eyniləşdirilsə də, əslində onun mahiyyəti məsafədən yox, bağlılıqdan qaynaqlanır. Xarici ölkələrdə yaşayan azərbaycanlılar üçün diaspora təkcə mədəni kimliyin qorunması deyil, həm də tarixi yaddaşın daşıyıcısı, ictimai mövqenin formalaşdırıcısı və milli maraqların ifadə olunduğu bir platformadır. Bu fəaliyyət fərdi təşəbbüslərdən çox, düşünülmüş yanaşma və davamlı əmək tələb edir. Qırğızıstandakı Azərbaycan diasporu da məhz bu baxımdan diqqət çəkir. Burada diaspor fəaliyyəti yalnız formal çərçivələrlə məhdudlaşmır, ictimai məsuliyyət, nəsillərarası əlaqə və qarşılıqlı anlaşma üzərində qurulur. Yaşanılan ölkənin ictimai mühiti ilə sağlam dialoqu qorumaqla yanaşı, milli dəyərlərin yaşadılması diasporun əsas prioritetləri sırasında yer alır. Bu yanaşma isə diasporun bu gününü möhkəmləndirməklə yanaşı, gələcək inkişaf xəttini də müəyyənləşdirir. Bu baxımdan Crossmedia.az Analitik İnformasiya Portalı olaraq “Zəfər Diasporu” rubrikamız çərçivəsində növbəti müsahibəmizi oxucularımıza təqdim edirik.
Bu dəfəki müsahibimiz Qırğızıstan Azərbaycanlılarının "Birlik" İctimai Birliyinin sədri İmanova İlhamə Əjdər qızıdır. ‘’Birlik” Qırğızıstanda yaşayan azərbaycanlıların mədəni, təhsil və ictimai fəaliyyətlərini təşviq edən diaspor təşkilatıdır. O, gənclər üçün dil və mədəniyyət dərsləri, milli bayramların qeyd olunması və icma layihələrinin həyata keçirilməsi ilə məşğuldur. Təşkilat həm azərbaycanlı icmasının həmrəyliyini qoruyur, həm də yaşadığı ölkə ilə harmonik əməkdaşlıq qurur.
-Qırğızıstandakı Azərbaycan diasporunun bu gün ən güclü tərəfi nədir?
-Mənim üçün Qırğızıstandakı Azərbaycan diasporunun gücü insanlardadır və bizi birləşdirən ortaq yaddaşdadır. Bizi yalnız mədəniyyət və ənənələr deyil, həm də tariximizi, keçdiyimiz yolu və bir-birimiz qarşısında daşıdığımız məsuliyyəti dərk etmək birləşdirir. Bu, diaspor daxilində daxili həmrəyliyin qorunmasına və eyni zamanda yaşadığımız ölkənin cəmiyyəti ilə qarşılıqlı hörmətə əsaslanan dialoqun qurulmasına imkan verir.
- “Birlik” İctimai Birliyində fəaliyyətinizi necə dəyərləndirirsiniz?
-“Birlik” İctimai Birliyindəki fəaliyyətimi fərdi deyil, kollektiv əməyin və ümumi irəliləyişin bir hissəsi kimi qəbul edirəm. Mənim üçün vacibdir ki, diaspor tarixə hörmət edilən, keçmişin unudulmadığı və eyni zamanda gələcəyə baxılan bir məkan olsun. Bu fəaliyyətin ən real qiymətləndirilməsi isə insanların etimadı və birgə səylərin icmaya fayda verdiyini hiss etməkdir.
-Beynəlxalq korporativ mühitdə qazandığınız təcrübə diaspor fəaliyyətinizə nə qatır?
-Beynəlxalq korporativ mühitdə qazandığım təcrübə mənə proseslərə daha geniş kontekstdən baxmağı və müxtəlif baxış bucaqlarını nəzərə almağı öyrədib. Bu, diaspor fəaliyyətində xüsusilə önəmlidir, çünki burada şəxsi talelər, milli yaddaş və müasir çağırışlar bir araya gəlir. Bu təcrübə mürəkkəb və həssas mövzularda emosiyalara deyil, düşünülmüş və balanslı dialoqa əsaslanaraq danışmağa kömək edir.
-Diaspor fəaliyyətində emosional mövqe ilə diplomatik dil arasında balansı necə qorumaq olar?
-Vətən, tarix və insanların taleyi haqqında danışarkən emosiyaların olması tamamilə təbiidir. Lakin məhz tarixi yaxşı bilmək və onun dərslərini anlamaq bu balansı qorumağa imkan verir. Diplomatik dil səmimiyyəti inkar etmir, əksinə, keçmişə hörmətin, qəhrəmanların xatirəsinin və milli dəyərlərin ləyaqətli şəkildə ifadə olunmasına şərait yaradır.
-Sizcə, Azərbaycan diasporunun gələcək uğuru nədən asılıdır?
-Diasporun gələcək uğuru, ilk növbədə, öz tarixini bilməsindən və yaşanmış hadisələri, o cümlədən Azərbaycanın ən yeni tarixini düzgün dərk etməsindən asılıdır. Təkcə xatırlamaq deyil, bu tarixdən nəticə çıxarmaq, birlik qorumaq və səhvləri təkrarlamamaq vacibdir. Eyni zamanda, canlarını fəda etmiş qəhrəmanların xatirəsi böyük əhəmiyyət daşıyır. Onların qurbanlığının hədər getmədiyini dərk etmək gələcək nəsillər qarşısında məsuliyyət hissini gücləndirir. Tarixi yaddaş təhsil, gənclərin iştirakı və dünyaya açıqlıqla birləşdikdə, diaspor üçün möhkəm və davamlı inkişaf təməli formalaşır.
-Azərbaycan dövlətinin diasporaya verdiyi dəstəyi necə qiymətləndirirsiniz?
-Azərbaycan dövlətinin diasporaya dəstəyi mənim üçün təkcə təşkilati yardım deyil, həm də ümumi bağlılığın və tarixi birliyin təsdiqidir. Bu dəstək diasporun özünü vahid xalqın bir hissəsi kimi hiss etməsinə, məsuliyyət duyğusunun möhkəmlənməsinə və ölkə hüdudlarından kənarda milli dəyərlərin, mədəniyyətin və tarixi yaddaşın qorunmasına töhfə verir.
-Bu yolda davam etməyə sizi ən çox nə motivasiya edir?
-Məni ən çox nəsillərarası davamlılıq düşüncəsi motivasiya edir. Ailəmin tarixi, əvvəlki nəsillərin taleyi və ağır sınaqlardan keçmiş insanların xatirəsi bu işi formal görməyə imkan vermir. İstəyirəm ki, yaddaşın qorunması, qəhrəmanlara hörmət və dəyərlərin ötürülməsi real işlərdə və səmimi insan münasibətlərində öz əksini tapsın.
-2026-cı il və Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günü münasibətilə nə demək istərdiniz?
-2026-cı il və Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günündə hər birimizə birlik, tariximizə şüurlu münasibət və Vətənin gələcəyi naminə canından keçmiş insanlara dərin hörmət arzulayıram. Harada yaşamağımızdan asılı olmayaraq, bizi ortaq köklərimiz, yaddaşımız və bu yolun növbəti mərhələsi qarşısında daşıdığımız məsuliyyət birləşdirir.
Sevinc Yarməmmədova
09:45 02.01.2026
Oxunuş sayı: 1719