Vardanyanın bu torpaqlarda rolu sadəcə “liderlik”dən çox idi- O, əslində kimdir?
Müasir dövrdə beynəlxalq hüquq, regional təhlükəsizlik və insan hüquqları kontekstində məhkəmə qərarları yalnız fərdi məsuliyyətin müəyyənləşdirilməsi deyil, eyni zamanda siyasi və tarixi proseslərin hüquqi müstəvidə qiymətləndirilməsi baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə münaqişə zonaları ilə bağlı şəxslər haqqında çıxarılan hökmlər cəmiyyətin diqqət mərkəzində olur və geniş ictimai rezonans doğurur. Bu baxımdan, Vardanyanın azadlıqdan məhrum edilərək 20 il müddətinə cəzalandırılması ilə bağlı qərar yalnız konkret cinayət işinin nəticəsi deyil, həm də uzun illər regionda baş verən hadisələrə verilən hüquqi qiymətin ifadəsi kimi dəyərləndirilir. Sözügedən hökm həm hüququn aliliyinin təmin olunması, həm də ədalət prinsipinin bərqərar edilməsi baxımından mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilir.
Məsələ ilə bağlı Milli Məclisin deputatı Elnarə Akimova Crossmedia.az-la öz fikirlərini bölüşüb: "Azərbaycanın müstəqil məhkəmə sistemi bu gün bir daha sübut etdi ki, hüququn aliliyi hər hansı xarici şəxsin iqtisadi gücündən, siyasi reputasiyasından və ya “qalmaqallı” xarici mediada çəkilən imicindən üstün tutularaq tətbiq olunur. Ruben Vardanyan kimi birisi yalnız ona verilən ittihamlar çərçivəsində və məhkəmə qarşısında cavab verməlidir – bu da baş verdi. Azərbaycanın Bakı Hərbi Məhkəməsi Vardanyanı 17 fevral 2026‑cı il tarixində 20 illik cəza ilə mühakimə etdi. Bu qərar “xəbər başlığı” deyil — bu, real və ağır cinayətlərin hüquqi qiymətləndirilməsinin nəticəsidir. Məhkəmə Vardanyanı sülh və insanlıq əleyhinə cinayətlər, müharibə cinayətləri, terrorçuluq və terrorizmin maliyyələşdirilməsi və digər ciddi qurbanları nəzərdə tutan Azərbaycan Cinayət Məcəlləsinin çoxsaylı maddələri üzrə təqsirli bildi. Bu ittihamlar təkcə formal siyahı deyil, yüzlərlə maddi sübutla təsdiqlənmiş hallar üzərində qurulmuşdur. Vardanyanın bu torpaqlarda rolu sadəcə “liderlik”dən çox idi. O, populyar biznesmen statusunu geridə qoyaraq separatçı qurumun maliyyə və təşkilati əsaslarını təmin etdi – bu, hüquqi dillə desək, qanunsuz fəaliyyətlərin davamlılığını gücləndirdi. Prokurorluğun arqumentinə görə, bu dəstək olmasaydı, həmin qanunsuz hərəkətlər bu qədər uzun sürməzdi".
Parlamentari bildirib ki, çoxları bu hökmə müxtəlif təzyiqlərlə reaksiya verir: "Xarici hüquq müdafiə təşkilatları və Vardanyanın vəkilləri prosesin ədalətliliyini şübhə altına alırlar, məhkəmə prosedurlarının beynəlxalq standartlara uyğun olmadığını iddia edirlər. Amma Azərbaycan Konstitusiyası və qanunları daxilində müstəqil hakimiyyət məhz bu çərçivədə işləyir. Məhkəmədə tərcüməçi və dövlət vəkili təmin olundu, cinayət sənədləri ictimaiyyət üçün açıqlanan prosedurdan keçdi. Bu işdə diqqət çəkən bir məqam da budur ki, prokuror ümumiyyətlə ömürlük həbs cəzası tələb etmişdi – yəni dövlət strukturları hadisələri qanun çərçivəsində ağır qiymətləndirmişdilər. Məhkəmənin nəticəsi ədalətin yumşaq tərəfi deyil, heç də rəvan “müzakirə” əsasında seçilmiş qərar deyil; bu, sübutlarla və dəlillərlə möhkəmləndirilmiş hüquqi qərardır. Azərbaycan suveren, müstəqil dövlət olaraq daxili qanunvericiliyini tətbiq etmək gücündədir. Bu, beynəlxalq siyasi məkandan asılı deyil. Bu, dövlətin öz ərazisində hüquqi nizama nəzarətinin təntənəsidir. Vardanyanın şəxsi statusu və xarici mediada yeri nə qədər böyük olursa‑olsun, qanun qarşısında bərabərlik prinsipinin tətbiqi dövləti zəiflətdiyi üçün deyil, əksinə onu gücləndirdiyi üçün vacibdir. Bu ədalət iddiası sadəcə bir məhkəmə hökmü deyil – qanunsuzluğa qarşı prinsipial mövqeyin ifadəsidir. Hər kəs hüququn aliliyindən bəhs edə bilər, amma yalnız tətbiq olunan mexanizmlər bunu gerçək fakt kimi təsdiqləyir. Azərbaycan məhkəməsinin bu qərarı məhz belə mexanizmin nəticəsidir".
Elmir Heydərli
13:36 19.02.2026
Oxunuş sayı: 717
