Qəzəl Bakısının Vahidi: sözə çevrilən bir ömür
Bəzi şairlər şeir yazmır, yaşadıqları dövrün yaddaşını sözə çevirirlər. Əliağa Vahid də Azərbaycan ədəbiyyatında belə iz qoyan sənətkarlardandır. Füzuli ənənəsini XX əsrə daşıyan böyük qəzəlxanın adı bu gün də Bakı ilə, qəzəllə, muğamla və xalqın yaddaşında yaşayan misralarla yanaşı çəkilir. Əliağa Vahid 1965-ci il oktyabrın 1-də Bakıda vəfat edib.
Əliağa Məmmədqulu oğlu İsgəndərov 1895-ci ildə Bakıda anadan olub. Təhsilini maddi çətinliklər səbəbindən davam etdirə bilməsə də, klassik ədəbiyyatı mütaliə edərək öz yaradıcılıq yolunu formalaşdırıb. Xüsusilə Məhəmməd Füzulinin poetik irsi onun yaradıcılığında mühüm yer tutub. Vahid sonralar Nizami, Xaqani, Füzuli və Nəvai kimi klassiklərin əsərlərini Azərbaycan dilinə tərcümə edib.
Onun qəzəllərini fərqləndirən əsas cəhətlərdən biri klassik poetik ənənəni xalq dilinin sadəliyi və axıcılığı ilə birləşdirməsi idi. Vahidin yaradıcılığı yalnız ədəbi mühitdə qalmadı. Qəzəlləri xanəndələrin repertuarına daxil oldu, muğam məclislərində səsləndi və zaman keçdikcə xalqın gündəlik yaddaşının bir parçasına çevrildi.
Vahid həm də satirik şeirlər yazır, cəmiyyətin müxtəlif problemlərinə münasibət bildirirdi. Onun yaradıcılığında sevgi və məhəbbətlə yanaşı, sosial mövzular, Vətən duyğusu və dövrün ictimai reallıqları da yer alırdı. Ədəbiyyat tarixində isə o, xüsusilə XX əsr Azərbaycan qəzəlinin ən tanınmış simalarından biri kimi qaldı.
1965-ci ilin payızında Vahidin ölüm xəbəri Bakının ədəbi-mədəni mühitində ağır iz buraxdı. O, Fəxri Xiyabanda dəfn edildi. Aradan 61 il keçməsinə baxmayaraq, Əliağa Vahidin adı klassik poeziyanın səhifələrində qalmayıb. Onun qəzəlləri bu gün də oxunur, səslənir və musiqiyə çevrilir. Bəlkə də Vahidin sənət ömrünün ən böyük davamı elə budur: şair gedir, amma söz onun yerinə yaşamağa davam edir.
Nigar Xəlilli
18:30 01.10.2026
Oxunuş sayı: 44
