Azərbaycan muğamının əvəzolunmaz səsi – Arif Babayev
Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin qorunaraq bu günümüzə gəlib çatmasında böyük rol oynayan sənətkarlar arasında Arif Babayevin adı xüsusi ehtiramla çəkilir.
O, yalnız güclü səsə malik xanəndə deyil, həm də muğam sənətinin ruhunu yaşadan, onu gələcək nəsillərə sevdirən böyük məktəbdir.
Muğamın dərin fəlsəfəsini, milli ruhunu və emosional zənginliyini öz ifasında ustalıqla birləşdirən Arif Babayev Azərbaycan musiqisinin canlı əfsanələrindən biri hesab olunur.
1948-ci il mayın 18-də Ağdam rayonunun Sarıhacılı kəndində dünyaya göz açan Arif Babayev uşaqlıq illərindən Qarabağın zəngin musiqi mühitində formalaşıb.
Qarabağ hər zaman Azərbaycanın muğam beşiyi sayılıb və bu bölgənin yetişdirdiyi sənətkarlar milli musiqimizin inkişafında mühüm rol oynayıblar.
Arif Babayev də məhz bu mühitdə böyüyərək muğama bağlanıb, xalq musiqisinin incəliklərini erkən yaşlarından mənimsəyib. Onun səsində Qarabağın ruhu, nisgili və zəngin mənəvi dünyası açıq şəkildə hiss olunur.
Gənc yaşlarından musiqi təhsili alan sənətkar sonradan peşəkar səhnəyə qədəm qoyaraq qısa müddətdə dinləyicilərin rəğbətini qazanıb. O, klassik muğamların ifasında nümayiş etdirdiyi ustalıqla seçilib.
Xüsusilə, “Segah” muğamı Arif Babayevin yaradıcılığında xüsusi yer tutur. Onun ifasında “Segah” həm texniki baxımdan kamil, həm də duyğu baxımından olduqca təsirli səslənir. Arif Babayev muğamı yalnız oxumayıb, onu hiss etdirib, dinləyicini muğamın iç dünyasına aparmağı bacarıb.
Sənətkar uzun illər Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında fəaliyyət göstərib. O, Üzeyir Hacıbəylinin “Leyli və Məcnun”, “Əsli və Kərəm”, “Aşıq Qərib” kimi muğam operalarında yaddaqalan obrazlar yaradıb.
Arif Babayevin səhnə mədəniyyəti, emosional ifası və tamaşaçı ilə qurduğu xüsusi bağ onu fərqləndirən əsas cəhətlərdən olub. O, muğam operası ənənələrinin qorunub saxlanılmasında və inkişaf etdirilməsində mühüm xidmətlər göstərib.
Arif Babayev təkcə Azərbaycanda deyil, dünyanın müxtəlif ölkələrində keçirilən beynəlxalq festivallarda və konsert proqramlarında da çıxış edib.
Onun ifaları xarici dinləyicilər tərəfindən böyük maraqla qarşılanıb. Xanəndə Azərbaycan muğamını beynəlxalq səviyyədə tanıdan sənətkarlar sırasında xüsusi yer tutur.
Muğamın UNESCO tərəfindən bəşəriyyətin qeyri-maddi mədəni irsi siyahısına daxil edilməsində Azərbaycan muğam məktəbinin dünya miqyasında tanınmasının böyük rolu olub və Arif Babayev kimi sənətkarlar bu prosesə mühüm töhfə veriblər.
Bununla yanaşı, Arif Babayev pedaqoji fəaliyyəti ilə də seçilib. O, illərlə Azərbaycan Milli Konservatoriyasında və digər musiqi müəssisələrində gənc xanəndələrə dərs deyib.
Onun tələbələri bu gün Azərbaycan musiqisinin müxtəlif səhnələrində uğurla çıxış edirlər. Arif Babayev muğamın yalnız səs deyil, həm də mənəviyyat, səhnə mədəniyyəti və daxili dünyagörüşü tələb etdiyini daim vurğulayıb.
O, muğamın qorunmasını milli kimliyin qorunması kimi qiymətləndirib.
Sənətkarın Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafındakı xidmətləri dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilib.
O, “Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti” fəxri adına layiq görülüb, müxtəlif orden və medallarla təltif edilib. Onun sənəti illər keçsə də aktuallığını itirmir, yeni nəsil tərəfindən böyük maraqla qarşılanır.
Arif Babayev Azərbaycan muğamının gücünü, dərinliyini və milli ruhunu öz səsində yaşadan böyük sənətkardır. O, yalnız bir xanəndə deyil, bütöv bir musiqi məktəbi, milli mədəniyyətimizin qürur mənbəyidir.
Onun ifaları Azərbaycan xalqının mənəvi yaddaşında daim yaşayacaq və gələcək nəsillər üçün muğam sənətinin ən qiymətli nümunələrindən biri olaraq qalacaq.
13:17 18.05.2026
Oxunuş sayı: 40
