İnsanın keçmişi yaxşı olmasa belə xoş xatırlayır - niyə?
Yaşlı insanların söhbətlərində tez-tez keçmişə aid xoş xatirələrə, əvvəlki insanların münasibətlərinə və həmin dövrün daha mənəvi olduğu fikrinə rast gəlmək mümkündür. Eyni zamanda gənc nəsillə bağlı “indiki cavanlar əvvəlkilər kimi deyil” tipli fikirlər də cəmiyyətdə geniş yayılıb. Bu yanaşma yalnız nostalji hissi ilə bağlı deyil, insan yaddaşının keçmiş hadisələri necə saxlaması ilə də əlaqələndirilə bilər.
Keçmiş illər haqqında danışarkən insanlar çox vaxt yaşadıqları bütün hadisələri eyni dərəcədə xatırlamırlar. Uğurlu məqamlar, xoş münasibətlər və emosional iz buraxan hadisələr zaman keçdikcə daha çox ön plana çıxa bilər. Bu isə keçmişin bütünlüklə problemsiz və ya indidən daha yaxşı olduğu anlamına gəlmir. Bəs insanların keçmişi daha müsbət xatırlamasının səbəbi nədir və müasir gəncləri yalnız bu müqayisə əsasında qiymətləndirmək nə dərəcədə doğrudur?
Mövzu ilə bağlı sosioloq Mail Yaqub Crossmedia.az-a açıqlamasında bildirib:
“Psixologiyada belə bir tədqiqat var ki, insanlar keçmişdəki mənfi məqamları unudub, daha çox müsbət xatirələri yadda saxlayırlar. Məsələn, uğurlu insanların uğursuzluqları deyil, uğurlu işləri yadda qalır. İndi həmin o ahıl yaşda olan insanlar da keçmişin müsbət tərəflərini xatırlayırlar. Şübhəsiz ki, keçmişdə də mənfi məqamlar, əxlaqa zidd hərəkətlər çox olub. Bu o demək deyil ki, keçmişdə olanların hamısı yaxşı idi. Əlbəttə ki, xeyr".
Sosioloq qeyd edib ki, zaman dəyişib və müasirləşib: "Müasir kapitalist dönəmdə əxlaqi dəyərlər tapdalanır, kapitalizm əxlaqı inkar edir. Ona görə də müasir dövrün dəyişməsi təbiidir. Lakin elə indiki dönəmdə də çox yüksək mənəviyyata sahib insanlarımız, iş adamlarımız və müxtəlif peşə sahiblərimiz var; onları da qiymətləndirmək lazımdır. Birbaşa müasir insanların və gənclərin üzərinə tənqid atəşi yağdırmaq, məncə, yanlışdır”.
Zeynəb Həsən
18:15 22.09.2026
Oxunuş sayı: 42
