Bu planet balacalaşır
Günəş sistemimizin ən kiçik və Günəşə ən yaxın planeti Merkuri zaman keçdikcə kiçilir. Yeni araşdırmaya görə, bu kiçilmə əvvəl düşünüləndən daha böyük ola bilər.
Crossmedia.az xəbər verir ki, “Geophysical Research Letters” jurnalında nəşr olunan tədqiqatda alimlər Merkurinin səthindəki qırışlar və sıldırım qayalıqları araşdırıblar.
Bu strukturlar planetin soyuduqca daxili hissəsinin büzülməsi nəticəsində yaranıb. Bəzi sıldırımlar 1,6 kilometr hündürlüyə çatır və yüzlərlə kilometr uzanır.
Alman Aerokosmik Mərkəzinin planetoloqu Qaku Nişiyama və komandası NASA-nın MESSENGER missiyasının məlumatlarından istifadə edərək Merkurinin səthinin kobudluğunun qlobal xəritəsini hazırlayıb. Onlar aşkar ediblər ki, səthin ən kobud hissələrində qırışlar daha azdır. Bunun səbəbi isə milyardlarla il ərzində asteroid və kometlərin toqquşmalarından yaranan dağıntıların bu qırışları gizlətməsi ola bilər.
Tədqiqatçılar hesablayıblar ki, əgər bu gizlədilmiş strukturlar da nəzərə alınsa, Merkuri əvvəlki təxminlərdən 10-30 faiz daha çox kiçilib. Bu, planetin radiusunun təxminən 11,6 kilometr azalması deməkdir. Əvvəlki araşdırmalarda isə radiusun 1-7 kilometr arasında dəyişdiyi bildirilmişdi.
Nişiyama qeyd edib: “Daha çox kiçilmə Merkurinin metal nüvəsinin daha böyük olduğunu, nüvədə silisium kimi yüngül elementlərin azlığını və ya ilkin temperaturun daha yüksək olduğunu göstərə bilər.”
Merkuri yerlə birlikdə Günəş sisteminin ən sıx planetidir. Bu, əsasən böyük metal nüvəsi ilə bağlıdır. Planetin nə qədər kiçildiyini dəqiq bilmək onun daxili quruluşu, nüvəsinin ölçüsü və tərkibi, tektonik və vulkanik tarixi, eləcə də maqnit sahəsinin necə yarandığı barədə mühüm məlumatlar verə bilər.
Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, Merkuri digər qayalı planetlərlə müqayisədə nüvəsinin ölçüsünə görə daha çox kiçilib. Planetin formalaşması və təkamülü haqqında öyrənilə biləcək dərslər isə Yerin özü üçün də faydalı ola bilər.
Bu ilin sonunda BepiColombo missiyası Merkuri ətrafına iki orbital aparatı yerləşdirəcək. Bu missiya planetin topoqrafiyasını, səth kobudluğunu və digər xüsusiyyətlərini əvvəlkindən daha dəqiq ölçəcək. Alimlər ümid edirlər ki, yeni məlumatlar Merkurinin nə qədər kiçildiyi barədə daha dəqiq nəticələr əldə etməyə imkan verəcək.
07:34 11.09.2026
Oxunuş sayı: 171
