“İdeal bədən” illüziyası: Süni intellekt gəncləri necə təsir altına salır?
Sosial media və reklamlarda süni intellektlə yaradılan modellərin sayının artması onların insanların bədən görünüşünə münasibətinə necə təsir etdiyi ilə bağlı narahatlıqları artırır.
Crossmedia.az xəbər verir ki, qidalanma pozuntusundan sağalan 19 yaşlı Kardiff Universitetinin tələbəsi Mia Perumal bildirib ki, süni intellekt texnologiyası onun xəstəliklə mübarizə apardığı dövrdə mövcud olsaydı, bunun ona “dəhşətli təsiri” ola bilərdi.
Onun sözlərinə görə, son bir ildə sosial şəbəkələrdə çox arıq və “ideal gözəllik” standartlarını əks etdirən süni intellekt modellərinin sayı artıb. Bu görüntülərin altında bəzən 12 yaşlı qızların “arzuolunan bədən” kimi şərhlər yazması da diqqət çəkir.
Perumal hesab edir ki, süni intellekt modellərinin yaratdığı görüntülərə bənzəmək real həyatda mümkün deyil və bu səbəbdən xüsusilə yeniyetmələr üçün əlavə təzyiq yarana bilər. O, gəncləri gördükləri görüntülərə ehtiyatla yanaşmağa və onların real olub-olmadığını sorğulamağa çağırıb.
Marketinq sahəsində çalışan 41 yaşlı Kelli Uotts da süni intellektlə hazırlanmış görüntülərin uşaqların bədən qavrayışına təsirindən narahat olduğunu bildirib. O, 11 yaşlı oğlunun sosial şəbəkələrdən istifadə etməsə də, süni intellektlə yaradılan məzmunla qarşılaşa biləcəyini qeyd edib.
Uottsun sözlərinə görə, uşaqların real insanlarla yanaşı, fiziki cəhətdən əlçatmaz xüsusiyyətlərə malik süni intellekt obrazları ilə müqayisə aparması onların üzərində əlavə təzyiq yarada bilər.
UWE Bristol Universitetinin Görünüş Araşdırmaları Mərkəzinin psixologiya professoru Filippa Didrixs bildirib ki, insanlar təbii olaraq öz görünüşlərini başqaları ilə müqayisə etməyə meyllidirlər. Onun sözlərinə görə, dar gözəllik standartları ilə müqayisə insanlarda öz görünüşləri ilə bağlı mənfi hisslərin yaranmasına səbəb ola bilər.
Ekspert qeyd edib ki, süni intellekt sistemləri xüsusi olaraq müxtəlif və real görünüşlər yaratmağa yönləndirilmədikdə, mövcud məlumat bazalarında üstünlük təşkil edən ənənəvi və dar gözəllik standartlarını təkrarlaya bilər.
Mütəxəssislər süni intellektlə hazırlanmış görüntüləri müəyyən etmək üçün dərinin teksturası, gözlər, saçların görünüşü və dəridə məsamə və qüsurların olub-olmaması kimi detallara diqqət yetirməyi tövsiyə edirlər. Bununla belə, texnologiyanın sürətlə inkişaf etdiyi və süni görüntülərin getdikcə daha çətin fərqləndirildiyi vurğulanır.
Kardiff Biznes Məktəbinin tədqiqatçıları Zoe Li və Hanna Marriott isə süni intellektlə yaradılan moda modellərinin və real modellərin rəqəmsal əkizlərinin getdikcə daha geniş yayıldığını bildiriblər. Onların araşdırmasına görə, istehlakçılar görüntünün süni intellekt tərəfindən yaradıldığını öyrəndikdə həmin məzmuna münasibətləri mənfi istiqamətdə dəyişə bilər.
Ekspertlər süni intellektin reklam və moda sahəsində müxtəlifliyi artırmaq üçün imkanlar yaratdığını da qeyd edirlər. Bununla yanaşı, onlar texnologiyanın insan yaradıcılığını tamamilə əvəz etməsinin mümkün nəticələri ilə bağlı ehtiyatlı yanaşmanın vacibliyini vurğulayırlar.
08:14 05.10.2026
Oxunuş sayı: 44
