Məktəb sevgisi ailədən başlayır
Uşağın məktəbə münasibətinin formalaşmasında ailədə gördüyü davranışlar və eşitdiyi sözlər mühüm rol oynayır Valideynlər uşaqlara “Yüksək qiymət almalısan” deyərək təzyiq göstərmək əvəzinə, “Yaxşı insan olmalısan” düşüncəsini aşılamalıdırlar.
Yeni tədris ilinin ilk həftələrində uşaqların məktəb rejiminə uyğunlaşması vaxt ala bilər. Xüsusilə məktəbəqədər hazırlığa və birinci sinfə başlayan uşaqlar üçün tanımadıqları mühitə daxil olmaq, müəllimlərlə və sinif yoldaşları ilə ünsiyyət qurmaq həyəcanla yanaşı, narahatlıq da yarada bilər.
Crossmedia.az xəbər verir ki, Üsküdar Universitetinin Humanitar Elmlər Fakültəsinin professoru Sırrı Akbaba valideynlərin bu dövrdə səbirli və dəstəkləyici davranmasının vacibliyini vurğulayır. Onun sözlərinə görə, məktəb sevgisinin təməli ailədə qoyulur. Valideynlərin yanaşması uşağın yalnız dərs nəticələrinə deyil, kitaba, müəllimə və öyrənməyə münasibətinə də təsir göstərir.
Uşağın narahatlığını anlamaq lazımdır
Professor bildirir ki, məktəbə başlama dövründə bəzi uşaqlarda baş və qarın ağrısı, yatağı islatma kimi əlamətlər müşahidə oluna bilər. Bu şikayətlər bəzən yeni mühitlə bağlı narahatlıqla əlaqəli olur. Bununla belə, fiziki şikayətlərin səbəbini yalnız məktəbə uyğunlaşma ilə izah etmək olmaz.
Uşağın zehnindəki “Məktəbdə məni nə gözləyir?” sualına verilən cavablar xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Məktəblə qorxutmaq, uşağın narahatlığını kiçiltmək və ondan dərhal uyğunlaşmasını gözləmək bu prosesi çətinləşdirə bilər.
Sırrı Akbabanın valideynlərə tövsiyələri səkkiz əsas məqamı əhatə edir:
Məktəbi uşağa tanıdın
Uşağın müəllimi, sinfi və məktəbin digər bölmələri ilə tanış olması yeni mühitə alışmasını asanlaşdırır. Valideynlər məktəb rəhbərliyi və müəllimlərlə əməkdaşlıq edərək bu tanışlıq prosesinə dəstək verməlidirlər.
1. Məktəb haqqında müsbət və real danışın
Məktəbi qorxu və cəza məkanı kimi təqdim etməyin. Uşağa orada yeni dostlar qazanacağını, maraqlı biliklər öyrənəcəyini izah edin. Suallarını səbrlə cavablandırın və hisslərini ifadə etməsinə imkan yaradın.
2. Gündəlik rejimi qaydaya salın
Uzun yay tətilindən sonra erkən yatmaq və oyanmaq uşaqlar üçün çətin ola bilər. Yuxu və səhər yeməyi saatlarının tədricən məktəb rejiminə uyğunlaşdırılması gündəlik hazırlığı asanlaşdırır.
3. Yalnız yüksək qiymət gözləməyin
Professorun vurğuladığı əsas məqamlardan biri uşağın inkişafını qiymətlərlə məhdudlaşdırmamaqdır. Dürüstlük, məsuliyyət, başqalarına hörmət və əməkdaşlıq bacarığı da təhsilin mühüm hissəsidir. Davamlı yüksək nəticə tələbi məktəbi uşaq üçün təzyiq mənbəyinə çevirə bilər.
4. Qaydaları sakit və ardıcıl tətbiq edin
Aydın qaydalar uşağın öz davranışlarını idarə etməyi öyrənməsinə kömək edir. Qaydaların səbəbini izah etmək, onları yumşaq, lakin qətiyyətli şəkildə tətbiq etmək vacibdir. Valideynlərin yanaşmasında ardıcıllıq uşağın sərhədləri anlamasını asanlaşdırır.
5. Ekran istifadəsini planlaşdırın
Telefon, planşet və televizordan istifadə müddəti uşağın yaşına və izlədiyi məzmuna uyğun müəyyənləşdirilməlidir. Ekranla bağlı qaydaların tatil və dərs dövrlərində təsadüfi dəyişdirilməsi əvəzinə, ardıcıl yanaşma qorunmalıdır.
6. Davranış dəyişikliklərinə diqqət yetirin
Məktəbə getməkdən davamlı imtina, güclü narahatlıq və təkrarlanan davranış dəyişiklikləri diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Valideynlərin sinif müəllimi və məktəb psixoloqu ilə əməkdaşlığı uşağın yaşadığı çətinliyi anlamağa kömək edə bilər.
7. Nənə və baba ilə ünsiyyəti dəstəkləyin
Sırrı Akbabanın fikrincə, nənə və baba ilə vaxt keçirmək uşağın sosial inkişafına töhfə verir. Onların həyat təcrübəsi və göstərdikləri qayğı uşağa emosional dəstək verə, ailəyə bağlılıq hissini gücləndirə bilər.
Professorun tövsiyələrində əsas diqqət uşağın məktəbdə özünü təhlükəsiz hiss etməsinə, öyrənməyə maraq göstərməsinə və sağlam münasibətlər qurmasına yönəlir. Bunun üçün ailədə məktəb haqqında deyilən sözlərlə yanaşı, uşağın hisslərinə göstərilən münasibət də mühüm rol oynayır.
12:00 30.09.2026
Oxunuş sayı: 52
