Rusiya "rubla güllə atır": Ölkə iqtisadiyyatı müharibəyə nə qədər dözəcək?

Milli
Məclisin dörd çağırış deputatı(III, IV, V, VI), iqtisad elmləri doktoru,
professor Rüfət Quliyev bu barəəd Crossmedia.az-a danışıb: “Bu tip xəbərləri
2014-cü ildən bəri eşidirik. Krımla əlaqədər proseslər başlayandan sonra bu cür
məlumatlar tirajlanmağa başlandı. Hətta Rusiyanın işğal etdiyi Krım
yarımadasından əl çəkəcəyi deyilirdi. Amma beş ildir ki, Rusiyanın
iqtisadiyyatının çökdüyünü göstərən ciddi fakt yoxdur. Hərçənd Rusiya
iqtisadiyyatı zəifləyib, makroiqtisadi göstəricilər aşağı düşüb, işsizlik və
miqrasiya artıb. Ən savadlı və intellektual insanlar ölkəni tərk edir. Bunun əsas
səbəbi də məcburi səfərbərlikdir. Rusiyanın istehlak bazarında ciddi dəyişiklik
müşahidə olunur. Çeşidlər azalıb, qiymət atıb. Bu, onu deməyə əsas verir ki,
Rusiya iqtisadiyyatı staqnasiya vəziyyətinə yaxındır. 21 paket sanksiyalar tətbiq
olunmasına baxmayaraq, Rusiyada əhali hələ də radikal addımlar atmır. Oxşar
durumu Şimali Koreyaya, İrana da aid edə bilərik. Embarqoların siyasi nəticəsi
olmasa da, daha çox insanların maraqlarına zərbədir. Maraqlıdır ki, Rusiyada
son illər varlı insanların həm sayı, həm də varidatı artır. Bunu “Forbes”
jurnalının təhlilləri də bunu göstərir. Doğrudur ki, Rusiyanın altı trilyondan
çox daxili borcu var. Amma ehtiyatları 30-40 dəfədən çoxdur. Bu mənada Rusiya
iqtisadiyyatı hətta 50 faiz zəifləyibsə də belə, tam çökməyib. Xüsusilə hərbiyönümlü
iqtisadiyyatın inkişafı da bu məsələdə rol oynayır. Yəni belə məlumatları
sensasiya kimi qəbul etmək doğru deyil. Rusiyanın sərvətləri ümumbəşəri sərvətlərin
27- 40 faizni təşkil edir. Rusiya hətta qapalı formada inkişaf etsə də, müqavimət
göstərə biləcək. İran və Şimali Koreya buna misaldır. Rusiya iqtisadiyyatı hələ
bir neçə il də dözəcək. İnsanların durumu günbəgün zəifləsə də, ciddi siyasi nəticələr
gözlənilmir. Rusiyanın texnoloji baxımdan geridə olmasına dair iddialar da
doğru deyil. Təyyarə qəzası dünyanın istənilən ölkəsində olur. Bu tip hadisələr
təkcə Rusiya üçün xarakterik deyil”.
Professor
söyləyib ki, Rusiya müharibənin bitməsini istəyir, amma öz şərtləri ilə: “Ukrayna
bu şərtlərə razı olmur. Ukrayna iqtisadiyyatı darmadağın olub, 20 faiz ərazisi
işğal altındadır, infrastrukturunun 75 faizi dağılıb. Təxminən 400-450 milyard
dollar borcu var. Deyilənə görə, Ukraynanı müharibədən əvvəlki vəziyyətə
qaytarmaq üçün bir milyard dollara ehtiyac var. Üstəlik, bu borcları qaytarmaq
üçün Ukraynanın on illərə ehtiyacı var. Bunun üçün isə Ukrayna sərvətlərini dəyər-
dəyməzə satacaq. Çin uzun illərdir ki, müharibələrdən uzaq qalır. Beləliklə, “yumşaq
gücə” üstünlük verir. Çin maliyyə- iqtisadi alətlərdən istifadə edərək istədiklərinə
nail olur. Bu sivilizasiyanın yeganə yolu diplomatiyadır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının
gücü qalmayıb. Onun büdcəsinə ABŞ-nin 4,5 milyard, Çinin 0, 5 milyard borcu
var. 193 ölkədən cəmi otuzu təşkilata tam ödəmələr edir. Azərbaycan isə bütün
ödənişlərini lazımi qaydada edib. Bizim üçün maliyyə nizam – intizamı çox
vaxibdir. Yeri gəlmişkən ABŞ Prezidenti Donald Trampın yaratdığı sülh şurasının
da uğurlu olacağını və BMT-yə nəzarət edə biləcəyini düşünmürəm”.
14:54 16.06.2026
Oxunuş sayı: 58