Kosta Rikanın sirli daş kürələri: min illik tapmaca hələ də həll olunmayıb
Kosta Rikada yerləşən və arxeoloqların böyük marağına səbəb olan nəhəng daş kürələr əsrlərdir elm dünyası üçün sirr olaraq qalır. Tədqiqatçıların fikrincə, bu abidələrin hazırlanması böyük kollektiv əmək tələb edib. Bəzi kürələrin diametri iki metrdən çoxdur və çəkisi bir neçə tona çatır. Bu isə onların daşın əldə edildiyi ərazilərdən xüsusi üsullarla daşındığını göstərir.
Onilliklər ərzində aparılan araşdırmalara baxmayaraq, bu daş kürələrin dəqiq məqsədi və simvolik mənası hələ də müəyyən edilməyib. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu abidələr onları yaradan qədim cəmiyyətin "itirilmiş diskursunu" əks etdirir. Yəni həmin insanların məqsədi, istifadə sahəsi və yaratdıqları simvollarla bağlı məlumatlar bu günə qədər gəlib çatmayıb.
Məhz bu sirr daş kürələri Kosta Rikanın ən mühüm mədəni irs nümunələrindən birinə çevirib. Ölkə bu abidələrdən arxeoloji irsinin simvollarından biri kimi istifadə edir, onların qorunması və elmi şəkildə öyrənilməsi üçün müxtəlif layihələr həyata keçirir.
Araşdırmalar göstərir ki, bu kürələri hazırlayan qədim insanlar mürəkkəb daş emalı texnologiyasına malik olublar. Onların min ildən çox əvvəl həndəsi baxımdan dəqiq və mükəmməl formaya malik abidələr yaratması həmin cəmiyyətin inkişaf səviyyəsi haqqında mühüm ipucları verir.
Daş kürələrin nə üçün hazırlandığı hələ də tam aydın olmasa da, onlar keçmiş sivilizasiyaların bacarığını və yaradıcılığını göstərən unikal tarixi nümunə olaraq qalır.
Nigar Xəlilli
20:10 28.07.2026
Oxunuş sayı: 46
