Çində yeni qatar sistemi - 5 saniyəyə 800 km/saat
Çin mühəndisləri yenidən diqqət mərkəzindədir. Hubei əyalətindəki Donghu (Şərq Gölü) Laboratoriyasında aparılan sınaqlar zamanı 1,1 tonluq eksperimental maqnit yastıqlı (maglev) model 5,3 saniyə ərzində sıfırdan saatda 800 kilometr sürətə çatıb. Bu, qısa məsafəli maglev sürətlənməsi üzrə yeni dünya rekordudur və eyni platformanın son altı ayda üçüncü rekordudur. Sınaq 1 kilometrlik xüsusi test yolunda həyata keçirilib. Model təxminən 600 metr məsafədə pik sürətə çatıb, sonra isə təxminən 200 metr ərzində nəzarətli şəkildə dayanıb. Bütün proses təxminən 8 saniyə çəkib. 0-dan 100 km/saata isə 0,7 saniyədən az vaxt sərf olunub.
Bu, 2025-ci ilin iyununda eyni komandanın 650 km/saat (təxminən 7 saniyəyə), iyulda isə 700 km/saat əldə etməsindən sonra gələn növbəti addımdır. Noyabr 2025-də 800 km/saat həddi keçilib və nəticələr bir aylıq əlavə yoxlamalardan sonra rəsmən təsdiqlənib.
Maglev sistemlərində qatar təkərlərlə yola toxunmur. Maqnit qüvvələri vasitəsilə bir qədər yuxarı qaldırılır (levitasiya), sürtünmə demək olar ki, yox olur. İrəli hərəkət isə yolda yerləşdirilmiş elektromaqnit bobinlərin yaratdığı “maqnit dalğası” ilə təmin edilir. Bu, əslində nəhəng və dəqiq idarə olunan elektromaqnit “sapan” kimidir.
Donghu Laboratoriyası “daimi maqnit elektrik suspenziyası + elektromaqnit hərəkətverici” sistemindən istifadə edib. Yüksək sürətdə aerodinamik sabitlik, millimetr səviyyəsində mövqe dəqiqliyi, güclü enerji təchizatı və təcili əyləc sistemləri eyni vaxtda sınaqdan keçirilib.
Bu, sərnişin qatarı deyil
Vacib məqam: söhbət kommersiya sərnişin qatarından getmir. 1,1 tonluq model yalnız laborator sınaq platformasıdır. Məqsəd yüksək güc enerji çatdırılması, levitasiya nəzarəti, yerləşmə dəqiqliyi və əyləc texnologiyalarını sərhədə qədər sınaqdan keçirməkdir. Bu texnologiyalar gələcəkdə növbəti nəsil yüksək sürətli maglev nəqliyyatı, kosmik elektromaqnit buraxılış sistemləri, ultra-sürətli “elektromaqnit xizək” və digər sahələrdə tətbiq oluna bilər.
hazırda dünyada işləyən kommersiya maglev qatarları (Çin, Yaponiya, Cənubi Koreya) adətən 300–350 km/saat sürətlə hərəkət edir. Çin-in ən sürətli kommersiya maglevi təxminən 350 km/saata çatır. 800 km/saat isə artıq bir çox sərnişin təyyarəsinin kruiz sürətinə yaxındır.
Laboratoriya bu test xəttini açıq platforma kimi saxlayaraq digər tədqiqat qruplarına da imkan yaradır. Çin artıq 1000 km/saat hədəfli maglev sistemləri üzərində də işləyir (bəzi layihələrdə aşağı təzyiqli borularda sınaqlar aparılır). Lakin kommersiya istifadəsinə keçid üçün infrastruktur xərcləri, təhlükəsizlik sertifikatlaşdırması və enerji səmərəliliyi kimi böyük maneələr qalmaqdadır.
Nəticə etibarilə, bu rekord “təkər olmadan” hərəkətin nə qədər uzağa gedə biləcəyini göstərir. Çin bir daha sübut etdi ki, maqnit yastıqlı texnologiya sahəsində sərhədləri davamlı olaraq genişləndirir. Gələcəkdə bu nailiyyətlərin sərnişin nəqliyyatına, yoxsa daha çox aerokosmik və xüsusi tətbiqlərə çevriləcəyini isə vaxt göstərəcək.
Zeynəb Həsənli
12:30 22.08.2026
Oxunuş sayı: 55
