Bitki əsaslı qidalarda toksinlər aşkarlanıb
Vegan və vegetarian qidalanmaya üstünlük verən insanların tez-tez istifadə etdiyi məhsullarla bağlı yeni elmi araşdırma diqqətçəkən nəticələr ortaya qoyub. Tədqiqatçılar Böyük Britaniya bazarında satılan 212 bitki əsaslı qida və içkini yoxlayıblar. Nəticədə nümunələrin hamısında ən azı bir növ göbələk toksini aşkarlanıb.
Crossmedia.az xəbər verir ki, bu barədə “ScienceDaily” nəşri məlumat yayıb.
İtaliyanın Parma Universitetinin alimlərinin Cranfield Universitetinin mütəxəssislərinin iştirakı ilə apardıqları araşdırmada bitki əsaslı ət əvəzediciləri, vegan burgerlər, vegetarian kolbasalar, bitki mənşəli toyuq əvəzediciləri, həmçinin yulaf, badam və soya südü kimi məhsullar təhlil edilib.
Tədqiqat zamanı 19 müxtəlif mikotoksin növü araşdırılıb. Mikotoksinlər müəyyən göbələklər tərəfindən təbii şəkildə əmələ gətirilən zəhərli maddələrdir. Onlar kənd təsərrüfatı məhsullarının yetişdirilməsi, yığılması və saxlanması zamanı taxıl, paxlalı bitkilər və toxumlara keçə bilər.
Araşdırmanın ən diqqətçəkən nəticəsi bütün 212 məhsulda ən azı bir mikotoksinin aşkarlanması olub. Bir sıra nümunələrdə isə eyni vaxtda bir neçə toksin müəyyən edilib.
Bununla belə, tədqiqatçılar istehlakçılar üçün vacib bir məqamı da vurğulayıblar. Yoxlanılan məhsulların heç birində mikotoksinlərin miqdarı Avropa İttifaqının tövsiyə olunan həddini aşmayıb. Bu səbəbdən alimlər nəticələrin bitki əsaslı qidalardan imtina üçün əsas olmadığını bildirirlər.
Mütəxəssislərin fikrincə, əsas narahatlıq bu maddələrin uzun müddət ərzində müxtəlif qidalar vasitəsilə orqanizmə daxil olması ehtimalıdır. Belə ki, insan gündəlik olaraq bir neçə fərqli bitki mənşəli məhsul qəbul etdikdə, ümumi mikotoksin təsiri ayrı-ayrı məhsulların analizindən daha yüksək ola bilər.
Yüksək miqdarda bəzi mikotoksinlər qaraciyər və böyrəklərə zərər verə, immun sisteminin fəaliyyətinə müdaxilə edə və xərçəng riskini artıra bilər. Lakin hazırkı araşdırma yoxlanılan məhsulların bu xəstəliklərə səbəb olduğunu göstərmir.
Cranfield Universitetinin mikologiya üzrə baş müəllimi Andrea Patriarka bildirib ki, mikotoksinlər qida mühitində təbii şəkildə mövcuddur və onlardan tamamilə yayınmaq mümkün deyil. Onun sözlərinə görə, istehlakçıları müxtəlif məhsullardan qorxutmaq əvəzinə, qida təhlükəsizliyi standartlarının gücləndirilməsi və istehsal prosesinin daha diqqətlə izlənilməsi vacibdir.
Alimlər xüsusilə çoxkomponentli bitki əsaslı məhsulların istehsalında istifadə olunan xammalın yoxlanılmasının əhəmiyyətini vurğulayırlar. Onların fikrincə, çirklənmənin məhsul hazırlanmazdan əvvəl müəyyən edilməsi mümkün riskləri azaltmağa kömək edə bilər.
Qeyd edək ki, “Mycotoxin contamination in plant-based beverages and meat alternatives: A survey of the UK market” adlı araşdırma “Food Control” elmi jurnalında dərc olunub.
07:17 20.11.2026
Oxunuş sayı: 122