Reallıqla barışmayan efir, yoxsa köhnə narrativlərin son çırpınışı?
Paşinyanın Moskva səfərini “uğurlu diplomatik mərhələ” kimi təqdim etməsi fonunda Rusiya media məkanında formalaşan mənzərə tamamilə fərqli istiqamətdə inkişaf edir. Bir tərəfdən Ermənistanın baş nazirinə qarşı sərt, bəzən isə açıq-aşkar aqressiv ritorika nümayiş etdirilir, digər tərəfdən isə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə dolayısı ilə şübhə yaradan yanaşmalar efirə çıxarılır. Və ciddi məqam budur ki, bu ziddiyyətli xətt artıq təsadüfi deyil, sistemli informasiya davranışının elementi kimi görünür.
Xüsusilə diqqət çəkən məqamlardan biri Paşinyanın yaxasındakı Ermənistanın mövcud xəritə nişanı ilə bağlı yaradılan süni gündəmdir. Bu detal üzərindən qurulan “müzakirələr” əslində informasiya manipulyasiyasının klassik nümunəsidir: diqqəti əsas geosiyasi reallıqdan yayındırmaq, emosional reaksiya doğurmaq və auditoriyanı faktlardan uzaqlaşdırmaq. Halbuki ortada olan reallıq aydındır – regionda sərhədlər və siyasi vəziyyət artıq dəyişib və bu dəyişiklik beynəlxalq müstəvidə də getdikcə daha çox qəbul olunur.
Azərbaycanın Qarabağ üzərində suverenliyini tam şəkildə bərpa etməsi bəzi Rusiya media dairələrində açıq narahatlıq doğurur. Bu narahatlıq isə özünü daha çox köhnə terminologiyaya qayıdışda, artıq aktuallığını itirmiş ifadələrin israrla dövriyyədə saxlanılmasında göstərir. Belə görünür ki, informasiya məkanında keçmişi “canlandırmaq” cəhdləri hələ də davam edir. Amma bu cəhdlər nə qədər intensiv olsa da, onların real siyasi proseslərə təsiri getdikcə zəifləyir.
Burada əsas problem yalnız terminologiya məsələsi deyil. Məsələ həm də ondan ibarətdir ki, bu tip yanaşmalar regionda davam edən həssas diplomatik proseslərə mənfi təsir göstərmək potensialına malikdir. Bakı ilə İrəvan arasında sülh müqaviləsinin müzakirə olunduğu bir mərhələdə, media vasitəsilə qarşıdurmanı qidalandıran, tərəflər arasında etimadı sarsıdan mesajların yayılması konstruktiv mühitə xidmət etmir. Əksinə, bu cür informasiya axını danışıqlar prosesinə kölgə salır və ictimai rəyə təsir etməklə əlavə gərginlik yaradır.
Paşinyana qarşı yönəlmiş kampaniyanın özü ayrıca bir mövzudur və daha çox Ermənistanın daxili və xarici siyasi kursu ilə bağlıdır. Lakin bu kampaniyanın fonunda Azərbaycanın hədəf alınması artıq fərqli niyyətlərin mövcudluğuna işarə edir. Bu, sadəcə tənqid deyil – bu, informasiya vasitəsilə regionda yeni reallıqları qəbul etməmək və onları şübhə altına almaq cəhdidir.
Digər tərəfdən, bəzi Rusiya telekanallarının ümumi fəaliyyət xətti də ciddi suallar doğurur. Jurnalistika prinsipləri – obyektivlik, balanslı yanaşma, faktlara əsaslanma – ümumiyyətlə arxa plana keçir. Onların yerini emosional çıxışlar, birtərəfli şərhlər və tez-tez təkrarlanan köhnə narrativlər tutur. Bu isə informasiya məkanını sağlam müzakirə platformasından daha çox ideoloji təzyiq alətinə çevirir.
Maraqlı məqam ondan ibarətdir ki, bu ritorika çox vaxt reallıqla ziddiyyət təşkil edir. Regionda yeni geosiyasi düzən formalaşır, kommunikasiyaların açılması, iqtisadi inteqrasiya və qarşılıqlı əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunur. Lakin Rusiyaya məxsus bəzi media platformalarında hələ də qarşıdurma dili üstünlük təşkil edir. Bu isə göstərir ki, informasiya siyasəti ilə real siyasət arasında müəyyən uyğunsuzluq mövcuddur.
Nəticə etibarilə, ortaya çıxan mənzərə kifayət qədər aydındır: arqument çatışmazlığı şəraitində emosional ritorika güclənir, faktların yerini isə interpretasiyalar və köhnəlmiş yanaşmalar tutur. Amma istənilən halda, reallıq dəyişmir. Azərbaycanın suverenliyi artıq bərpa olunub və bu fakt informasiya manipulyasiyası ilə aradan qaldırıla bilməz.
Bu gün region üçün əsas prioritet sabitlik və sülhün təmin olunmasıdır. Bu istiqamətdə atılan addımlar isə informasiya mühitində də adekvat şəkildə əks olunmalıdır. Əks halda, media vasitəsilə yaradılan süni gərginlik real proseslərə zərər verməkdə davam edəcək. Bütün tərəflər üçün reallığı qəbul etmək isə gec-tez qaçılmazdır – istər siyasi müstəvidə, istərsə də informasiya məkanında.
16:21 02.04.2026
Oxunuş sayı: 645
