Qazaxıstanda ikinci atom stansiyası - türk dövlətləri hər kəsin hesablaşmalı olduğu güc mərkəzinə çevrilir
Qazaxıstan ölkədə ikinci atom elektrik stansiyasının tikintisi ilə bağlı potensial təchizatçılarla danışıqlar aparır. Ölkə bununla yanaşı, ilk AES-in tikintisinə hazırlıq işlərini də davam etdirir. Maraqlıdır Qazaxıstanda ikinci atom elektrik stansiyasının açılması qazaxıstanın hərbi gücünə və ümimilikdə türk düyasının gücünə necə təsir göstərəcək?
Mövzu ilə bağlı politoloq Natiq Miri Crossmedia.az-a açıqlamasında bildirib ki, qlobal enerji tələbatının artması fonunda Qazaxıstanın enerji təhlükəsizliyini təmin etmək üçün qabaqlayıcı addımlar atması müsbət qiymətləndirilə bilər:
“İndiki qlobal dünyada hər bir dövlətin, hər bir cəmiyyətin getdikcə enerji ehtiyacı çoxalacaq. Çünki süni intellekt ortaya çıxandan sonra data mərkəzləri yaradılmağa başlayıb. Bu data mərkəzləri böyük enerji sərf edən mərkəzlərdir. Bir tərəfdən insanların sayının artması, sənayenin və digər infrastrukturların inkişafı, digər tərəfdən isə bu cür data mərkəzlərinin yaradılması enerjiyə olan ehtiyacı artırıb. Qazaxıstan da bu yöndə artıq qabaqlayıcı addımlar atır ki, enerji baxımından hər hansı bir ikinci, üçüncü ölkədən asılı vəziyyətdə olmasın. Yəni bu, müsbət dəyərləndirilməlidir. Sadəcə, enerji tikintisi məsələsini, atom elektrik stansiyası məsələsinin tikintisini şaxələndirmək doğru olardı. Yəni birincini Rusiya inşa edirsə, düşünürəm ki, ikincisini başqa bir dövlətlə inşa etsələr, Qazaxıstan adına daha doğru addım olardı”.
N.Miri qeyd edib ki, atom elektrik stansiyasının inşası həmin ölkənin gələcəkdə nüvənin zənginləşdirilməsi prosesinə başlayacağı anlamına gəlmir:
“Atom elektrik stansiyalarının inşası hələ o demək deyil ki, həmin dövlət bilavasitə gələcəkdə nüvənin zənginləşdirilməsi prosesinə də başlayacaq. Çünki nüvənin zənginləşdirilməsinin bir mülki tərəfi varsa, digər hərbi tərəfi də var ki, indiki vəziyyətdə bu, bütün dünya üçün həssas məqamdır. Ən azından İran-ABŞ-İsrail qarşıdurmasını düşünün. Heç bir nüvə ölkəsi indiki vəziyyətdə başqa dövlətlərin, yeni dövlətlərin nüvə silahına malik olmasını istəmir. O baxımdan, bu, uzun zaman aparacaq bir məsələdir və hələlik Qazaxıstan rəhbərliyi də belə bir iddianın olduğunu bəyan etməyib. Çünki eyni vəziyyət Səudiyyə Ərəbistanı ilə ABŞ arasında da müşahidə olunur. Onlar nüvə mərkəzinin, daha doğrusu, atom elektrik stansiyasının modul tipdə tikintisini razılaşdırıblar. Burada da ilkin perspektivdə Səudiyyə Ərəbistanının nüvəni zənginləşdirmə imkanları sənəddə göstərilmir. Hələlik Səudiyyə Ərəbistanı buna da iddia etmir. Yəni bu, perspektiv məsələsidir”.
Politoloq vurğulayıb ki, atom elektrik stansiyalarının inşasının Türk Hərbi Birliyinə ciddi güc qatacağını söyləmək doğru olmaz:
“Ona görə də atom stansiyalarının Türk Hərbi Birliyinə ciddi bir güc qatacağını demək doğru olmazdı. Çünki bu atom elektrik stansiyaları olmadan da, əgər hər cəhətdən – iqtisadi, siyasi, humanitar, hərbi yöndə – birlik formalaşarsa, yəni bir Turan güc mərkəzi formalaşarsa və bu inteqrasiya daha da sıxlaşarsa, atom elektrik stansiyaları olmadan da bu birlik Avrasiyada ən böyük güc mərkəzlərindən birinə, yəni hər kəsin hesablaşmalı olduğu güc mərkəzinə çevrilə bilər”.
Nuray Mehtiyeva
15:00 16.09.2026
Oxunuş sayı: 45
