Ev turşularının ağıla gəlməz faydaları
Evdə hazırlanan turşular payız-qış mövsümündə ən çox istifadə olunan qida məhsullarından biridir. Xiyar, kələm və digər tərəvəzlərdən hazırlanan turşular bir çox ailənin süfrəsində yer alsa da, onların sağlamlığa təsiri hazırlanma və saxlanma qaydalarından birbaşa asılıdır. Mütəxəssislərin fikrincə, təbii fermentasiya yolu ilə və gigiyenik şəraitdə hazırlanan turşuların müəyyən faydaları olsa da, həddindən artıq duz istifadəsi və düzgün saxlanılmaması sağlamlıq üçün risk yarada bilər.
Qida eksperti Fərid Səfərov Crossmedia.az-a açıqlamasında bildirib ki, evdə hazırlanan turşular düzgün hazırlanıb saxlanıldıqda qidalanmada müəyyən faydalar verə bilər: “Təbii fermentasiya yolu ilə hazırlanan xiyar, kələm və digər tərəvəz turşularında faydalı mikroorqanizmlər, o cümlədən süd turşusu bakteriyaları yarana bilər. Bu bakteriyalar bağırsaq mikrobiotasının dəstəklənməsinə və həzmin yaxşılaşmasına müəyyən töhfə verə bilər. Tərəvəzlərin özündə olan bəzi vitamin və minerallar da qorunur. Lakin turşunun faydalılığı onun hazırlanma üsulundan ciddi şəkildə asılıdır. Təbii fermentasiya zamanı tərəvəzlər duzlu mühitdə müəyyən müddət saxlanılır və faydalı bakteriyaların fəaliyyəti nəticəsində süd turşusu əmələ gəlir. Bu proses həm məhsulun qorunmasına, həm də onun mikrobioloji xüsusiyyətlərinin dəyişməsinə səbəb olur.Əgər turşu yalnız sirkə ilə hazırlanırsa, turş dad və qoruyucu mühit yaranır. Lakin belə məhsul təbii fermentasiya olunmuş turşu ilə eyni probiotik xüsusiyyətlərə malik olmaya bilər. Digər tərəfdən, həddindən artıq duz istifadəsi turşuların əsas mənfi tərəflərindən biridir. Çox duzlu turşular gündəlik qida rasionunda natrium qəbulunu artıraraq yüksək təzyiqi olan insanlar üçün arzuolunmaz ola bilər”.
Ekspert əlavə edib ki, həmçinin turşuların hazırlanmasında gigiyena qaydalarına əməl edilməməsi, düzgün duz konsentrasiyasının seçilməməsi və məhsulun uyğun temperaturda saxlanmaması təhlükəli mikroorqanizmlərin inkişafı riskini artıra bilər: “Buna görə ev turşularını təmiz şəraitdə, düzgün fermentasiya və duzlama qaydalarına əməl etməklə hazırlamaq, həmçinin onları həddindən artıq miqdarda istehlak etməmək daha məqsədəuyğundur. Yəni turşular faydalı tərəvəzlərin qida rasionuna daxil edilməsinin bir yolu ola bilər, lakin onları ayrıca ‘sağlamlıq məhsulu’ kimi qiymətləndirmək düzgün deyil”.
Zeynəb Həsən
18:00 03.09.2026
Oxunuş sayı: 40
