Gəncə prospektində sürüşmə - Bu ərazi hər an çökə bilər - Reportaj
Son günlər intensiv yağışlar paytaxtın bir çox ərazilərində ciddi fəsadlara yola açdı. Düzdür bu cür kəskin hava şəraiti gözəl Bakımızda hər zaman olmasa da biz hər bir halı nəzərə alaraq istənilən situasiyalara hazır olmalıyıq.
Aidiyyatı qurumların intensiv və operativ fəaliyyətlərinə rəğmən bu gün də problemlərin tam həll olmadığı yerlər mövcuddur ki, məhz o ərazilərdən biri də Bakı şəhəri, Xətai rayonu, Gəncə prospekti 29/135A ünvanıdır.
Qeyd olunduğu kimi son günlər müşahidə olunan qeyri-sabit hava şəraiti və intensiv yağışlar burada da ciddi fəsadlara yol açıb.
Paytaxtın ən sıx məskunlaşmış ərazilərindən birində baş verən torpaq sürüşməsi həm sakinlərin, həm də ərazidən istifadə edən sürücülərin təhlükəsizliyini ciddi sual altına qoyur.
Hadisə yerindən çəkilən fotolar təbiət hadisəsinin nəticələrinin sadəcə estetik qüsur olmadığını, real bir təhdid olduğunu çılpaqlığı ilə göstərir.
İntensiv yağışların torpaq qatını yumşaltması nəticəsində yamacın bir hissəsi dayanıqlığını itirərək aşağıya, birbaşa avtomobil dayanacağına doğru uçub. Şəkillərdə görünən nəhəng torpaq kütlələri və beton parçaları dağıntının miqyasından xəbər verir.
Hündür sıldırımın düz kənarında yerləşən çoxmərtəbəli yaşayış binaları isə vəziyyətin nə qədər kritik olduğunu bir daha sübut edir.
Ərazidə təmizlik işlərinin aparılmasına dair izlər görünsə də, bu, problemin köklü həlli deyil, sadəcə kosmetik müdaxilə təsiri bağışlayır. Tökülən torpaq kütləsinin bir hissəsinin kənarlaşdırılması yuxarıdan hər an düşə biləcək yeni parçaların qarşısını almağa kifayət etmir.
Uçqun sahəsinin hələ də aktiv qalması və dik yamacda yaranan çatların dərinləşməsi ehtimalı yüksəkdir.
Xüsusilə, yamacın yuxarı hissəsində yerləşən binaların bünövrəsinə yaxın ərazilərin aşınması narahatlıq doğurmaya bilməz.
Fotolarda binaların sıldırımın tam kənarında durduğu aydın görünür ki, bu da bünövrənin dayanıqlığı barədə ciddi suallar yaradır. Torpağın rütubətlə daha da ağırlaşması hər an daha böyük bir kütlənin qopması riskini artırır.
Aşağı hissədə yerləşən dayanacaq sahəsi isə faktiki olaraq "ölüm zonası"na çevrilib. Baxmayaraq ki, ərazi müəyyən dərəcədə xəbərdarlıq lenti ilə dövrəyə alınıb, sakinlərin və avtomobillərin hələ də bu sahəyə yaxın olması təhlükəni sığortalamır.
Sürüşmə nəticəsində qopan iri qaya parçaları və bərkimiş torpaq kütlələri istənilən an bir texnikanı və ya insanı ciddi şəkildə zədələyə bilər.
Yamacın strukturuna baxdıqda, buranın hələ də qeyri-sabit olduğu və növbəti yağıntılar zamanı yenidən hərəkətə keçəcəyi aydın görünür.
Təbii aşınma prosesi ilə yanaşı, urbanizasiya və binaların ağırlığı da torpaq qatına əlavə təzyiq göstərir. Bu cür ərazilərdə ciddi mühəndis-geoloji müdaxilə olmadan təhlükəsizlikdən danışmaq mümkün deyil.
