3 oktyabr 1993: Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixində dönüş nöqtəsi
1993-cü il oktyabrın 3-də keçirilən prezident seçkiləri Azərbaycan Respublikasının müstəqillik tarixində sadəcə növbəti siyasi tədbir deyildi. Bu, ölkənin parçalanma və xaos həddində dayandığı bir dövrdə xalqın iradəsinin açıq ifadəsidir və müstəqil dövlətçiliyin möhkəmlənməsi yolunda əsaslı dönüş nöqtəsidir.
1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycan ağır sınaqlarla üzləşirdi. Qarabağ münaqişəsinin kəskinləşməsi, daxili siyasi böhran, iqtisadi tənəzzül və ayrı-ayrı bölgələrdə mərkəzdənqaçma meylləri yenicə müstəqilliyini bərpa etmiş dövləti ciddi təhlükə ilə üz-üzə qoymuşdu. 1993-cü ilin iyununda Gəncə hadisələrindən sonra yaranmış vəziyyət vəzifə başında olan prezident Əbülfəz Elçibəyin Bakını tərk etməsi ilə nəticələndi. Xalqın tələbi və siyasi zərurət nəticəsində Heydər Əliyev Naxçıvandan Bakıya dəvət olundu, Ali Sovetin sədri seçildi və tezliklə prezident səlahiyyətlərini icra etməyə başladı.
Sentyabrın 1-də növbədənkənar prezident seçkilərinin keçirilməsi barədə qərar qəbul edildi. Seçki kampaniyası mürəkkəb şəraitdə aparılsa da, xalqın əsas istəyi aydın idi: ölkəni sabitlik və təhlükəsizlik yoluna çıxara biləcək güclü liderə ehtiyac. Oktyabrın 3-də keçirilən seçkilərdə üç namizəd iştirak edirdi. Rəsmi nəticələrə görə, seçici fəallığı 97,6 faiz olmuş, Heydər Əliyev 3 milyon 919 min 923 səs (təxminən 98,8 faiz) toplayaraq Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilmişdir.
Bu seçki nəticəsi xalqın Ulu Öndərə olan dərin etimadını və onun siyasi təcrübəsinə, iradəsinə və dövlət idarəçiliyi bacarığına inamını nümayiş etdirdi. Heydər Əliyev artıq 1969-1982-ci illərdə Azərbaycana rəhbərlik etdiyi dövrdə ölkənin inkişafı üçün mühüm işlər görmüşdü. 1993-cü ildə isə o, müstəqil dövlətin xilas edilməsi missiyasını üzərinə götürdü.
3 oktyabr hadisəsindən sonra ölkədə siyasi sabitləşmə prosesi başlandı. Dövlət institutları möhkəmləndi, ordu quruculuğu, iqtisadi islahatlar və xarici siyasətdə balanslı yanaşma prioritetə çevrildi. Sonrakı illərdə qəbul edilən Konstitusiya, neft strategiyası, beynəlxalq əməkdaşlıq və milli ideologiyanın formalaşdırılması kimi addımlar məhz bu dövrdən qaynaqlanır. 1993-cü ilin oktyabr seçkisi müstəqil Azərbaycanda legitim prezident hakimiyyətinin bərpası və xalq iradəsinin seçki yolu ilə ifadə edilməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Bu gün 3 oktyabr tarixi yalnız bir seçki günü kimi yox, Azərbaycanın müasir siyasi və dövlətçilik tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi yadda qalır. Həmin gün xalq öz gələcəyini müəyyənləşdirdi və dövlətin mövcudluğunu qorumaq, inkişafını təmin etmək üçün zəruri olan siyasi seçimi etdi. Bu seçimin nəticələri sonrakı onilliklərdə ölkənin sabitliyinin, ərazi bütövlüyünün bərpasının və beynəlxalq nüfuzunun artmasının təməli oldu.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin 1993-cü ildə prezident seçilməsi ilə başlayan yol bu gün də davam edir. Azərbaycanın müstəqilliyinin qorunması, dövlətçiliyin möhkəmlənməsi və xalqın rifahının yüksəldilməsi istiqamətində atılan addımlar həmin tarixi seçimin doğruluğunu bir daha təsdiqləyir.
Nigar Xəlilli
17:30 30.09.2026
Oxunuş sayı: 44
