İnsan talelərinin bədii inikası – Zal qızı Zalxa
Azərbaycan Dövlət Akademik Musiqili Teatrında yazıçı-dramaturq Əli Əmirlinin "Yeddi məhbusə anası" pyesi əsasında hazırlanan "Zal qızı Zalxa" komediyasının nümayişi keçirildi.
Bu səhnə əsərini sadəcə bir komediya adlandırmaq, əslində onun alt qatlarında gizlənən dramatik və fəlsəfi çalarlara haqsızlıq olardı. Rejissor Samir Qulamovun rəhbərliyi ilə ərsəyə gələn bu tamaşa dəmir barmaqlıqlar arasına sıxışdırılmış insan taleyinin, ana fədakarlığının və cəmiyyətin görünməyən tərəflərinin bədii inikasıdır.
Tamaşanın dramaturji onurğasını polis məntəqəsinin müvəqqəti saxlama təcridxanasında cərəyan edən hadisələr təşkil edir. Səhnədə canlandırılan yeddi fərqli qadın obrazı, əslində müasir cəmiyyətimizin müxtəlif zümrələrini və sarsılmış talelərini simvolizə edir. Bu yeddi məhbusəni və onları qorumağa, sanki bir qanadının altına almağa çalışan ana obrazı — Zalxa — tamaşanın emosional mərkəzidir. Xalq artisti Afaq Bəşirqızı illər sonra yenidən bu obraza qayıtmaqla, Zalxanı sadəcə bir personaj kimi deyil, bir sənət fəlsəfəsi kimi təqdim edir. Onun oyunu səhnədəki hər bir detalla, hər bir hərəkətlə nəfəs alır, 2007-ci ildəki uğurlu ifasından keçən zaman sənətkarın bu obrazdakı ustalığını daha da cilalayıb, ona yeni analitik dərinlik qazandırıb.
Səhnə əsərinin uğurunu şərtləndirən ən mühüm amillərdən biri də şübhəsiz ki, bəstəkar Cavanşir Quliyevin musiqiləridir. Uzun fasilədən sonra doğma vətənində sənətsevərləri öz yaradıcılığı ilə sevindirən bəstəkarın 2002-ci ildə bəstələdiyi musiqilər, Əməkdar incəsənət xadimi Fəxrəddin Atayevin dirijorluğu altında sanki yenidən doğulur. Musiqi burada sadəcə müşayiətçi deyil, hadisələrin gedişatını tənzimləyən, personajların daxili sarsıntılarını və ümidlərini tamaşaçıya ötürən canlı bir mexanizmdir. Bu harmoniyanı rəssam Vüsal Rəhimin vizual həlli tamamlayır. Təcridxananın soyuq divarları ilə obrazların daxili aləmindəki rəngarənglik arasındakı təzad səhnədə vizual bir poeziya yaradır.
Aktyor ansamblına nəzər saldıqda, hər bir obrazın özünəməxsus yeri olduğunu görürük. Əməkdar artist Əzizağa Əzizovun canlandırdığı Babək obrazındakı incə yumor, Ülviyyə Əliyevanın dindar və saf Nigar obrazı ilə yaratdığı kontrast tamaşaçını həm güldürür, həm də düşündürür. Gülcahan Salamovanın sədaqətli Həcəri, Hüseyn Əlilinin nizam-intizamlı, lakin insani duyğuları ilə seçilən polisi və digər aktyorların peşəkar çıxışı tamaşanın ümumi ritmini daim yüksək saxlayır.
Sonda Afaq Bəşirqızı öz sevənlərinə bayram təbriki ünvanladı və öz fikirlərini bölüşdü:
"Müəyyən bir dövr var ki sən özün səhnəni tərk etməlisən".
Bu anda zaldan "Yox! Heç vaxt!" sözləri eşidildi.
Boynundan asılan medalı göstərərək gülür və "Bununla aldatdılar məni, qorxuram birini də verələr",- deyir.
"Bütün bunlar sizsiniz, mən sizin aranızdan çıxmışam, mən xalqın arasından çıxan sənətkarın övladıyam. Bu gün mən xalq artistiyəm, bu gün mən xalqın artistiyəm. Aldığım bütün mükafatlar – sizin alqışlarınız, mənə bəxş etdiyiniz sevgi, məhəbbət məni zirvəyə çıxarır. Allah bizə əmin-amanlıq nəsib etsin!"
11:39 12.03.2026
Oxunuş sayı: 87
