Power bank nə vaxt partlaya bilər? – Təhlükəni artıran səbəblər və təhlükəsizlik qaydaları
Power banklar gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Telefon, planşet və digər elektron cihazları istənilən yerdə şarj etməyə imkan verən bu portativ qurğular xüsusilə səfərlərdə, uzunmüddətli yolçuluqlarda və elektrik enerjisinin olmadığı hallarda böyük rahatlıq yaradır. Lakin litium-ion batareyalarla işləyən power banklar müəyyən hallarda qızma, tüstülənmə, yanğın və nadir hallarda partlama riski də daşıyır.
Bu cür hallar geniş yayılmış olmasa da, batareyada ciddi nasazlıq yarandıqda nəticələr təhlükəli ola bilər. Bəs power bank hansı hallarda riskli vəziyyətə düşür?
Əsas təhlükə – termik qaçış
Power banklarda əsas risklərdən biri termik qaçış (thermal runaway) adlanan prosesdir. Bu zaman batareyanın daxilindəki kimyəvi reaksiyalar nəzarətdən çıxır, temperatur sürətlə yüksəlir, qazlar əmələ gəlir və nəticədə batareya şişə, tüstülənə, alışa və ya partlaya bilər.
Bunun bir neçə əsas səbəbi var.
Keyfiyyətsiz və saxta məhsullar – Ucuz, naməlum markalı və sertifikatsız power banklarda qoruyucu mexanizmlər zəif ola və ya ümumiyyətlə olmaya bilər. Bu isə batareyanın həddindən artıq qızması və qısaqapanma riskini artırır.
Fiziki zədələnmə – Power bankın yerə düşməsi, sıxılması, zərbə alması və ya deşilməsi batareyanın daxili strukturunu zədələyə bilər. Cihaz xaricdən normal görünsə belə, daxilində qısaqapanma baş verə bilər.
Həddindən artıq temperatur – Power bankı günəş altında, isti avtomobildə, yastıq və ya yorğanın altında saxlamaq batareyanın temperaturunun yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Yüksək temperatur isə litium-ion batareyalar üçün əlavə risk yaradır.
Yanlış və uzunmüddətli şarj – Uyğunsuz kabel və adapterlərdən istifadə, həmçinin istehsalçının tövsiyələrinə zidd şarj rejimləri batareyanın qızmasına səbəb ola bilər.
Şişmiş batareya – Power bankın korpusunda şişmə müşahidə olunursa, bu, batareyanın daxilində qaz yığılmasının əlaməti ola bilər. Belə cihazdan istifadə etmək təhlükəlidir və onu şarj etmək olmaz.
Köhnəlmə və dərin boşalma – Uzun müddət istifadə edilmiş və ya uzun müddət tam boş vəziyyətdə qalmış batareyalarda daxili zədələnmə ehtimalı arta bilər.
Qısaqapanma – Power bankın portlarının açar, sikkə və digər metal əşyalarla təması da qısaqapanma və qızma riski yarada bilər.
Power bankdan necə təhlükəsiz istifadə etməli?
Power bankın yaratdığı riskləri azaltmaq üçün bir sıra sadə qaydalara əməl etmək lazımdır.
İlk növbədə keyfiyyətli məhsul seçilməlidir. Tanınmış istehsalçıların məhsullarına üstünlük vermək və məhsulun müvafiq təhlükəsizlik standartlarına uyğunluğunu yoxlamaq vacibdir. Həddindən artıq ucuz və mənşəyi məlum olmayan məhsullar risk yarada bilər.
Cihaz mütəmadi yoxlanılmalıdır. Korpusda şişmə, çatlama, qeyri-adi qoxu, sızma və ya həddindən artıq qızma müşahidə olunarsa, power bankdan istifadə dərhal dayandırılmalıdır.
Şarj zamanı uyğun avadanlıqdan istifadə edilməlidir. İstehsalçının tövsiyə etdiyi kabel və adapterlərdən istifadə etmək, cihazı şarj edərkən yataq, yastıq və digər yanıcı səthlər üzərində saxlamamaq lazımdır. Şarj zamanı power bankın nəzarətsiz buraxılmaması da təhlükəsizlik baxımından önəmlidir.
Temperatur rejiminə diqqət yetirilməlidir. Power bankı günəş altında, isti avtomobildə və yüksək temperatur olan digər yerlərdə saxlamaq olmaz. Eyni zamanda cihazın həddindən artıq soyuğa məruz qalmasının da qarşısı alınmalıdır.
İstifadə zamanı həddindən artıq qızmaya diqqət edilməlidir. Cihaz normaldan daha çox qızırsa, onu enerji mənbəyindən ayırmaq və istifadəsini dayandırmaq lazımdır. Power bankın çantada və ya cibdə sıxılmış vəziyyətdə, xüsusilə də metal əşyalarla birlikdə saxlanılması da arzuolunmazdır.
Təyyarədə power bank daşımaq olar?
Power bankların təyyarədə daşınması ilə bağlı aviaşirkətlərin və aviasiya qaydalarının tələblərinə əvvəlcədən baxmaq lazımdır. Ümumiyyətlə, litium batareyalı power bankların baqajda deyil, əl yükündə daşınmasına dair qaydalar tətbiq olunur. Müəyyən tutumdan yuxarı batareyalar üçün isə əlavə məhdudiyyətlər ola bilər.
Köhnə power bankı zibilə atmaq olmaz
İstifadəyə yararsız, köhnəlmiş və ya zədələnmiş power banklar adi məişət tullantıları ilə birlikdə atılmamalıdır. Belə cihazlar elektron tullantıların qəbul edildiyi xüsusi məntəqələrə təhvil verilməlidir.
Nəticə etibarilə, power banklar düzgün istifadə edildikdə gündəlik həyat üçün təhlükəsiz və faydalı qurğulardır. Əsas məsələ keyfiyyətli məhsul seçmək, cihazı fiziki zədələrdən və yüksək temperaturdan qorumaq, şişmə və həddindən artıq qızma kimi əlamətlərə laqeyd yanaşmamaqdır. Təhlükəsizlik qaydalarına əməl etmək power bank istifadəsi ilə bağlı riskləri əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.
Ayhan
20:15 28.09.2026
Oxunuş sayı: 41
