“Əhməd haradadır?” bu gün çəkilsəydi
1963-cü ildə “Azərbaycanfilm” kinostudiyasında çəkilən “Əhməd haradadır?” filmi Adil İsgəndərovun quruluşunda, Sabit Rəhmanın ssenarisi əsasında ərsəyə gəlib. Premyerası 4 noyabr 1964-cü ildə olub. Musiqili komediya janrında olan bu əsər o dövrün Azərbaycan kinosunda xüsusi yer tutur. Film həm kənd, həm də şəhər həyatını əhatə edir, çəkilişləri isə Bakı, Gəncə, Ağdaş, Hacıkənd və digər yerlərdə aparılıb. Baş rollarda Səyavuş Şəfiyev (Əhməd), Töhfə Əzimova (Leyla), Nəcibə Məlikova (Nərgiz ana), Elxan Qasımov (sürücü Əhməd) və digər istedadlı aktyorlar yer alıb.
Filmin əsas xətti sadə görünür. Universitetdə oxuyan Əhməd kəndə, valideynlərinin yanına gəlir. Ailə isə onun fikrini öyrənmədən qonşu qızı Leyla ilə evləndirmək qərarına gəlib. Əhməd buna qarşı çıxır və evdən çıxıb şəhərə qayıdır. Ana Nərgiz və bacı Ceyran onu axtarmağa başlayırlar. Bakıda isə “Əhməd” adlı adamlar o qədər çoxdur ki, axtarışın özü gülüşə çevrilir. Sürücü Əhməd, usta Əhməd, rəngsaz Əhməd… Hər biri ananın yoluna çıxır və hər görüş yeni komik situasiya yaradır. Eyni zamanda Leyla da oxşar təzyiqdən qaçır. Sonunda iki gənc rastlaşır, bir-birini tanıyır və sevgi yaranır. Valideynlər isə əslində məhz onları birləşdirmək istədiklərini başa düşürlər.
Amma filmin canı bu xoşbəxt sonluqda deyil. Onun canı bir konfliktdədir: gəncin öz razılığı olmadan ailənin istəyi ilə evləndirilməsi. Köhnə adət-ənənənin gənc nəslin azad seçiminə qarşı çıxması. Film bu mübarizəni gülüşlə göstərir, amma gülüşün altında ciddi sual dayanır.
Bu gün eyni film çəkilsəydi, məhz bu konfliktin üzərində dayanardı. Çünki 1963-cü ildəki problem yox olmayıb. Sadəcə forması dəyişib. O vaxt “üzük verilib” deyirdilər, bu gün “qonşunun oğlu/qızı yaxşı ailədəndir, niyə razı deyilsən?” deyirlər. O vaxt şəhərə qaçırdılar, bu gün isə bir müddət susub uzaqlaşırlar. Amma ana hələ də axtarır. Və “Əhməd” hələ də çoxdur.
Belə bir film sadəcə nostalji olmazdı. O, həm gülər, həm düşünər, həm də bu günün Bakısını, bu günün kəndini, bu günün gəncliyini və bu günün valideynlərini eyni kadrda göstərərdi. Və ən əsası — klassikin ruhuna xəyanət etmədən onu yaşadardı.
Çünki “Əhməd haradadır?” sualı əslində heç vaxt yalnız bir oğlan haqqında olmayıb. O, hər nəsildə təkrarlanan sualdır: “Öz həyatımı harada axtarmalıyam?”
Zeynəb Həsən
15:30 28.09.2026
Oxunuş sayı: 333
