Müəllimlər Günü: Gələcəyi formalaşdıran peşə
Bir uşağın həyatında müəllimin söylədiyi bir cümlə, verdiyi bir məsləhət və ya ona göstərdiyi inam illər sonra belə öz təsirini göstərə bilər. Çünki müəllim yalnız dərs deyən deyil, düşünən, araşdıran və gələcəyini quran bir nəslin formalaşmasına istiqamət verən insandır. Məhz buna görə hər il oktyabrın 5-i dünyada müəllim əməyinə ehtiramın ifadə olunduğu xüsusi gün kimi qeyd edilir. Beynəlxalq Müəllimlər Günü yalnız təbrik və xoş sözlərdən ibarət deyil. Bu tarix müəllim peşəsinin cəmiyyət üçün əhəmiyyətini, pedaqoqların hüquq və vəzifələrini, onların peşəkar statusunu və layiqli iş şəraitinin vacibliyini bir daha gündəmə gətirir.
1966-cı il oktyabrın 5-də Parisdə UNESCO və Beynəlxalq Əmək Təşkilatı (ILO) tərəfindən “Müəllimlərin statusu haqqında Tövsiyə” qəbul edilib. Sənəddə müəllimlərin hüquq və vəzifələri, peşə hazırlığı, iş şəraiti və peşəkar statusu ilə bağlı beynəlxalq prinsiplər müəyyənləşdirilib. 1994-cü ildən etibarən oktyabrın 5-i Beynəlxalq Müəllimlər Günü kimi qeyd olunur. Azərbaycanda da bu tarix müəllimlərin peşə bayramıdır.
2026-cı ildə “Müəllimlərin statusu haqqında Tövsiyə”nin qəbul edilməsinin 60 ili tamam olur. Bu il Beynəlxalq Müəllimlər Gününün mövzusu “Müəllimlərlə birlikdə: peşəni qorumağın, statusunu yüksəltməyin və gələcəyimizi formalaşdırmağın 60 ili” kimi müəyyənləşdirilib.
Müəllim peşəsi yalnız dərs demək və şagirdə bilik ötürməklə məhdudlaşmır. Müəllim uşağın dünyagörüşünün formalaşmasına, düşünmə qabiliyyətinin inkişafına və cəmiyyətə inteqrasiyasına təsir göstərən əsas şəxslərdən biridir. Bəzən bir müəllimin söylədiyi fikir, verdiyi məsləhət və ya göstərdiyi dəstək şagirdin gələcək seçimlərinə və həyat yoluna təsir edə bilir.
Müasir dövrdə müəllimlərin üzərinə düşən məsuliyyət də artır. Yeni texnologiyaların təhsilə daxil olması, informasiya bolluğu və dəyişən cəmiyyət müəllimdən yalnız öz ixtisasını bilməyi deyil, eyni zamanda müasir tədris üsullarına uyğunlaşmağı tələb edir. Bu səbəbdən müəllimlərin peşəkar inkişaf imkanlarının genişləndirilməsi və onların daim yenilənən biliklərə çıxışının təmin olunması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Müəllimin fəaliyyətinin səmərəli olması üçün onun iş şəraiti də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İş yükünün düzgün müəyyənləşdirilməsi, əməyin layiqincə qiymətləndirilməsi, peşəkar inkişaf üçün imkanların yaradılması və müəllimin fikirlərinin nəzərə alınması təhsilin keyfiyyətinə birbaşa təsir edən amillərdəndir. Dünyada müəllim çatışmazlığı da təhsil qarşısında duran əsas problemlərdən biri olaraq qalır. 2030-cu ilədək universal ibtidai və orta təhsilin təmin edilməsi üçün təxminən 44 milyon əlavə müəllimə ehtiyac olduğu bildirilir. Bu göstərici müəllim peşəsinə tələbatın gələcəkdə də artacağını göstərir. Bununla yanaşı, mövcud müəllimlərin peşədə saxlanılması və onların fəaliyyət göstərməsi üçün əlverişli şəraitin yaradılması da vacibdir. Müəllimə verilən dəyər yalnız bir gün ərzində deyil, bütün il ərzində göstərilməlidir. Çünki təhsilin keyfiyyəti, şagirdlərin inkişafı və gələcək nəslin formalaşması müəllimlərin gündəlik əməyindən böyük ölçüdə asılıdır.
Beynəlxalq Müəllimlər Günü bir daha xatırladır ki, müəllimlərin peşəkar ləyaqətinin qorunması, layiqli əmək şəraitinin yaradılması və cəmiyyətdə onların nüfuzunun gücləndirilməsi təhsilin gələcəyi üçün vacibdir.
Nuray Mehtiyeva
00:01 05.10.2026
Oxunuş sayı: 63
