Bakıda yüz minlərlə ev niyə çıxarış ala bilmir?
Son illərdə urbanizasiya proseslərinin sürətlənməsi və əhalinin paytaxt ətrafında sıx məskunlaşması şəhərsalma, torpaq idarəçiliyi və təhlükəsizlik məsələlərini daha da mürəkkəbləşdirib. Bakı və Abşeron yarımadası ərazilərində fərdi yaşayış evlərinin sayının kəskin artması ilə əlaqədar olaraq çıxarışsız tikililər problemi geniş vüsət alıb.
Bu, təkcə hüquqi sənədləşmə məsələsi deyil, həm də əhalinin təhlükəsizliyi, şəhər infrastrukturunun qorunması və dövlət nəzarətinin effektivliyi baxımından ciddi çağırışlar doğurur.
Bu ərazilərdə torpaq sahələrinin böyük hissəsi hələ yaşayış məqsədli istifadəyə uyğunlaşdırılmayıb və bəzən tikintilər təhlükəli zonalarda, məsələn, yüksək gərginlikli elektrik xətləri, qaz və su kommunikasiya xətləri və ya su ötürücü kollektorların yaxınlığında həyata keçirilir.
Belə hallarda həm vətəndaşların, həm də dövlətin maraqlarının qorunması vacibdir, çünki istismar müddətini başa vurmuş infrastruktur xətləri və ya qəza riski daşıyan ərazilərdə tikilən evlər ciddi təhlükə yarada bilər.
Eyni zamanda, paytaxt və onun ətrafında bərpa və yenidənqurma işləri aparılan zaman söküntü və kompensasiya məsələləri də aktual olur. Dövlət tərəfindən planlaşdırılan yeni infrastrukturlar, park və ictimai obyektlər üçün torpaqların dövlət ehtiyacları çərçivəsində alınması zərurəti çıxır ki, bu da əhali arasında hüquqi və sosial məsələlərin düzgün tənzimlənməsini tələb edir.
Beləliklə, paytaxt və Abşeron yarımadasında çıxarışsız fərdi yaşayış evlərinin mövcudluğu yalnız hüquqi sənədləşmə problemini əhatə etmir, eyni zamanda şəhərsalma, təhlükəsizlik və dövlət planlaşdırması baxımından strateji önəm daşıyır.
Məsələ ilə bağlı əmlak eksperti Elnur Fərzəliyev Crossmedia.az-la öz fikirlərini bölüşüb:
"Paytaxt Bakı və Abşeron yarımadası ərazisində yüz minlərlə çıxarışsız fərdi yaşayış evi mövcuddur. Bu evlərə çıxarışların verilməməsinin əsas səbəblərindən biri torpaqların təyinatının yaşayış məntəqələri üçün nəzərdə tutulmaması, digəri isə həmin tikililərin təhlükəli ərazilərdə inşa edilməsidir.
Təhlükəli ərazilərə yüksək gərginlikli elektrik xətlərinin altı, mühafizə zonaları pozulmuş sahələr, qaz və su xətlərinin yaxınlığı, həmçinin su ötürücü kollektorların üzəri və ətrafı daxildir. Bu kimi yerlərdə tikilən fərdi yaşayış evləri mövcud qanunvericiliyə əsasən çıxarışla təmin edilmir.
Gələcəkdə kommunikasiya xətlərinin yerinin dəyişdirilməsi və ya həmin ərazilər üzərində mövcud qadağaların aradan qaldırılması halında, vətəndaşların öz əmlaklarına çıxarış alma imkanı yarana bilər.
Qeyd olunmalıdır ki, bu ərazilərdə tikinti işlərinin qadağan edilməsinin əsas məqsədi təhlükəsizliyin təmin olunmasıdır. Belə ki, kommunikasiya xətlərində təmir-bərpa və ya yenidənqurma işləri aparılarkən söküntü proseslərinin maneəsiz həyata keçirilməsi zəruridir.
Eyni zamanda, bu xətlər üzərində və ya yaxınlığında baş verə biləcək qəza və ya partlayış halları ciddi risklər yaradır və belə vəziyyətlərdə tikililərin sökülməsi qaçılmaz olur.
Digər tərəfdən, ölkədə xüsusilə, Bakı və Abşeron ərazisində genişmiqyaslı söküntü işləri aparılır. Bu proseslərə torpaqların dövlət ehtiyacları üçün alınması da daxildir. Yeni kommunikasiya xətlərinin çəkilməsi, infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsi, park və ya digər ictimai obyektlərin salınması məqsədilə bu kateqoriyaya aid torpaqlar dövlət tərəfindən geri alına bilər.
Əgər vətəndaşların mənzilləri təhlükəli zonalarda yerləşirsə – məsələn, su kollektorlarının üzərində və ya yüksək gərginlikli elektrik xətlərinin altında – bu, həm hüquqi, həm də texniki baxımdan ciddi risk hesab olunur.
Çünki həmin kommunikasiya xətləri istismar müddətini başa vurduqda və ya nasazlıq yarandıqda böyük təhlükələrə səbəb ola bilər.
Belə ərazilərdə yerləşən tikililərin sökülməsi zamanı əksər hallarda vətəndaşlara kompensasiya ödənilir. Kompensasiyanın məbləği və ödənilmə qaydası isə konkret layihədən və aidiyyəti dövlət qurumlarının qərarlarından asılı olaraq müəyyən edilir".
Elmir Heydərli
13:57 08.04.2026
Oxunuş sayı: 990
