Bazarlarda həyəcan - Qızılın qiymətində çöküş davam edəcəkmi?
Son dövrlər dünya bazarında qızılın qiymətində müşahidə olunan kəskin
dalğalanmalar qiymətli metal bazarında da qeyri-müəyyənliyi artırıb. Bir müddət
rekord həddə yüksələn qızılın sonradan ucuzlaşması, ardınca yenidən bahalaşması
həm investorların, həm də qızıl alıcılarının diqqətini bu bazara yönəldib. Belə
dəyişikliklər qızılı yalnız investisiya vasitəsi kimi deyil, həm də gündəlik
tələbat və zərgərlik məmulatları bazarı baxımından əhəmiyyətli iqtisadi amilə
çevirir.
Qızılın dünya bazarındakı qiymətinə geosiyasi gərginliklər, ABŞ dollarının
məzənnəsi, Federal Ehtiyat Sisteminin faiz siyasəti, inflyasiya gözləntiləri və
mərkəzi bankların qızıl ehtiyatlarını artırması kimi amillər təsir göstərir.
2026-cı ilin əvvəlində bir unsiya qızılın qiymətinin 5 500 dolları ötməsi,
sonrakı aylarda isə 4 000 dollar səviyyəsindən aşağı düşməsi bazardakı
dəyişkənliyin miqyasını göstərir. Dünya Qızıl Şurasının məlumatına görə, qiymət
dəyişiklikləri investisiya tələbinə də təsir edib, yüksək qiymətlər isə
zərgərlik məmulatlarına tələbatın həcmini müəyyən qədər məhdudlaşdırıb.
Dünya bazarında baş verən bu proseslər Azərbaycandakı qızıl bazarından da
yan keçmir. Beynəlxalq qiymətlərdəki dəyişikliklər yerli satış qiymətlərinə,
zərgərlik məmulatlarının maya dəyərinə, alıcıların alış qərarlarına və qızılın
investisiya məqsədilə əldə edilməsinə təsir göstərə bilər. Xüsusilə qiymətlərin
tez-tez dəyişməsi alıcıları gözləmə mövqeyinə keçirir, bəzi hallarda isə qızıl
alışını təxirə salmağa vadar edir.
Digər tərəfdən, qiymətlərin ucuzlaşması hər zaman alıcıların bazara kütləvi
qayıdacağı anlamına gəlmir. İnsanlar qiymətlərin yenidən artıb-artmayacağını
gözləyir, satıcılar isə mövcud ehtiyatların dəyəri və yeni məhsulların alış
qiyməti arasında tarazlıq yaratmağa çalışırlar.
Bəs dünya bazarındakı qiymət dalğalanmaları Azərbaycanda qızılın satışına, alıcılıq qabiliyyətinə və zərgərlik sektoruna necə təsir edib?

Crossmedia.az-a açıqlamasında Cross
Media Təhlil Mərkəzinin analitiki, iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru, dosent,
"İqtisadiyyat və Hüquq" İctimai Birliyinin sədri Aqil Eyvazov bildirib
ki, dünya bazarında qızılın qiyməti dəyişəndə bunun təsiri Azərbaycanda külçə
və sikkələrin qiymətində daha birbaşa görünür. Məsələn, “AzerGold” satış
qiymətlərini Mərkəzi Bankın gündəlik məzənnəsi əsasında müəyyənləşdirir. Zinət
əşyalarının qiymətinə isə qızılın dəyərindən əlavə işçilik, dizayn və satıcının
əlavəsi də daxildir. Buna görə dünya bazarındakı ucuzlaşma mağazalarda eyni gün
və eyni faizlə hiss olunmaya bilər.
Yaxın aylarda qızılın qiymətinə ən çox ABŞ-də faiz gözləntiləri və dolların
məzənnəsi təsir göstərəcək. Dollar möhkəmlənərsə və faizlər yüksək qalarsa,
qızılın qiyməti təzyiq altında qala bilər. Geosiyasi risklərin artması və
mərkəzi bankların alışları isə qiyməti dəstəkləyə bilər. Bu amillər fərqli
istiqamətlərdə təsir göstərdiyindən, yaxın dövr üçün qəti proqnoz vermək
çətindir.
Vətəndaşların alış qərarına gəldikdə isə, bu, ilk növbədə vəsaitə nə vaxt
ehtiyac olacağından asılıdır. Yaxın aylarda lazım olacaq vəsaiti qızıla
yatırmaq risklidir: qiymət enə bilər, üstəlik, satıcının geri alış qiyməti alış
zamanı ödənilən məbləğdən aşağı ola bilər. Uzunmüddətli yığım üçün isə
sertifikatlı külçə və sikkələrin satış və geri alış şərtlərini müqayisə edib
mərhələli alışa baxmaq olar. Mərhələli alış bütün məbləği bir günün qiyməti ilə
yatırmaq riskini azaldır, amma qiymət enişindən qorumağa zəmanət vermir”.
Aqil Eyvazov qeyd edib ki, qızılın qiymətindəki ucuzlaşmanın əsas səbəbləri
ABŞ dollarının möhkəmlənməsi, FED-in faizləri artırması ehtimalının yüksəlməsi
və dövlət istiqrazlarının gəlirliliyinin artmasıdır. Faizlərin yüksəlməsi
investorlar üçün qızılı nisbətən az cəlbedici edir, çünki qızıl faiz gətirməyən
aktivdir.
Hesab edirəm ki, yaxın aylarda qiymətlərin dalğalanması və müəyyən ucuzlaşma
ehtimalı qalır. Lakin bunu uzunmüddətli eniş trendinin başlanğıcı kimi
qiymətləndirmək hələ tezdir. Mərkəzi bankların qızıl alışları, geosiyasi
risklər və qlobal dövlət borclarının artması qızılın qiymətini dəstəkləyən
amillər olaraq qalır”.
Məhəbbət Tərlanoğlu
13:05 18.11.2026
Oxunuş sayı: 113