Hadisənin baş verdiyi Gəncə prospekti boyu relyefin mürəkkəbliyi nəzərə alınarsa, bənzər vəziyyətin digər nöqtələrdə də təkrarlanmayacağına zəmanət yoxdur.
Yağıntı sularının düzgün yönləndirilməməsi və drenaj sisteminin çatışmazlığı torpağın daxili qatlarına suyun sızmasına və sürtünmənin azalmasına səbəb olur.
Diqqət çəkən bir başqa məqam isə tökülən kütlənin arasında köhnə tikinti materiallarının və beton qalıqlarının olmasıdır. Bu, yamacın vaxtilə süni şəkildə doldurulduğunu və ya kövrək materiallarla möhkəmləndirildiyini göstərə bilər. Süni qat isə təbii qata nisbətən yağıntıya qarşı daha dayanıqsız olur.
Hazırda ərazidəki təhlükə xəbərdarlıq lenti ilə "lokallaşdırılmağa" çalışılsa da, bu, real fiziki maneə deyil. Küləkli havalarda və ya yeni yağış dalğasında yamacın hər hansı bir hissəsinin qəfil uçması saniyələr içində baş verə bilər.
Sakinlərin qeyd etdiyi kimi, təmizlik işləri görülsə də, yuxarıdan asılı qalmış torpaq layları hələ də yerindədir.
Belə ərazilərdə dərhal istinad divarlarının tikilməsi və ya yamacın terraslaşdırılması (pilləli hala gətirilməsi) vacibdir.
Əks halda, hər payız və bahar aylarında bənzər mənzərələr və daha ağır fəsadlarla qarşılaşmaq qaçılmaz olacaq. Torpağın "nəfəs alması" və hərəkəti təbiətin bir qanunudur, lakin yaşayış sahəsində bu, fəlakət deməkdir.
Ərazidəki avtomobillərin sıldırımın altına yaxın park edilməsi isə sürücülərin hələ də vəziyyətin ciddiliyini tam dərk etmədiyini göstərir.
Lakin bir anlıq diqqətsizlik və ya qəfil uçqun bərpası mümkün olmayan itkilərə səbəb ola bilər. Aidiyyəti qurumların əraziyə baxış keçirməsi və köklü tədbirlər planı hazırlaması artıq bir seçim deyil, zərurətdir.
Yuxarıdakı binalarda yaşayan vətəndaşların psixoloji gərginliyi də nəzərə alınmalıdır. Hər yağış yağanda "altımızdakı torpaq sürüşəcəkmi?" qorxusu ilə yaşamaq dözülməzdir. Bu, təkcə bir prospektin problemi deyil, ümumilikdə Bakının mürəkkəb relyefli ərazilərində mühəndis nəzarətinin gücləndirilməsi üçün bir siqnaldır.
Görüntülərdə köhnə "Lada" markalı avtomobilin dayandığı yer ilə sürüşmə sahəsi arasındakı məsafənin azlığı təhlükənin nə qədər "yanımızda" olduğunu göstərir.
Torpağın teksturası onun çox kövrək olduğunu və su tutma qabiliyyətinin yüksək olduğunu nümayiş etdirir. Bu isə o deməkdir ki, torpaq hələ tam qurumayıb və təhlükə davam edir.
Yekun olaraq qeyd etmək olar ki, Gəncə prospekti 29/135A ünvanındakı vəziyyət təcili müdaxilə tələb edən qəzalı vəziyyətdədir. Sadəcə tökülən torpağı yığışdırmaqla iş bitmir; yamacın möhkəmləndirilməsi, su axınlarının idarə olunması və binaların dayanıqlığının yoxlanılması şərtdir.
Ümid edirik ki, bu reportaj aidiyyəti orqanların diqqətini çəkəcək və hadisə daha ciddi, bərpası mümkün olmayan bir faciəyə çevrilmədən lazımi addımlar atılacaq.
Təbiətlə zarafat etmək olmaz, xüsusən də söhbət insan həyatından və mənzil təhlükəsizliyindən gedirsə.
Elmir Heydərli
13:50 13.04.2026
Oxunuş sayı: 1280
