Araşdırma: Səhər yeməyinin vaxtı və tərkibi sağlamlığa təsir göstərir
Mütəxəssislər bildirirlər ki, qidaların qəbul vaxtı onların orqanizmə təsirində mühüm rol oynaya bilər.
Crossmedia.az bu barədə xarici mediaya istinadən xəbər verir.
Yeni araşdırmalar göstərir ki, günün əvvəlində daha qidalı məhsullar qəbul etmək, xüsusilə səhər yeməyində və ya gecə saatlarında yüksək kalorili və emal olunmuş qidalara üstünlük verməkdən daha faydalıdır.
Ekspertlərin sözlərinə görə, tərkibində çoxlu əlavə şəkər, duz, doymuş yağlar və ultra-emal olunmuş məhsullar olan qidalanma piylənmə, 2-ci tip diabet, ürək-damar xəstəlikləri və bəzi xərçəng növlərinin yaranma riskini artırır.
Bunun əksinə olaraq, tərəvəz, meyvə, tam taxıllı məhsullar, yağsız zülal, paxlalılar və sağlam yağlarla zəngin qidalar ümumi sağlamlığı dəstəkləyir və xəstəlik riskini azaldır.
Dietoloqlar səhər yeməyində keyfiyyətli zülal, tam taxıl məhsulları, meyvə və ya tərəvəz, həmçinin sağlam yağların birlikdə qəbul edilməsini tövsiyə edirlər. Məsələn, avokado, yumurta və pomidorla hazırlanmış tam taxıllı çörək və ya qatıq, meyvə və qoz-fındıq əlavə edilmiş yulaf sıyığı faydalı seçimlər hesab olunur.
Alimlər vurğulayırlar ki, səhər yeməyinin tərkibi onun vaxtı qədər vacibdir. Emal olunmuş ət, ağ un məhsulları, pendir və şəkərli souslardan ibarət yüksək kalorili səhər yeməyi qanda qlükoza səviyyəsinin sürətlə yüksəlməsinə səbəb ola bilər.
Orqanizm adətən bu artıma insulin ifraz edərək cavab verir və qan şəkərini aşağı salır. Lakin belə kəskin dəyişikliklərin tez-tez təkrarlanması insulin müqavimətinin yaranmasına gətirib çıxara bilər. Bu isə 2-ci tip diabet üçün əsas risk faktorlarından biridir.
Tədqiqatçılar həmçinin bədənin daxili bioloji saatı olan sirkad ritminin əhəmiyyətini qeyd edirlər. Gec saatlarda yemək orqanizmin yuxuya hazırlaşdığı vaxt həzm prosesini aktivləşdirərək bu ritmi poza bilər. Nəticədə melatonin hormonunun ifrazı gecikə, yuxu keyfiyyəti və maddələr mübadiləsi zəifləyə bilər.
Bu səbəbdən mütəxəssislər gündəlik kalorinin daha böyük hissəsinin günün əvvəlində qəbul edilməsini, axşam saatlarında isə qida miqdarının azaldılmasını məsləhət görürlər.
Zülalla zəngin səhər yeməyinin gün ərzində toxluq hissini artırdığı və sonrakı saatlarda həddindən artıq yemək istəyini azaltdığı bildirilir.
Bəzi aralıqlı oruc rejimləri səhər yeməyini buraxmağı və ya ilk yeməyi günorta saatlarına yaxın qəbul etməyi nəzərdə tutur. Bu üsulların çəki azalması və qan şəkərinə nəzarət baxımından müəyyən faydaları ola biləcəyi qeyd edilsə də, elmi nəticələr hələ tam yekdil deyil.
Ekspertlər bildirirlər ki, aralıqlı oruc hər kəs üçün uyğun deyil. Xüsusilə hamilə qadınlar, uşaqlar və müəyyən dərman qəbul edən şəxslər bu qidalanma modelindən ehtiyatla istifadə etməlidirlər.
Ümumilikdə alimlər hesab edirlər ki, həm qidanın vaxtı, həm də keyfiyyəti sağlamlıq üçün vacibdir. Zülal, lif və sağlam yağlarla zəngin balanslı səhər yeməyi qan şəkərini tənzimləməyə, toxluq hissini artırmağa və uzunmüddətli sağlamlığı qorumağa kömək edə bilər. Emal olunmuş qidaların müntəzəm istifadəsi və səhər yeməyinin tez-tez buraxılması isə maddələr mübadiləsinə mənfi təsir göstərə bilər.
02:30 27.07.2026
Oxunuş sayı: 45
