Cəmiyyət

Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığı: tarixi bağlar, qarşılıqlı hörmət və heç bir qüvvənin poza bilməyəcəyi birlik

Azərbaycanla Türkiyə arasındakı münasibətlər sadəcə iki dövlətin diplomatik əlaqələrindən ibarət deyil. Bu münasibətlər əsrlərin dərinliklərindən gələn ortaq tarixə, eyni kökə, dilə, mədəniyyətə, adət-ənənələrə və mənəvi dəyərlərə əsaslanır. Ulu öndər Heydər Əliyevin məşhur ifadəsi ilə desək: «Bir millət, iki dövlət!»

Bu gün Azərbaycanda elə bir çox ev, ofis və müəssisə var ki, orada Azərbaycan bayrağı ilə yanaşı Türkiyə bayrağı da dalğalanır. Bu, sadəcə iki dövlətin bayrağının yanaşı asılması deyil. Bu, Azərbaycan xalqının Türkiyə dövlətinə, türk xalqına, onun tarixinə və milli dəyərlərinə bəslədiyi sevginin, hörmətin və qardaşlığın ifadəsidir.

Maraqlı məqamlardan biri də budur ki, Azərbaycanda istər Osmanlı tarixinin böyük sultanları, o cümlədən Sultan Səlim, istərsə də müasir Türkiyə dövlətinin rəhbərləri, xüsusilə Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan haqqında cəmiyyət səviyyəsində təhqiramiz münasibət və düşmənçilik nümayiş etdirilməsi halına rast gəlinməyib.Əlbəttə, ayrı-ayrı şəxslərin fərqli fikirləri ola bilər. Lakin ümumi mənzərə Azərbaycan xalqının Türkiyəyə olan dərin sevgisini və hörmətini göstərir.

Bu münasibət həm xalqımızın tarixi yaddaşından, həm də Prezident İlham Əliyevin Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərində formalaşdırdığı siyasi xəttdən qaynaqlanır. Azərbaycan rəhbərliyi hər zaman Türkiyə ilə strateji müttəfiqliyin qorunmasına, inkişafına və möhkəmlənməsinə xüsusi önəm verib.

Tarixi qardaşlıq və qarşılıqlı dəstək

Azərbaycan tarix boyu Türkiyənin yanında olub. Tariximizin müxtəlif mərhələlərində, xüsusilə çətin sınaqlarla üzləşdiyimiz dövrlərdə xalqlarımız bir-birinə dayaq olublar. Bu münasibətlər bir günün, bir siyasi qərarın və ya hansısa şəxsin fəaliyyəti nəticəsində yaranmayıb. Bu, nəsillərdən-nəsillərə ötürülən mənəvi bağlılıqdır.

Lakin son zamanlar Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri ətrafında müəyyən narazılıqların, süni gərginliyin və soyuqluq görüntüsünün yaradılmasına cəhdlər müşahidə olunur. Bəzi şəxslərin və qrupların sosial şəbəkələrdəki çıxışları, qarşılıqlı ittihamları və təhdidedici ifadələri iki qardaş xalq arasında fikir ayrılığı yaratmağa xidmət edir.

Burada bir məqamı aydın şəkildə qeyd etmək lazımdır: Türkiyə xalqına olan sevgimizlə Türkiyədəki ayrı-ayrı şəxslərin siyasi mövqelərini və davranışlarını eyniləşdirmək olmaz. Eyni zamanda, Azərbaycan xalqının öz dövlətinə, rəhbərliyinə və milli maraqlarına sahib çıxması da heç kimdə narahatlıq yaratmamalıdır

Qarşılıqlı hörmət və prinsipiallıq məsələsi

Bəzi dairələrin Azərbaycanla bağlı məsələlərə münasibətdə nümayiş etdirdiyi həssaslıq müəyyən suallar doğurur. Niyə eyni həssaslıq tarixdə Türkiyəyə və Azərbaycan xalqına qarşı baş vermiş hadisələr zamanı nümayiş etdirilməyib?

