Lənkəran və Cəlilabaddan yüksələn peşəkarlıq - Reportaj
Elm və Təhsil Nazirliyinin təşkil etdiyi mediatur çərçivəsində cənub bölgəsinə doğru uzanan yolumuz bizi sadəcə coğrafi məkana deyil, həm də ölkənin iqtisadi gələcəyini formalaşdıran peşə təhsili ocaqlarına apardı.
Lənkəran və Cəlilabad Peşə Təhsil mərkəzlərinin qapısından içəri addım atan kimi, köhnə "peşə məktəbi" stereotiplərinin yerini müasir, texnoloji və dinamik bir mühitin aldığının şahidi olduq.
İlk dayanacağımız olan emalatxanalarda bizi qarşılayan səliqə-sahman və avadanlıqların müasirliyi diqqət çəkməyə bilməzdi. Burada tələbələr sadəcə nəzəriyyə öyrənmirlər; onlar birbaşa iş masası arxasında, gələcək peşələrinin "nəbzini" tuturlar. Hər bir guşə sanki kiçik bir fabrik və ya dizayn studiyası kimi fəaliyyət göstərir.
Xüsusilə, kənd təsərrüfatı sahəsinə ayrılan diqqət təqdirəlayiqdir. Müasir istixana şəraitində yetişdirilən məhsullar, damcı suvarma sistemləri və aqrar sahənin elmi əsaslarla tədrisi, cənubun bərəkətli torpaqlarının daha peşəkar əllərə əmanət ediləcəyindən xəbər verir. Tələbələrin şitillərə göstərdiyi qayğı, onların torpağa olan sevgisinin peşəkarlıqla birləşməsidir.
Daha sonra yolumuz aşpazlıq və qənnadı emalatxanasından keçdi. Ağ rəngli aşpaz papaqları altında cəmləşən gənc simaların hazırladığı şirniyyatlar və un məmulatları həm vizual, həm də dad baxımından heç də peşəkar restoranlardan geri qalmır. Burada gənclər xəmirin sehrini və kulinariyanın incəliklərini böyük bir həvəslə öyrənirlər.
Mərkəzin kimya və laboratoriya otaqları isə sanki bir elm ocağının kiçik modelidir. Ağ xalatlı tələbələrin molekulyar modellər üzərində işləməsi, müasir laboratoriya avadanlıqlarından istifadə etməsi göstərir ki, müasir peşə təhsili yalnız fiziki əmək deyil, həm də dərin intellektual hazırlıq tələb edir.
Dərzi və toxuculuq emalatxanasında isə fərqli bir canlanma var idi. Onlarla müasir tikiş maşınının eyni anda işləməsi, parça kəsimi və dizayn prosesi gələcəyin moda sənayesinin bünövrəsinin burada qoyulduğunu nümayiş etdirir. Gənc xanımların hər bir tikişə verdiyi diqqət, peşəyə olan hörmətin bariz nümunəsidir.
Mediaturun ən maraqlı məqamlarından biri ağır texnika və yük maşınları üçün simulyatorlar idi. "Renault" markalı yük maşınının kabinəsində təcrübə keçən gənclər, real yola çıxmazdan əvvəl bütün texniki detalları virtual mühitdə mənimsəyirlər. Bu, həm təhlükəsizlik, həm də resurslara qənaət baxımından inqilabi bir yanaşmadır.
Avtomobil təmiri emalatxanasında isə tələbələr birbaşa nəqliyyat vasitələrinin mühərrik və daxili sistemləri ilə tanış olurlar. Kapotun altına baş vuran gənclərin mühərrik səsi qədər dəqiq diaqnoz qoymağa çalışması, onların praktiki bacarıqlarının nə dərəcədə inkişaf etdiyini göstərir.
Ancaq peşə təhsili yalnız texnika demək deyil, həm də incəsənətdir. Metal üzərində iş və qaynaq emalatxanasında qarşılaşdığımız dəmirdən hazırlanmış "əjdaha" və "gül" fiqurları bizi valeh etdi. Qaba və soyuq metalın incə sənət əsərinə çevrilməsi tələbələrin həm də yaradıcı potensialının üzə çıxarıldığının sübutudur.
Dülgərlik və ağac işləmə bölməsində isə "EGEN" markalı müasir mişarların səsi ətrafa yayılır. Taxta lövhələrin hamarlanması, onlara forma verilməsi və mebel istehsalına hazırlıq prosesi böyük bir dəqiqliklə aparılır. Burada sənətkarlıq ənənələri müasir texnologiya ilə uğurla sintez olunur.
Xidmət sektorunun unudulmadığını isə gözəllik xidmətləri və manikür dərslərində gördük. Müasir kosmetoloji avadanlıqlar və təmiz iş mühiti tələbələrə xidmət mədəniyyətinin ən yüksək standartlarını öyrədir. Bu, həm də gənclərin əmək bazarında dərhal iş tapmasına şərait yaradan sahələrdən biridir.
Mərkəzlərdəki təhsil mühiti tələbələrə özlərini həm də sosial layihələrin bir parçası kimi hiss etməyə imkan verir. Divarlarda asılan vətənpərvərlik ruhlu portretlər və stendlər gənclərin təkcə peşəkar kimi deyil, həm də layiqli vətəndaş kimi yetişdiyini göstərir.
Bu mediatur bir daha sübut etdi ki, Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyinin həyata keçirdiyi islahatlar öz bəhrəsini verir. Regionlardakı bu mərkəzlər artıq sadəcə təhsil müəssisəsi deyil, həm də yerli iqtisadiyyatın kadr ehtiyacını ödəyən strateji mərkəzlərə çevrilib.
Gördüklərimiz bizi əmin etdi ki, buradan məzun olan gənclər sabahın işsizləri deyil, öz ayaqları üzərində möhkəm duran mütəxəssislər olacaqlar. Onların gözlərindəki özünəinam və işinə olan maraq, bu sərmayənin ən böyük qazancıdır.
Nəticə etibarilə, Lənkəran və Cəlilabaddan qayıdarkən çantamızda sadəcə fotolar deyil, həm də gələcəyə dair böyük bir ümid gətirdik. Azərbaycanın cənubunda yüksələn bu peşəkarlıq dalğası, ölkənin bütün bölgələrinə yayılmağa davam edir.
Elmir Heydərli
17:52 07.04.2026
Oxunuş sayı: 74
