Səhnəmizin və kinomuzun unudulmaz cizgiləri: Əşrəf Quliyev
İyulun 29-u Azərbaycan teatr və kino sənətinin görkəmli nümayəndəsi, Xalq artisti, rejissor və pedaqoq Əşrəf Quliyevin doğum günüdür. Azərbaycan səhnə mədəniyyətinin inkişafında mühüm rol oynamış sənətkar, peşəkarlığı, yaradıcı axtarışları və aktyor məharəti ilə milli teatr tarixində özünəməxsus yer tutub. O, təkcə səhnədə yaratdığı obrazlarla deyil, həm də rejissor və müəllim kimi yetişdirdiyi sənətkarlarla Azərbaycan mədəniyyətinə mühüm töhfələr verib.
1924-cü il iyulun 29-da Bakıda anadan olan Əşrəf Quliyev gənc yaşlarından incəsənətə böyük maraq göstərib. O, M.A. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunda təhsil aldıqdan sonra sənət biliklərini daha da təkmilləşdirmək məqsədilə Moskvada Dövlət Teatr Sənəti İnstitutunda (QİTİS) rejissorluq ixtisası üzrə təhsil alıb. Burada qazandığı peşəkar bilik və təcrübə sonrakı yaradıcılıq yolunda onun uğurlarının əsasını təşkil edib.
Uzun illər Akademik Milli Dram Teatrında fəaliyyət göstərən sənətkar həm aktyor, həm də rejissor kimi bir-birindən maraqlı tamaşalara imza atıb. O, Azərbaycan və dünya dramaturgiyasının klassik əsərlərinə fərqli rejissor baxışı gətirərək səhnədə yaddaqalan quruluşlar hazırlayıb. Onun tamaşaları dərin psixoloji həlli, obrazların daxili aləminin dolğun açılması və yüksək peşəkarlığı ilə tamaşaçıların rəğbətini qazanıb.
Əşrəf Quliyev teatrla yanaşı, kino sahəsində də uğurla fəaliyyət göstərib. Azərbaycan kinosunun klassik nümunələri sırasında yer alan "Bəxtiyar" filmində yaratdığı Rza obrazı bu gün də tamaşaçıların yaddaşında yaşayır. Onun ifa etdiyi obrazlar səmimiliyi, təbiiliyi və inandırıcılığı ilə seçilərək milli kino tariximizin qiymətli səhifələrinə çevrilib.
Sənətkarın fəaliyyətinin mühüm istiqamətlərindən biri də pedaqoji sahə olub. Uzun illər gənc aktyor və rejissorların hazırlanmasına böyük əmək sərf edən Əşrəf Quliyev öz bilik və təcrübəsini yeni nəslə ötürərək Azərbaycan teatr məktəbinin inkişafına töhfə verib. Onun tələbələrinin bir çoxu sonralar ölkənin tanınmış teatr və kino xadimləri kimi fəaliyyət göstəriblər.
Əşrəf Quliyevin Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafındakı xidmətləri dövlət tərəfindən də yüksək qiymətləndirilib. O, 1982-ci ildə "Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti" fəxri adına layiq görülüb, müxtəlif mükafatlarla təltif edilib. Bu ad yalnız onun yaradıcılıq uğurlarının deyil, həm də milli mədəniyyət qarşısındakı böyük xidmətlərinin göstəricisi idi.
1994-cü ildə dünyasını dəyişən Əşrəf Quliyev fiziki olaraq aramızda olmasa da, yaratdığı tamaşalar, kino obrazları və yetişdirdiyi sənətkarlar vasitəsilə yaşamaqda davam edir. Onun zəngin yaradıcılıq irsi Azərbaycan teatr və kino tarixinin ayrılmaz hissəsinə çevrilib.
Bu gün doğum günündə Xalq artisti Əşrəf Quliyev ehtiramla yad edilir. Onun sənətə bağlılığı, peşəkarlığı və milli mədəniyyətimizin inkişafı naminə gördüyü işlər yeni nəsil sənət adamları üçün örnək olaraq qalır.
Nigar Xəlilli
14:10 29.07.2026
Oxunuş sayı: 48