2009-cu ildə Türkiyə-Ermənistan futbol qarşılaşması zamanı Bursada Azərbaycan bayrağına qarşı münasibət və bayrağımızın stadion ərazisindən götürülməsi ilə bağlı hadisələr zamanı niyə eyni səviyyədə etirazlar səsləndirilmədi?

Ermənistanın keçmiş prezidenti Serj Sarkisyanın Xocalı faciəsi ilə bağlı məsuliyyətini və həmin dövrdəki hadisələrdə rolunu nəzərə almadan, onun beynəlxalq tribunalardakı çıxışlarına qarşı niyə eyni prinsipial mövqe nümayiş etdirilmədi?

Türk dövlətlərində müxtəlif ictimai və siyasi məsələlər ətrafında baş verən hadisələrə münasibətdə də eyni obyektivlik və prinsipiallıq olmalıdır. Qardaşlıq birtərəfli tələb və gözləntilərdən ibarət deyil. Qardaşlıq qarşılıqlı hörmət, suverenliyə ehtiram və bir-birinin daxili işlərinə qarışmamaq prinsipləri üzərində qurulmalıdır.

Azərbaycan müstəqil dövlətdir və öz milli maraqlarını özü müəyyənləşdirir. Heç bir dövlətin, qrupun və ya şəxsin Azərbaycanın daxili siyasi məsələlərinə müdaxilə etmək, ölkəmizin rəhbərliyinə təzyiq göstərmək və ya xalqımıza hansısa siyasi mövqeyi qəbul etdirmək hüququ yoxdur.

Qarabağ məsələsi və minnətdarlıq adı altında təzyiq cəhdləri

Son zamanlar Qarabağ müharibəsi ilə bağlı Türkiyənin Azərbaycana dəstəyi bəzi müzakirələrdə təzyiq vasitəsi kimi təqdim olunur. Ayrı-ayrı şəxslərin «Biz sizə Qarabağ müharibəsində dəstək olduq» ifadəsi ilə Azərbaycan cəmiyyətinə müraciət etməsi, sanki bu dəstəyin qarşılığında Azərbaycanın hansısa siyasi mövqeyə susmalı olduğu düşüncəsini yaratması doğru yanaşma deyil.

Türkiyənin Azərbaycana siyasi və mənəvi dəstəyi bizim üçün hər zaman dəyərlidir. Azərbaycan xalqı bu dəstəyi heç vaxt unutmayıb və unutmayacaq. Lakin dövlətlərarası münasibətlər minnətdarlıq üzərindən təzyiqə deyil, bərabərhüquqlu tərəfdaşlığa əsaslanmalıdır.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin də dəfələrlə vurğuladığı kimi, ölkəmiz heç kimdən havayı heç nə almayıb. Azərbaycan öz imkanları, iqtisadiyyatı və dövlət resursları hesabına müstəqil siyasət yürüdən dövlətdir. Dövlətlər arasında hərbi-texniki əməkdaşlıq, silah tədarükü və digər münasibətlər müvafiq müqavilələr və razılaşmalar əsasında həyata keçirilir.

Azərbaycanın Qarabağ Zəfəri xalqımızın birliyi, dövlətimizin gücü, ordumuzun qəhrəmanlığı və Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən uzunmüddətli siyasətin nəticəsidir. Bu qələbədə dost və müttəfiqlərin siyasi dəstəyi də öz əhəmiyyətini daşıyıb. Ancaq Azərbaycan xalqının tarixi qələbəsini heç kimin şəxsi siyasi hesabına çevirmək olmaz.

Türkiyədə Azərbaycan dövlətinin rəhbərliyinə qarşı təhdidlər

Digər narahatedici məqamlardan biri də Türkiyədə bəzi şəxslərin Azərbaycan dövlətinin rəhbərliyinə qarşı təhqiramiz və təhdidedici ifadələr işlətməsidir.

Türkiyədə hər kəs öz fikrini ifadə etməkdə azaddır. Lakin söz azadlığı başqa bir müstəqil dövlətin suverenliyinə, dövlət başçısına və milli maraqlarına hörmətsizlik etmək hüququ vermir.

