İqtisadi xəbərlər

Rusiya "rubla güllə atır": Ölkə iqtisadiyyatı müharibəyə nə qədər dözəcək?

Almaniyanın Beynəlxalq Təhlükəsizlik Problemləri İnstitutunun elmi işçisi, hərbi ekspert Yanis Klüge rəsmi rəqəmlər əsasında apardığı hesablamalarla qorxulu maliyyə mənzərəsini ortaya qoyub.

Ekspertin araşdırmasına görə, Rusiya Ukraynadakı müharibəyə hər gün rekord həddə – 65 milyard rubl (təxminən 897 milyon dollar), hər saatda isə təxminən 2,7 milyard rubl (təxminən 37,2 milyon dollar) vəsait xərcləyir.

Məlumatda vurğulanır ki, 2026-cı ilin birinci rübündə Kremlin hərbi xərcləri ağlasığmaz dərəcədə artaraq 5,9 trilyon rubla (təxminən 81,4 milyard dollar) çatıb və bu, dövlət büdcəsindən çıxan hər iki rubldan birinin məhz müharibəyə getdiyini sübut edir.

Müharibənin başladığı 2022-ci ilin birinci rübü ilə müqayisədə hazırkı xərclər düz 4,6 dəfə artıb. Rusiyanın müharibə meydanında gündəlik xərclədiyi 65 milyard rublluq məbləğ ölkənin bəzi bütöv regionlarının, məsələn, illik büdcəsi 69 milyard rubl olan Novqorod və ya 61 milyard rubl təşkil edən Oryol vilayətinin bir illik ümumi büdcəsi ilə müqayisə oluna bilər.

Milli Məclisin dörd çağırış deputatı(III, IV, V, VI), iqtisad elmləri doktoru, professor Rüfət Quliyev bu barəəd Crossmedia.az-a danışıb: “Bu tip xəbərləri 2014-cü ildən bəri eşidirik. Krımla əlaqədər proseslər başlayandan sonra bu cür məlumatlar tirajlanmağa başlandı. Hətta Rusiyanın işğal etdiyi Krım yarımadasından əl çəkəcəyi deyilirdi. Amma beş ildir ki, Rusiyanın iqtisadiyyatının çökdüyünü göstərən ciddi fakt yoxdur. Hərçənd Rusiya iqtisadiyyatı zəifləyib, makroiqtisadi göstəricilər aşağı düşüb, işsizlik və miqrasiya artıb. Ən savadlı və intellektual insanlar ölkəni tərk edir. Bunun əsas səbəbi də məcburi səfərbərlikdir. Rusiyanın istehlak bazarında ciddi dəyişiklik müşahidə olunur. Çeşidlər azalıb, qiymət atıb. Bu, onu deməyə əsas verir ki, Rusiya iqtisadiyyatı staqnasiya vəziyyətinə yaxındır. 21 paket sanksiyalar tətbiq olunmasına baxmayaraq, Rusiyada əhali hələ də radikal addımlar atmır. Oxşar durumu Şimali Koreyaya, İrana da aid edə bilərik. Embarqoların siyasi nəticəsi olmasa da, daha çox insanların maraqlarına zərbədir. Maraqlıdır ki, Rusiyada son illər varlı insanların həm sayı, həm də varidatı artır. Bunu “Forbes” jurnalının təhlilləri də bunu göstərir. Doğrudur ki, Rusiyanın altı trilyondan çox daxili borcu var. Amma ehtiyatları 30-40 dəfədən çoxdur. Bu mənada Rusiya iqtisadiyyatı hətta 50 faiz zəifləyibsə də belə, tam çökməyib. Xüsusilə hərbiyönümlü iqtisadiyyatın inkişafı da bu məsələdə rol oynayır. Yəni belə məlumatları sensasiya kimi qəbul etmək doğru deyil. Rusiyanın sərvətləri ümumbəşəri sərvətlərin 27- 40 faizni təşkil edir. Rusiya hətta qapalı formada inkişaf etsə də, müqavimət göstərə biləcək. İran və Şimali Koreya buna misaldır. Rusiya iqtisadiyyatı hələ bir neçə il də dözəcək. İnsanların durumu günbəgün zəifləsə də, ciddi siyasi nəticələr gözlənilmir. Rusiyanın texnoloji baxımdan geridə olmasına dair iddialar da doğru deyil. Təyyarə qəzası dünyanın istənilən ölkəsində olur. Bu tip hadisələr təkcə Rusiya üçün xarakterik deyil”.

Professor söyləyib ki, Rusiya müharibənin bitməsini istəyir, amma öz şərtləri ilə: “Ukrayna bu şərtlərə razı olmur. Ukrayna iqtisadiyyatı darmadağın olub, 20 faiz ərazisi işğal altındadır, infrastrukturunun 75 faizi dağılıb. Təxminən 400-450 milyard dollar borcu var. Deyilənə görə, Ukraynanı müharibədən əvvəlki vəziyyətə qaytarmaq üçün bir milyard dollara ehtiyac var. Üstəlik, bu borcları qaytarmaq üçün Ukraynanın on illərə ehtiyacı var. Bunun üçün isə Ukrayna sərvətlərini dəyər- dəyməzə satacaq. Çin uzun illərdir ki, müharibələrdən uzaq qalır. Beləliklə, “yumşaq gücə” üstünlük verir. Çin maliyyə- iqtisadi alətlərdən istifadə edərək istədiklərinə nail olur. Bu sivilizasiyanın yeganə yolu diplomatiyadır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının gücü qalmayıb. Onun büdcəsinə ABŞ-nin 4,5 milyard, Çinin 0, 5 milyard borcu var. 193 ölkədən cəmi otuzu təşkilata tam ödəmələr edir. Azərbaycan isə bütün ödənişlərini lazımi qaydada edib. Bizim üçün maliyyə nizam – intizamı çox vaxibdir. Yeri gəlmişkən ABŞ Prezidenti Donald Trampın yaratdığı sülh şurasının da uğurlu olacağını və BMT-yə nəzarət edə biləcəyini düşünmürəm”.

🖨 Çap et

14:54 16.06.2026

Oxunuş sayı: 58