İsraildə həyəcan: Qəzza müharibəsi cəmiyyəti daha da sağa çəkdi
İsrailin Qəzzaya qarşı müharibəyə başlamasından üç il sonra münaqişənin təsirləri yalnız Qəzza ilə məhdudlaşmayıb. Müharibə İsrail cəmiyyətində siyasi mövqelərə, fələstinlilərlə bağlı münasibətlərə və ölkənin beynəlxalq imicinə ciddi təsir göstərib.
Crossmedia.az xəbər verir ki, keçmiş İsrail diplomatının sözlərinə görə, müharibə İsrail cəmiyyətində, xüsusilə yəhudi əhali arasında millətçi və sərt mövqeləri gücləndirib. Onun bildirdiyinə görə, cəmiyyətdə fələstinlilərə qarşı nifrət, qorxu və qisas hissləri artıb.
Sülh məsələsi siyasi gündəmdən çıxır
Keçmiş diplomat qeyd edib ki, İsrail siyasətində “sülh” anlayışı əvvəlki əhəmiyyətini itirib. Onun sözlərinə görə, siyasətçilər seçicilərin reaksiyasından ehtiyat etdikləri üçün seçki kampaniyalarında sülh məsələsini ön plana çıxarmırlar.
Pew Araşdırma Mərkəzinin sentyabr ayında açıqladığı araşdırmaya əsasən, israillilərin yalnız 17 faizi İsrail ilə müstəqil Fələstin dövlətinin dinc yanaşı yaşaya biləcəyinə inanır. Respondentlərin 56 faizi isə bunun mümkün olmadığını düşünür.
İsrail cəmiyyətində sağa meyil güclənib
Müharibədən əvvəl də İsrail cəmiyyətində sağ siyasi qüvvələrə dəstək yüksək olub. İsrail Demokratiya İnstitutunun 2022-ci il araşdırmasında əhalinin 62 faizinin özünü sağçı kimi tanıdığı bildirilib.
Keçmiş diplomatın fikrincə, son üç ildə müharibə bu meyli daha da gücləndirib. O hesab edir ki, bu tendensiya davam edərsə, İsrailin yalnız fələstinlilərlə deyil, həmçinin Livan, Suriya, İran və Yəmənlə bağlı yeni qarşıdurmalara cəlb olunması riski arta bilər.
Müharibənin daxili siyasi və sosial təsirləri
Müharibə İsraildə siyasi və ictimai fikir ayrılıqlarını da dərinləşdirib. Fələstinlilərin siyasi iştirakına dair mübahisələr, ərəb partiyalarının seçkilərdən kənarlaşdırılması cəhdləri və hökumətin tənqidçilərinə təzyiqlərlə bağlı müzakirələr gündəmdə olub.
Qəzza müharibəsini tənqid edən sənətçilərin də təzyiqlərlə üzləşdiyi bildirilib. İsrail mədəniyyət naziri Miki Zoharın rejissorlar Yuval Abraham və Rachel Szorun vətəndaşlığının ləğvi məsələsini gündəmə gətirdiyi qeyd olunur.
Qərb sahilində də gərginlik artır
Müharibənin təsirləri işğal altındakı Qərb sahilində də özünü göstərib. BMT-nin Humanitar Məsələlərin Əlaqələndirilməsi Ofisinin məlumatına görə, 2026-cı ilin yanvar-avqust aylarında israilli məskunlaşanların fələstinlilərə qarşı 1 600-dən çox hücumu qeydə alınıb.
BMT-nin sentyabrda açıqladığı məlumatda isə 2025-ci ilin əvvəlində Cenin, Nur Şəms və Tulkərim qaçqın düşərgələrində başlayan hərbi əməliyyat nəticəsində 33 mindən çox fələstinlinin didərgin düşdüyü bildirilib.
İsraildən köçənlərin sayı artır
Müharibənin İsrailin demoqrafik və iqtisadi vəziyyətinə də təsir etdiyi bildirilir. Knessetdə təqdim olunan məlumatlara görə, ölkədən köçən israillilərin sayı 2022-ci ildə 59 400, 2023-cü ildə 82 800, 2024-cü ildə isə 69 500 nəfər olub.
Məlumatda köçənlərin daha yüksək təhsil səviyyəsinə malik olduğu və orta yaşlarının 32,5 civarında olduğu qeyd edilib.
İsrailin beynəlxalq imici zəifləyib
Müharibə İsrailin beynəlxalq nüfuzuna da mənfi təsir göstərib. Pew araşdırmasına əsasən, İspaniyada respondentlərin 78 faizi, Almaniyada 73 faizi, Kanadada 65 faizi, ABŞ-da isə 60 faizi İsrailə mənfi münasibət bəsləyir.
İsrail Demokratiya İnstitutunun sorğusunda isə israillilərin 73 faizi ölkənin beynəlxalq mövqeyinin pisləşdiyini bildirib.
Keçmiş diplomat Alon Liel İsrailin beynəlxalq səviyyədə əvvəlkindən daha zəif vəziyyətdə olduğunu və ölkənin sülh və demokratiya imici baxımından ciddi zərər gördüyünü hesab edir.
00:50 09.10.2026
Oxunuş sayı: 50
