Mail Yaqub - Ziyalılar milli dəyərlərimizi təbliğ etmək əvəzinə onun ziddinə gedir
Sosial şəbəkələr yalnız informasiya mübadiləsi vasitəsi deyil, həm də mədəni təsir platformasıdır. Burada müxtəlif xalqların həyat tərzi, dünyagörüşü və dəyərləri bir-biri ilə qarşılaşır. Bu proses milli mədəniyyətlərin qlobal mədəniyyətlə təmasını sürətləndirir. Lakin qlobal mədəniyyətin dominant nümunələri milli-mənəvi dəyərlər üçün ciddi çağırışlar yaradır. Xüsusilə Qərb mədəniyyətinin sosial media vasitəsilə geniş yayılması bu təsiri daha görünən edir. Belə şəraitdə milli kimliyin və mənəvi dəyərlərin qorunması məsələsi aktuallaşır. Bəs Azərbaycan cəmiyyəti qlobal mədəni təsirlər qarşısında öz milli-mənəvi dəyərlərini necə qoruya bilər?
Mövzu ilə bağlı sosioloq Mail Yaqub Crossmedia.az-a açıqlamasında bildirib ki, sosial şəbəkələr qlobal mədəniyyətin yayılmasında mühüm rol oynayır: “Sosial şəbəkələr sərhədləri aradan qaldırır. Sərhədlər götürüldükdə milli mədəniyyətlər qlobal mədəniyyətlə tanış olur.
Qlobal mədəniyyət nədir? Dünyada dominant olan, güc sahibinə çevrilən mədəniyyətdir. Bəs dünyada qlobal, dominant və güclü mədəniyyətə çevrilən mədəniyyət hansıdır? Azərbaycan mədəniyyətidir, Şərq mədəniyyətidir, yoxsa Qərb mədəniyyəti? Təəssüf ki, Qərb mədəniyyətidir.
Nəyə görə “təəssüf ki” deyirəm? Çünki müasir Qərb mədəniyyəti mənəvi dəyərləri açıq-aşkar inkar edir. Mənəvi dəyərləri inkar edən mədəniyyət isə qlobal mədəniyyətə çevrilib. Niyə? Çünki pulu, güclü iqtisadiyyatı və texnologiyası var. Kimin iqtisadiyyatı və texnologiyası güclüdürsə, o, öz mədəniyyətini dünyaya diktə edir.
İndi dünyada yayılmış bu qlobal, dominant mədəniyyət milli mədəniyyətləri tapdalayır və öz dəyərlərini aşılayır. Orada qadının, insanın dəyəri yoxdur; təcavüz, radikallıq, müharibələr təbliğ olunur. Filmlərdə və videomateriallarda cinsi istismar təbliğ edilir. Bu mədəniyyət, təəssüf ki, milli mədəniyyətləri tapdalayır. Sosial şəbəkələr isə həmin dağıdıcı qlobal mədəniyyətin yayılma məkanına çevrilib.
Biz bu qədər hücumun qarşısında öz milli-mənəvi dəyərlərimizi, mədəniyyətimizi necə və hansı yolla qoruyaq? Bu, çox çətindir.
Bunun bir yolu var: hər bir ailə bunu özü dərk etməli və öz başının çarəsinə baxmalıdır. Hər bir valideyn, hər bir ailə başçısı əyləşib düşünməlidir. Hətta hər bir fərd özünə sual verməlidir: “Həyatımda — məişətimdə, şəxsi həyatımda, işimdə, münasibətlərimdə və dostluqlarımda bu dəyərlər mənə lazımdır, yoxsa yox?” Bəli, mən deyirəm ki, vacibdir! Bir azərbaycanlı üçün milli-mənəvi dəyərlər onun həyatına rəng, məna və dəyər qatır.
Bunu hər bir insan dərk etməli, ziyalılar isə təbliğ etməlidirlər. Təəssüf ki, bəzən ziyalıların özü də bu qlobal mədəniyyətin aşiqinə, vurğununa çevrilirlər. Onlar öz milli dəyərlərimizi təbliğ etmək əvəzinə, əksinə, ona qarşı yazılar yazırlar. Sanki iqtisadiyyatı və texnologiyası geridə qalmış Şərqin əsas problemi həmin o dəyərlərdir və güya bu dəyərlər açıq-saçıq sistemlə əvəzlənsə, inkişaf edəcəyik. Bu, tamamilə yanlış və səhv yanaşmadır”.
Zeynəb Həsən
20:30 09.09.2026
Oxunuş sayı: 199
