Müharibə Qara dənizdə 100 mindən çox delfinin ölümünə səbəb ola bilər
Müharibə illəri ərzində Qara dəniz delfinlər üçün dünyanın ən təhlükəli ərazilərindən birinə çevrilib.
Crossmedia.az xəbər verir ki, alimlərin fikrincə, hərbi sonarlar, partlayışlar, dəniz minaları və genişmiqyaslı kimyəvi çirklənmə dəniz məməlilərinin kütləvi ölümünə səbəb olub.
Biologiya elmləri doktoru, "Tuzlovski limanları" Milli Təbiət Parkının elmi-tədqiqat şöbəsinin rəhbəri İvan Rusevin sözlərinə görə, genişmiqyaslı müharibənin başlanmasından sonra Qara dənizdə 100 mindən çox delfin məhv ola bilər.
Alim bildirib ki, yalnız 2026-cı ilin ilk yarısında təxminən 20 min delfinin öldüyü ehtimal edilir. O qeyd edib ki, sahilə çıxan cəsədlər ümumi itkilərin çox kiçik hissəsini təşkil edir, çünki delfinlərin böyük əksəriyyəti dənizdə batır.
Mütəxəssisin sözlərinə görə, əsas təhlükələrdən biri hərbi sonar sistemləridir. Bu qurğular delfinlərin ekolokasiya qabiliyyətini pozur, onların istiqamət tapmasını və ov etməsini çətinləşdirir.
"Ekolokasiyası pozulan delfin faktiki olaraq görmə qabiliyyətini itirmiş kimi olur. O, ov tapa bilmir, sürüdən ayrılır və zəifləyir", - deyə alim bildirib.
Rusev əlavə edib ki, partlayışlar və dəniz minaları da dəniz canlılarına ciddi zərər vurur. Suyun səsi havadan daha yaxşı ötürməsi səbəbindən partlayış dalğaları delfinlərə daha güclü təsir göstərir.
Bundan başqa, Qara dənizdəki kimyəvi çirklənmənin də təhlükəli səviyyəyə çatdığı qeyd olunur. Alimin sözlərinə görə, Kaxovka SES-də baş verən hadisə, neft məhsullarının sızması və digər ekoloji fəlakətlər nəticəsində zəhərli maddələr dənizə yayılıb.
Delfinlər qida zəncirinin ən üst hissəsində yerləşdiyi üçün bu toksinləri daha çox toplayır. Bu isə onların immun sisteminin zəifləməsinə və müxtəlif xəstəliklərə qarşı həssaslığının artmasına səbəb olur.
Alimlər hesab edirlər ki, müharibədən sonra delfin populyasiyasının bərpası üçün xüsusi dəniz qoruqlarının yaradılması vacibdir. İvan Rusevin sözlərinə görə, uyğun şərait yaradılarsa belə, delfinlərin əvvəlki sayına qayıtması 30-50 il çəkə bilər.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, hazırda əsas vəzifələrdən biri ekoloji fəlakətin miqyasını sənədləşdirməkdir. Toplanan məlumatların gələcəkdə ekoloji zərərin qiymətləndirilməsi və kompensasiya proseslərində istifadə oluna biləcəyi vurğulanır.
02:15 13.07.2026
Oxunuş sayı: 58
