Mehdi Sübhaninin məsləhət verməyindənsə, səmimi olması daha yaxşı olardı - ŞƏRH

"3+3" formatı Cənubi Qafqazda ölkələr arasında əməkdaşlığı gücləndirmək üçün mühüm bir mexanizmdir. Formatın məqsədi bölgədə sülhün təmin edilməsi, iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin inkişaf etdirilməsi, habelə regional təhlükəsizliyin gücləndirilməsidir. "3+3" formatı ilk dəfə 2021-ci ildə Cənab İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə irəli sürülüb. Formatın tərəfdaşları arasında Azərbaycan, Türkiyə və Rusiya ilə yanaşı, İran və Ermənistan da yer alır. Gürcüstan isə bu formata qatılmaqdan imtina edib.
İranın Ermənistandakı səfiri Mehdi Sübhani "3+3" formatının Ermənistan-Azərbaycan sülh prosesində effektiv vasitə ola biləcəyini bildirib. Bu formatın uğuru isə bir sıra şərtlərdən asılıdır. İlk olaraq, Ermənistan revanşist bəyanatlara və Azərbaycana qarşı təxribatlara son qoymalıdır. Tərəflər beynəlxalq hüquq normalarına ciddi şəkildə əməl etməlidir. Çünki sülh tək tərəfli olmur. Ən əsas şərt isə Ermənistanın revanşist bəyanatlarından və Azərbaycanın suverenliyinə zidd addımlardan tamamilə əl çəkməsidir.
Mövzu ilə bağlı Crossmedia.az-a açıqlama verən politoloq Yalçın Hacızadə ilk olaraq bildirib ki, İranın Ermənistandakı səfiri Mehdi Sobhaninin bildirdiyi “3+3” formatı İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra meydana çıxıb:
“Cənubi Qafqazın üç ölkəsi olan Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistan, eləcə də onlara qonşu olan Rusiya, Türkiyə və İranla bir araya gələrək regional əməkdaşlıq platforması yaratmağı hədəfləyir. Burada əsas məqsəd bölgədə təhlükəsizliyi təmin etmək, iqtisadi, siyasi və yeni nəqliyyat-kommunikasiya əlaqələrinin qurulması və inkişafına nail olmaqdır. Bununla bağlı Gürcüstan istisna olmaqla, həmin ölkələrin xarici işlər nazirləri səviyyəsində Moskvada, Tehranda və İstanbulda görüşlər keçirilib. Azərbaycan bu platforma çərçivəsində əlaqələrin qurulmasında və regionda olan problemlərin kənar qüvvələrin müdaxiləsinə imkan vermədən həllində maraqlıdır. Ona görə də ilk gündən bu təklifi dəstəkləyib. Eyni zamanda, bizim qənaətimizcə, bu platforma Azərbaycanın öz ərazisindən keçən regional nəqliyyat və enerji dəhlizlərinin açılması və inkişafı üçün mühüm rol oynaya bilər”.
Bu kontekstdə Azərbaycanın əsas maraqları Zəngəzur dəhlizi ilə bağlıdır:
“Bu dəhlizin açılması Azərbaycanın Naxçıvanla birbaşa quru əlaqəsini təmin edəcək və Türkiyə ilə nəqliyyat əlaqələrini daha da gücləndirəcək. İranın Ermənistandakı səfiri “3+3” platformasında əməkdaşlıqdan danışsa da, regionda sülhün təmin olunmasına, nəqliyyat kommunikasiya xətlərinin, əsasən də Zəngəzur dəhlizinin açılmasına mane olan başlıca qüvvələrdən biri də İrandır. Ona görə İranlı səfirin məsləhət verməyindənsə, səmimi olması daha yaxşı olardı. Azərbaycan və Ermənistan 17 bənddən ibarət sülh razılaşmasını yekunlaşdırıblar. Bu, Azərbaycanın təkidi ilə ikili danışıqlar müstəvisində əldə olunub. Hesab edirəm ki, bundan sonra iki ölkə arasında danışıqların hansısa müstəviyə, o cümlədən “3+3” platformasına keçirilməsinə ehtiyac yoxdur”,- deyə politoloq fikrini yekunlaşdırıb.
Nəzrin Salmanova
19:50 03.04.2025
Oxunuş sayı: 1176