Arıqlamaq istəyənlərə xəbərdarlıq: Kofe və çayların tərkibində nə var?
Artıq çəkidən qurtulmaq istəyən insanların sayı artdıqca sürətli arıqlama vəd edən məhsullara maraq da yüksəlir. Xüsusilə son dövrlərdə arıqlama kofeləri, müxtəlif bitki tərkibli içkilər və qısa müddətdə çəki itirməyə kömək etdiyi iddia olunan vasitələr geniş yayılıb. Sosial şəbəkələrdə bu məhsulların reklamına tez-tez rast gəlirik. Bəzən istifadəçilərə qısa müddətdə bir neçə kiloqram arıqlamaq vəd edilir. Lakin bu vasitələrin tərkibi, orqanizmə təsiri və mümkün yan təsirləri hər zaman açıqlanmır. Digər tərəfdən, sürətli çəki itkisi heç də həmişə sağlam arıqlama anlamına gəlmir. Bəs arıqlama kofeləri həqiqətən effektivdirmi, yoxsa sağlamlıq üçün təhlükə yaradır?
Crossmedia.az-a açıqlamasında dietoloq Ləman Süleymanova bildirib ki, arıqlama preparatları, arıqlama çayları, kofe və kokteyllərin tərkibində narkotik tipli maddələr:
"Bu maddələr insan orqanizminə çox mənfi təsir göstərir. Həmin məhsulların tərkibində təlimatlarda qeyd olunmayan, hətta dünya səhiyyə sistemi tərəfindən qadağan edilmiş ciddi təsiredici maddələr olur. Buna baxmayaraq, həmin maddələr saxta arıqlama preparatlarının, çaylarının və kofelərinin tərkibində istifadə edilir.
Məsələn, onların tərkibində sibutramin adlı maddə olur. Bu maddə guya iştahaya təsir göstərir, əslində isə serotonin və noradrenalinə təsir edərək insanda halsızlıq və yorğunluq yaradır, sinir sisteminə mənfi təsir göstərir. Guya aclıq hormonu olan qrelinin səviyyəsini azaldır, amma bu, belə deyil. Müvəqqəti təsir göstərir, insanı halsızlaşdırır, keyləşdirir və sonradan ürək-damar sisteminə mənfi təsir edir. Daha sonra isə çəki yenidən, hətta ikiqat arta bilər. Piy kütləsi müvəqqəti azalır, lakin sonradan çəki yenidən artır və çox ciddi problemlər müşahidə olunur.
Hətta tərkibində furosemid adlı maddələr də olur ki, bunlar guya bədəndəki artıq suya təsir göstərir. İnsan tərəziyə çıxanda arıqladığını düşünür. Əslində isə bədəndəki su ehtiyatı azalır. Bununla yanaşı, kalsium və digər vitamin-mineral balansı da pozulur. Sonradan çəki yenidən arta bilər, əksinə, immunitet zəifləyir və insanın ətraf mühitdəki infeksiyalara qarşı müqaviməti aşağı düşür.
Tərkibində amfetamin də olur. Bu maddə asılılıq yaradır, insanı özündən asılı vəziyyətə salır. İstifadəni dayandıran kimi baş ağrıları və ürəkbulanma kimi əlamətlər müşahidə olunur. Belə məhsulların tərkibində çox ağır narkotik tipli maddələr də ola bilər. Preparatın qəbulu dayandırıldıqda sümüklərdə və oynaqlarda belə ağrılar yarana bilər.
Digər maddə isə fentermindir. Bu da guya iştahaya təsir göstərmək üçün istifadə olunur, lakin çox ciddi problemlərə səbəb ola bilər. İnsan bəzən elə bilir ki, arıqlayır və buna sevinir, amma əslində piy kütləsi müvəqqəti azalır, sonradan isə çəki yenidən, hətta ikiqat arta bilər. Hətta insan preparatdan istifadə etdiyi müddətdə də çəkisinin artdığını görə bilər. Çünki orqanizm dərmana öyrəşdikcə, onun təsiri dəyişir və nəticədə çəkidə arzuolunmaz dəyişikliklər baş verə bilər.
Yəni demək istəyirəm ki, bəzən bir sıra maddələr birləşdirilir və təlimatda qeyd olunmayan çox ağır təsiredici maddələr məhsulların tərkibinə əlavə edilir. Təlimatda göstərilən bitki mənşəli maddələrlə birlikdə onların reaksiyası insan orqanizmində qaraciyər, mədə-bağırsaq və ümumilikdə digər orqanlarla bağlı ciddi problemlər yarada bilər.
Bu məhsulların bəziləri yalandan sidikqovucu təsir göstərir. Sidik ifrazını müvəqqəti artırır, əksinə, sidiklə birlikdə kalium, natrium və digər vacib maddələr də bədəndən xaric olur. Halbuki bu maddələr insanın immun müqaviməti, zehni qabiliyyəti və dərinin sağlamlığı üçün vacibdir. Arıqlama preparatlarından istifadə edən insanların dərisində də mənfi dəyişikliklər, sağlamlıq problemləri müşahidə oluna bilər.
Məsələn, yaşıl çay ekstraktını yüksək dozada qəbul edən insanlarda qaraciyər fermentlərinə və böyrəklərə mənfi təsirlər yarana bilər. Tərkibində sibutramin olan çay və kofelərin həddindən artıq istifadəsi isə ürək-damar sistemi ilə bağlı ciddi problemlərə gətirib çıxara bilər.
Ona görə də bir həkim kimi ümumiyyətlə arıqlama dərmanlarının həkim məsləhəti olmadan qəbul edilməsini məsləhət görməzdim. Arıqlama çayları və kofelərindən də uzaq durmaq lazımdır. Bunların hamısı insan orqanizmi üçün ciddi təhlükə yarada bilər".
Məhəbbət Tərlanoğlu
20:56 10.11.2026
Oxunuş sayı: 48
