Azərbaycanda sərbəst, Rusiyada cinayət: Üzərlik sizi həbsə apara bilər
Azərbaycan Hava Yolları (AZAL) Rusiyaya səfər etməyi planlaşdıran və özü ilə üzərlik aparan vətəndaşlara xəbərdarlıq edib.
Məsələ ondadır ki, üzərlik Azərbaycanda qadağan olunmuş bitki sayılmır. Amma Rusiyada bu bitkinin ölkəyə gətirilməsi narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Bu isə ciddi cinayət məsuliyyəti deməkdir.
Rusiya qanunvericiliyinə görə, belə hala yol verən şəxsləri uzunmüddətli azadlıqdan məhrumetmə və böyük məbləğdə cərimə gözləyə bilər. Cəzanın müddəti və məbləği daşınan miqdardan və digər hallardan asılı olaraq dəyişə bilər.
AZAL vətəndaşlara Rusiyaya səfər zamanı üzərlik və oxşar bitkiləri özləri ilə aparmamağı tövsiyə edir və xatırladır ki, səfərdən əvvəl gediləcək ölkənin gömrük və qanunvericilik qaydaları ilə tanış olmaq vacibdir.
"Polisə Dəstək” İctimai Birliyinin sədri Şəmsəddin Əliyev Crossmedia.az-a açıqlamasında qeyd edib ki, bu məsələ həm Avropa ölkələrində, həm də Rusiyada artıq ciddi müzakirə olunur:
"Üzərlik bitkisi latınca Peganum harmala adlanır, buna “harmala” da deyirlər.
Ümumiyyətlə, üzərlik ənənəvi tibbdə və xalq təbabətində geniş istifadə olunan bitkidir. Azərbaycanda qədimdən bəri həm qoruyucu vasitə, həm də müalicə məqsədilə istifadə olunub və bu gün də istifadə olunur. Onun faydaları və istifadəsi müxtəlif aspektlərdən dəyərləndirilir.
Üzərliyin müəyyən mənada bakteriya və viruslara qarşı təsiri olduğu bildirilir. O, infeksiyaların müalicəsində və qarşısının alınmasında istifadə olunur. Hətta sinir sisteminə də təsiri olduğu qeyd edilir. Üzərlik sakitləşdirici təsirə malik bitki kimi stresin azaldılmasında istifadə olunur. Parazitlərə qarşı da tətbiq edilir.
Üzərlik toxumlarından hazırlanan çayın həzm sistemindəki parazitləri aradan qaldırmağa kömək etdiyi deyilir. Bitkinin ağrıkəsici xüsusiyyətləri də var. Ondan alınan bəzi birləşmələrin ağrını azaltmağa kömək etdiyi bildirilir. Bu səbəbdən üzərlik həm əvvəllər, həm də indi istifadə olunur və yəqin ki, gələcəkdə də istifadə ediləcək. Üzərlik toxumlarında alkaloidlər mövcuddur. Tərkibində olan bu maddələr psixoaktiv təsir göstərə bilir və insanın sinir sisteminə təsir edir. Bu isə halüsinasiyalara səbəb ola bilər, yəni insan reallığı təhrif olunmuş şəkildə qavrayar. Ona görə də xalq təbabətində faydalı xüsusiyyətləri ilə tanınan üzərliyin bəzi alkaloidlərinə görə potensial təhlükə yarada biləcəyi nəzərə alınmalıdır".
Ş.Əliyevin sözünə görə, həddindən artıq dozada istifadə edildikdə istər çay kimi qəbul edildikdə, istərsə də tüstüsünün qoxlanması zamanı müəyyən mənada asılılıq yarada və ya sağlamlıq üçün təhlükə törədə bilər:
"Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə bağlı 234-cü maddəsi və digər müvafiq maddələr mövcuddur. Narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi haqqında qəbul edilmiş qanunda narkotik tərkibli təhlükəli bitkilər sırasında üzərlik qeyd olunmayıb. Harmalin və harmin maddələri də həmin siyahıda göstərilmir.
Təbii ki, həm Səhiyyə Nazirliyinin, həm də vətəndaşların bu məsələyə həssas yanaşması doğrudur. Çünki insanlar bilməlidirlər ki, üzərliyi xaricə apararkən sərhəd və gömrük-keçid məntəqələrində yüklərdən aşkar olunarsa, miqdarından asılı olaraq inzibati və ya cinayət məsuliyyəti yarana bilər.
Artıq bəzi Avropa ölkələrində üzərliklə bağlı qadağalar tətbiq edilib. Lakin hazırda Azərbaycanda üzərliyin təbabətdə istifadəsi, qəbul edilməsi, işlədilməsi və ya yandırılması ilə bağlı xüsusi normativ-hüquqi qadağa yoxdur. Bu səbəbdən də mövcud qanunvericiliyə əsaslanaraq üzərliyi narkotik tərkibli bitki kimi qadağan olunmuş vasitə hesab etmək mümkün deyil. Hazırda Azərbaycanda bununla bağlı ayrıca qanun qəbul edilməyib".
Fatimə Məmmədova
11:02 27.02.2026
Oxunuş sayı: 585