Azərbaycan xalqı Türkiyə rəhbərliyinə və dövlət xadimlərinə münasibətdə ümumilikdə böyük hörmət nümayiş etdirir. Eyni münasibətin Azərbaycana, onun dövlətçiliyinə və rəhbərliyinə qarşı da göstərilməsi gözləniləndir.

Əsl qardaşlıq məhz qarşılıqlı hörmət deməkdir. Bir tərəfin digərindən daim anlayış gözləməsi, lakin özü eyni həssaslığı nümayiş etdirməməsi sağlam münasibət modeli deyil.

Ərdoğanın Azərbaycana səfəri – münasibətlərin möhkəmlənməsi üçün mühüm fürsət

Bu gün Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın noyabrın 8-də Azərbaycanda keçiriləcək Zəfər paradında iştirak etmək üçün ölkəmizə səfər edəcəyini eşitmək, əlbəttə ki, bizim üçün sevindirici hadisədir.

Bu səfər yalnız protokol xarakterli dövlət tədbiri kimi qiymətləndirilməməlidir. Onun siyasi və mənəvi əhəmiyyəti də böyükdür. Hesab edirəm ki, türk dünyasının nüfuzlu siyasi liderlərindən biri və ağsaqqalı kimi Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın bu səfəri Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərində son zamanlar yaranmış müəyyən narazılıqların aradan qaldırılmasına, qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə və qardaşlıq münasibətlərinin daha da inkişafına mühüm töhfə verə bilər.

Eyni zamanda, bu səfər Prezident İlham Əliyevin Azərbaycan-Türkiyə strateji müttəfiqliyinin qorunması və inkişaf etdirilməsi istiqamətində apardığı siyasətin əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirir.

İnanıram ki, hər iki ölkənin rəhbərliyi münasibətlərin sağlam əsaslar üzərində davam etdirilməsi, qarşılıqlı hörmətin qorunması və ortaq maraqların inkişafı istiqamətində bundan sonra da mühüm addımlar atacaq.

Nəticə

Biz Türkiyənin güclü olmasını istəyirik. Türkiyənin beynəlxalq aləmdə nüfuzunun artması, iqtisadi və siyasi qüdrətinin möhkəmlənməsi Azərbaycan üçün də sevindirici hadisədir. Eyni zamanda, Türkiyənin də güclü, müstəqil və suveren Azərbaycanın mövcudluğunda maraqlı olması qardaşlığımızın təməl prinsiplərindən biridir.

Azərbaycan və Türkiyə münasibətləri ayrı-ayrı şəxslərin emosiyaları, sosial şəbəkə mübahisələri, təhdidləri və siyasi kampaniyaları ilə müəyyən edilə bilməz. Bu münasibətlər əsrlərin sınağından çıxmış ortaq tarixə və xalqlarımızın iradəsinə söykənir.

Azərbaycan xalqı Türkiyəni sevir, onun tarixinə hörmət edir, uğurlarına sevinir. Lakin bu sevgi Azərbaycanın müstəqil dövlətçilik mövqeyindən, milli maraqlarından və suverenliyindən imtina etməsi demək deyil. Əsl qardaşlıq hər iki dövlətin bir-birinin müstəqilliyinə, suverenliyinə və siyasi qərarlarına hörmət etməsidir.

Bir millət, iki dövlət! Bu, sadəcə bir şüar deyil. Bu, ortaq tariximizin, qan bağımızın, milli yaddaşımızın və gələcəyə dair ortaq ümidlərimizin ifadəsidir.

Arzumuz budur ki, Azərbaycan və Türkiyə münasibətləri bundan sonra da möhkəm, sarsılmaz və nümunəvi strateji müttəfiqlik səviyyəsində davam etsin. Heç bir qüvvə, heç bir qrup və heç bir siyasi maraq xalqlarımızın qardaşlığının qarşısını ala bilməsin.

Yaşasın Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığı!