Sosioloji
Cinayəti və cinayətkarları əfsanəyə çevirməyin!
Son günlər yerli medianın və sosial şəbəkələrin əsas müzakirə mövzusuna çevrilən Xətai rayonu ərazisində baş verən qanlı insidenti adi məişət davası və ya növbəti cinayət xəbəri kimi deyil, ölkəmizdə "kriminal aləm" hesablaşması kimi təqdim edərək özümüz də istəmədən bu axmaq "romantizmin" təbliğatçısına çevrilmişik.
Deməli, Bakının Xətai rayonu Əhmədli qəsəbəsi ərazisindəki kafelərdən birində el dilində desək, "bir dəstə avara gədə" aralarında əvvəldən mövcud olan gərginliyi aradan qaldırmaq və ya "barışmaq" məqsədilə görüşür. Lakin maraqlıdır ki, bu "barışıq" görüşünə el ağsaqqalları, hörmətli ziyalılar əvəzinə öz adlarının arxasına yaşadıqları qəsəbələrin adlarını əlavə etməklə özlərini kriminal hesab edən başqa bir qrup adam dəvət olunur. Nəticədə görüş məntiqi sonluqla başa çatır və Ceyhun Mirağayev adlı şəxs bıçaq zərbələri nəticəsində aldığı xəsarətlərdən həyatını itirir. Hadisəni törədən cinayətkarlar və görüşdə iştirak edən "hörmətli oğlanlar" öz dostlarını qan içində qoyub "asta qaçan namərddir" prinsipini rəhbər tutaraq hadisə yerindən qaçırlar.
Dərhal hadisədən xəbər tutan hüquq-mühafizə orqanlarının operativ tədbirləri nəticəsində cinayətdə əli olan şəxslər müəyyən edilərək saxlanılır, qaçıb kiminsə hinində gizlənən cinayətkarlar DTX tərəfindən aşkar edilərək istintaqa təhvil verilir və barələrində məhkəmə qərarı ilə 4 ay müddətinə həbs qətimkan tədbiri seçilir. Əslində məsələnin mahiyyəti aşağı-yuxarı belədir.
Təəssüflər olsun ki, bəzi media resursları - bəlkə elə biz də, hadisəni işıqlandırarkən xəbərin ciddiliyini unutmuş, iştirakçıların ləqəblərini ("Ceyhun Sabunçu", "Yeraz Əhməd", "Əxi Emin" və s.) ön plana çəkərək hadisəyə demək olar ki, "kriminal serial" abu-havası qatmış və bu avara dəstəsindən özümüz də istəmədən "qəhrəman obrazı" yaranmasında iştirak etmişik.
Bunun təsirləri də özünü çox gözlətməmişdir. Tik-tok sosial şəbəkəsində bir dəstə "sarsaq uşaq" gedib KSQ-lərə, kollekvumlara hazırlaşmaq, oxumayanları isə hardasa işləyib axşam 20 manat alıb evlərinə bir qutu "ana-bala" yağı, 3 kq. kartof, 2 qutu makaron, 3 çörək, 5 ədəd də "Galina blanca" alıb aparmaq əvəzinə hadisə iştirakçıları olan cinayətkar ünsürlərin şəkillərinə "hələ səndən hekayələr və nağıllar danışallar" mahnısınının sədaları altında videolar düzəldib paylaşmağa başlayıblar.
Bu tendensiya yeniyetmə və gənclərə çox ciddi şəkildə mənfi təsir göstərir.
Əslində medianın sıradan bir cinayət hadisəsinə bu qədər maraq göstərməsi iştirakçılardan birinin Milli Məclisin üzvü Arzuxan Əlizadənin oğlu olması ilə bağlıdır. Sadəcə bir az "barıtını" çox eləmişik. Hadisənin sensasiya tərəfi, özüylə birgə cinayət mahiyyətini də səs küylü edib.
Bu hadisənin baş verməsində ən böyük günah elə Əhməd Əlizadənin üzərindədir, həm də ona görə ki, o bu "barışıq" masasına Arzuxan müəllimi dəvət etsəydi heç bu hadisələr də baş verməzdi və o kişi məsələni "yat-yut" edərdi.
Sözümün canı odur ki, ölkədə heç bir "kriminal aləm" abu-havası yoxdur. Kriminogen vəziyyət tam nəzarət altındadır. Bu hadisə ətrafında mediada və sosail şəbəkələrdə yaranan hay-küy heç də "kriminal vəziyyətin" səsi sədası deyil.
Yox əgər məsələ biz təqdim etdiyimiz qədər sadə deyilsə, doğrudan da ölkədə kriminal ünsürlər fəallaşıblarsa bu "ləqəbli qəhramanlar" ictimai təsir imkanına malikdirlərsə (biz hesab edirik ki, belə deyil) təcili şəkildə əsl qəhrəmanlar DTX, DİN və Prokrorluq orqanları daha kəskin addımlar atmalıdır.
Əgər bu hadisə doğrudan da kriminal hesablaşmadırsa bu çox ciddi siqnal kimi qəbul edilməli və bununla bağlı kompleks hərəkətlər həyata keçirilməlidir.
1. Media və sosial şəbəkələrdə hadisənin kriminal məzmunlu təbliğinin dayandırılması müvafiq qaydada tövsiyyə edilməlidir.
2. Hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən birgə və kifayət qədər sərt üslubda açıqlama yayılmalıdır.
3. Hadisənin baş verdiyi və qətl öncəsi kriminal münasibətlərin cərəyan etdiyi rayonların hüquq-mühafizə orqanlarının rəhbərləri barəsində inzibati-tənbeh tədbirləri həyata keçirilməlidir.
4. Ümumrespublika üzrə genişmiqyaslı əməliyyat-istintaq hərəkətləri həyata keçirilməli, kriminal həyata meyilli olan şəxslərə ciddi xəbərdarlıq edilməli və "barmaq silkələnməli"dir.
Sonda isə sözüm bu mənasız işlərə rəğbəti olan gənc və yeniyetmə övladlarımızadır. Bu hadisə sizlər üçün dərs olmalıdır.
Bir tərəfdə öz dostlarını yaralı vəziyyətdə atıb qaçan yalançı, saxta qəhrəmanlar, digər tərəfdə döyüş meydanında şəhid olan yoldaşlarını 10 kilometrlərlə çiynlərində daşıyaraq meydanda qoymayan əsl qəhrəmanlarımız - Əsgər və Zabitlərimiz. Sizlər üçün o igidlər, yüksək nəticələrlə yerli və xarici universitetlərə qəbul olan gənclər, ölkəmizin bayrağını beynəlxalq arenalarda yüksəldən sağlam əqidəli idmançılar, alimlər, yüksək intellektli ziyalılar nümunə olmalıdır.
12:43 26.10.2026
Oxunuş sayı: 76
