Titanik faciəsindən 114 il keçir: “batmaz” gəminin sonu necə oldu?
“Bu gəmini Allah belə batıra bilməz” deyə səsləndirilən o möhtəşəm Titanik, cəmi bir səfərdə tarixə batdı.
1912-ci ilin 15 aprel gecəsi bəşər tarixinin ən böyük dəniz faciələrindən biri baş verdi – dünyanın “batmaz” hesab olunan gəmisi Titanik Atlantik okeanının soyuq sularına qərq oldu. Bu gün, həmin hadisədən düz 114 il keçir. Aradan bir əsrdən artıq vaxt ötsə də, Titanik faciəsi hələ də həm tarixi dərs, həm də insan talelərinin acı simvolu kimi yaddaşlarda yaşayır. O dövrün texnologiya möcüzəsi sayılan bu nəhəng sərnişin gəmisi 1912-ci il aprelin 10-da İngiltərənin Souzampton limanından ABŞ-nin Nyu-York şəhərinə doğru ilk və son səfərinə çıxmışdı.
Gəmidə müxtəlif sosial təbəqələrdən olan 2200-dən çox insan – zəngin iş adamları, mühacir ailələr, ekipaj üzvləri və xidmət heyəti var idi. Lakin səfərin dördüncü gecəsi, 14 aprel saat 23:40 radələrində gəmi Şimali Atlantikdə aysberqlə toqquşdu və cəmi 2 saat 40 dəqiqə ərzində – 15 aprel saat 02:20-də tamamilə batdı. Rəsmi məlumatlara görə, bu faciə nəticəsində 1500-dən çox insan həyatını itirdi. Hadisənin ən dramatik tərəflərindən biri isə xilasetmə qayıqlarının sayının kifayət etməməsi və bir çox qayığın tam dolmadan suya endirilməsi idi. Titanikin batmasına səbəb olan amillər arasında yüksək sürətlə hərəkət etməsi, aysberq xəbərdarlıqlarının tam ciddiyə alınmaması, texniki qərarların gecikməsi və ümumilikdə təhlükəsizlik standartlarının yetərsizliyi xüsusi qeyd olunur. O dövrdə gəminin “batmaz” olduğu ilə bağlı yaranmış həddindən artıq inam həm ekipajda, həm də sərnişinlərdə müəyyən arxayınlıq yaratmışdı.
Hətta bu gəmi haqqında “bu gəmini Allah belə batıra bilməz” kimi iddialı ifadələrin işlədildiyi də qeyd olunur ki, bu da insanın texnologiyaya həddindən artıq güvəninin necə faciəvi nəticələrə gətirib çıxara biləcəyini açıq şəkildə göstərir. Bu faciəni düşünərkən bəzən insanın ağlına yalnız gəmi deyil, eyni zamanda o anların psixoloji ağırlığı da gəlir.
Xüsusilə də kapitanın son anları – gəminin su ilə dolduğunu gördüyü, artıq heç nə edə bilmədiyini anladığı o məqamlar. Filmlərdə canlandırılan həmin səhnələrdə kapitanın sakit şəkildə öz otağına çəkilib çarəsiz halda gəmisinin batmasını gözləməsi ən təsirli və insanı sarsıdan məqamlardan biri kimi yadda qalır.
Bu, təkcə bir gəminin yox, həm də insan iradəsinin və ümidsizliyin qarşılaşdığı anın simvolu kimi dəyərləndirilə bilər. Titanikin batmasından sonra beynəlxalq dənizçilik qaydalarında ciddi dəyişikliklər edildi, xüsusilə də dənizdə insan həyatının qorunmasına yönəlmiş yeni təhlükəsizlik standartları qəbul olundu.
Titanik yalnız bir gəmi qəzası deyil, həm də məsuliyyət, insan həyatı və təhlükəsizlik anlayışlarının yenidən düşünülməsinə səbəb olan tarixi dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilir. 114 il əvvəl baş verən bu hadisə, zaman keçdikcə sadəcə tarix kitablarının bir səhifəsi olaraq qalmayıb, eyni zamanda insanlığın yaddaşına həkk olunan unudulmaz bir faciə kimi bu gün də xatırlanır.
Beləliklə, vaxtilə “bu gəmini Allah belə batıra bilməz” deyə səsləndirilən o möhtəşəm Titanik, cəmi bir səfərdə tarixə batdı.
Fatimə Məmmədova
01:10 15.04.2026
Oxunuş sayı: 45
