Medvedevin nüvə təhdidi: siyasi mesaj, yoxsa real təhlükə?
Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının sədr müavini Dmitri Medvedevin Ukraynaya qarşı nüvə silahlarından istifadə ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlər beynəlxalq ictimaiyyətdə ciddi rezonans doğurub.
O bildirib ki, əgər Paris və London Ukraynaya nüvə silahı ötürərsə, Rusiya qeyri-strateji nüvə silahlarından həm Ukrayna ərazisində, həm də zərurət yaranacağı təqdirdə həmin ölkələrə qarşı istifadə edə bilər. Medvedev bunu “simmetrik cavab” kimi qiymətləndirib.
Sözügedən bəyanatlar nüvə silahlarının yayılması riskini və qlobal təhlükəsizlik məsələlərini yenidən gündəmə gətirib.
Mövzu ilə bağlı Crossmedia.az-a danışan siyasi şərhçi Cavanşir Abbaslı deyib ki, son günlər Rusiya tərəfindən nüvə silahları ilə bağlı açıqlamalar intensiv xarakter alıb.
Onun sözlərinə görə, bundan əvvəl Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov və Rusiyanın sabiq müdafiə naziri Sergey Şoyqu tərəfindən də Böyük Britaniya və ABŞ-ın Ukraynaya nüvə silahlarının qaytarılması istiqamətində addımlar atdığına dair iddialar səsləndirilib.
“İndi isə Medvedevin belə bir açıqlama verməsi onu göstərir ki, Rusiya sanki Ukrayna cəbhəsində nüvə silahından istifadə üçün zəmin hazırlayır.
Hesab edirəm ki, bu, real addımdan daha çox təhdid xarakteri daşıyır. Rusiya nə Ukrayna cəbhəsində, nə də ümumiyyətlə başqa bir istiqamətdə nüvə silahından istifadə etməyə risk etməz”, – deyə siyasi şərhçi bildirib.
C.Abbaslının sözlərinə görə, hazırda dünyada doqquzdan artıq ölkə nüvə silahına malikdir və bu dövlətlərin böyük əksəriyyətinin Moskva ilə münasibətləri ideal səviyyədə deyil:
“Rusiya üçün ən yaxın nüvə dövləti kimi yalnız Şimali Koreyanın adı çəkilə bilər. Hindistanla münasibətlər nisbətən sabitdir, lakin bu, Şimali Koreya səviyyəsində strateji yaxınlıq deyil. Digər nüvə dövlətləri – Böyük Britaniya, Fransa, ABŞ, İsrail və digərləri ilə münasibətlər isə məlumdur. Bu baxımdan Rusiya belə bir addım atarsa, beynəlxalq arenada daha da təklənmiş vəziyyətə düşə bilər”.
Şərhçi hesab edir ki, müharibənin artıq dörd ildir davam etməsi və ən ağır mərhələnin geridə qalması Moskvanın əlavə risklərə getməyəcəyini göstərir:
“Dörd il az müddət deyil. Ən ağır mərhələni geridə qoymuş bir ölkə rəqiblərinə yeni bəhanə vermək üçün bu cür təhlükəli addım atmaz”.
Cavanşir Abbaslı xatırladıb ki, nüvə silahından indiyədək ilk və yeganə istifadə edən ölkə Amerika Birləşmiş Ştatları olub. 1945-ci ildə Hiroşima və Naqasaki şəhərlərinə atom bombası atılıb və bunun fəsadları bu günə qədər müzakirə olunur.
Onun sözlərinə görə, həmin hadisələrdən sonra nüvə silahının yaratdığı humanitar və ekoloji nəticələr dünya üçün ciddi dərs olub.
“Bu səbəbdən demək olar ki, bütün dövlətlər nüvə silahından istifadənin qarşısının alınması üçün səfərbər olunublar. Nəinki Rusiya, heç bir nüvə dövləti digər bir nüvə dövlətinin bu yola əl atmasına razı ola bilməz. Eyni zamanda qeyri-nüvə dövlətləri də buna qarşıdır”, – deyə o qeyd edib.
Siyasi şərhçi əlavə edib ki, Ukraynanın sovet dövründən miras qalan nüvə silahları sonradan Rusiyaya təhvil verilib və bunun müqabilində Moskva Kiyevin ərazi bütövlüyünə hörmət edəcəyinə dair öhdəlik götürüb.
“Bu öhdəliyin pozulması isə beynəlxalq hüquq müstəvisində ayrıca müzakirə mövzusudur”, – deyə o vurğulayıb.
Abbaslı həmçinin 1968-ci ildə imzalanmış və nüvə silahlarının yayılmasının qarşısını almağı hədəfləyən beynəlxalq razılaşmanı xatırladaraq bildirib ki, sənədə qoşulan ölkələr yeni nüvə silahlarının əldə edilməməsi ilə bağlı öhdəlik götürüblər.
Yekunda siyasi şərhçi bildirib ki, mövcud tarixi təcrübə və beynəlxalq balans mexanizmləri fonunda Ukrayna cəbhəsində nüvə silahından istifadə ehtimalı real görünmür:
“Hesab edirəm ki, proseslər tədricən səngiməyə doğru gedir və sonda nüvə silahından istifadə olunmadan atəşkəs əldə ediləcək. Ukrayna isə yenidən nüvə silahı ilə silahlanmayacaq”.
Mehriban Yariyeva
13:08 27.02.2026
Oxunuş sayı: 694
