Cəmiyyət

İnvestisiya, inkişaf və gələcəyə baxış

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 26 sentyabr 2026-cı ildə II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində keçirilən tədbirdəki çıxışı Azərbaycanın müasir inkişaf strategiyasının əsas istiqamətlərinin və qarşıdakı dövr üçün müəyyən edilmiş prioritetlərin təqdimatı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dövlət başçısının çıxışı yalnız investisiya məsələləri ilə məhdudlaşmayaraq, Azərbaycanın iqtisadi inkişafı, enerji siyasəti, nəqliyyat-logistika imkanları, rəqəmsal transformasiya, insan kapitalı və regional əməkdaşlıqla bağlı prioritetlərini əhatə edib. Çıxışda müasir dünyada investisiya üçün siyasi və iqtisadi sabitliyin, etibarlı tərəfdaşlığın, əlverişli biznes mühitinin və inkişaf etmiş infrastrukturun mühüm şərtlər olduğu vurğulanıb. Son 20 ildə Azərbaycana 350 milyard ABŞ dollarından çox investisiyanın cəlb edilməsi ölkənin beynəlxalq investorlar üçün formalaşdırdığı iqtisadi imkanların göstəricilərindən biri kimi təqdim olunub. Bu yanaşma investisiyanın yalnız maliyyə resursu deyil, həm də uzunmüddətli iqtisadi inkişafın mühüm vasitəsi olduğunu göstərir.

Azərbaycanın iqtisadi inkişafında əsas istiqamətlərdən biri də şaxələndirmədir. Qeyri-neft-qaz sektorunun ÜDM-də payının 70 faizdən çox olması müsbət dinamikanı göstərsə də, ixracda neft-qazın yüksək payının qalması qarşıda duran vəzifələri də ortaya qoyur. Bu baxımdan yüksək əlavə dəyər yaradan istehsal sahələrinin, qeyri-neft ixracının, innovasiyaların və rəqabətqabiliyyətli milli məhsulların inkişaf etdirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Çıxışın mühüm istiqamətlərindən biri Azərbaycanın geoiqtisadi mövqeyi ilə bağlıdır. Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin üzərində yerləşən ölkəmiz son illərdə nəqliyyat, logistika və digər infrastruktur layihələrinə böyük investisiyalar yatırıb. Bu siyasət Azərbaycanın coğrafi mövqeyini real iqtisadi üstünlüyə çevirmək və regional bağlantılarda rolunu daha da artırmaq məqsədi daşıyır. Müasir dövrdə nəqliyyat və logistika marşrutlarının əhəmiyyəti yalnız iqtisadi deyil, həm də geosiyasi xarakter daşıyır.

Enerji siyasətində də yeni mərhələ formalaşır. Azərbaycan ənənəvi enerji resurslarının istehsalçısı olmaqla yanaşı, bərpaolunan enerji potensialından istifadənin genişləndirilməsini, elektrik enerjisinin istehsalı və ixracını, yeni enerji infrastrukturunun yaradılmasını prioritet istiqamətlərdən biri kimi müəyyənləşdirir. Enerji imkanlarının rəqəmsal texnologiyalar, data mərkəzləri və süni intellekt sahələri ilə əlaqələndirilməsi isə gələcəkdə yeni iqtisadi imkanların yaranmasına şərait yarada bilər.

Bu prosesdə insan kapitalının rolu xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Müasir texnologiyaları əldə etmək mümkündür, lakin onlardan səmərəli istifadə edən və yeni texnologiyalar yaradan peşəkar kadrların hazırlanması uzunmüddətli inkişafın əsas şərtlərindəndir. Buna görə də təhsil, elm, innovasiya və peşəkar kadr hazırlığına investisiya Azərbaycanın gələcək iqtisadi gücünün əsas istiqamətlərindən biri kimi nəzərdən keçirilməlidir.

Prezidentin çıxışında su qıtlığı və ərzaq təhlükəsizliyi kimi qlobal çağırışların qeyd olunması da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İqlim dəyişmələri və su ehtiyatlarının məhdudluğu fonunda suyun səmərəli idarə olunması artıq yalnız təsərrüfat məsələsi deyil, iqtisadi və milli təhlükəsizliyin mühüm tərkib hissəsidir. Su itkilərinin azaldılması, müasir suvarma texnologiyalarının tətbiqi, meliorasiya sistemlərinin yenilənməsi, su ehtiyatlarının qorunması və rəqəmsal idarəetmə mexanizmlərinin inkişafı bu baxımdan strateji əhəmiyyət kəsb edir.

Forumun mühüm mesajlarından biri də dövlət və özəl sektor arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi, beynəlxalq kapitalın ölkənin uzunmüddətli inkişafına cəlb edilməsidir. Lakin burada əsas məsələ yalnız investisiyanın həcmi deyil, onun nəticəsidir. Cəlb olunan kapital yeni texnologiyalara, insan kapitalına, innovasiyalara, ixrac imkanlarının genişlənməsinə və iqtisadiyyatın şaxələndirilməsinə xidmət etdikdə onun strateji əhəmiyyəti daha da artır.

Bütün bunlar göstərir ki, Azərbaycanın qarşısında duran əsas məsələ yalnız “nə qədər investisiya cəlb etmək?” deyil, həm də “bu investisiyanı ölkənin gələcək inkişafına necə çevirmək?” sualıdır. Təbii sərvətlər, maliyyə imkanları, əlverişli coğrafi mövqe və insan kapitalı bir-biri ilə əlaqəli şəkildə istifadə olunaraq dayanıqlı və rəqabətqabiliyyətli iqtisadi sistemin formalaşmasına xidmət etməlidir.

Nəticə etibarilə, II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın gələcək inkişafının sabitlik, investisiya, enerji, nəqliyyat, texnologiya, insan kapitalı və su təhlükəsizliyi kimi qarşılıqlı əlaqəli istiqamətlər üzərində qurulduğunu göstərir. Çıxışın əsas düşündürücü məqamı ondan ibarətdir ki, investisiya yalnız kapital deyil, həm də etimad, tərəfdaşlıq, texnologiya və gələcəyə qoyulan sərmayədir. Əsas vəzifə isə bu imkanları dayanıqlı milli inkişafa və gələcək nəsillərin rifahına çevirməkdir.