İqlim dəyişikliyinin sağlamlığa təsiri son 10 ildə kəskin artıb
İqlim dəyişikliyi nəticəsində yaranan yüksək temperatur və şiddətli quraqlıq kimi təhlükələr son 10 ildə insanların sağlamlığı üçün riskləri əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Yeni hesabatda iqlim böhranının qlobal sağlamlıq fövqəladə vəziyyəti kimi qəbul edilməsi çağırışı edilib.
Crossmedia.az xəbər verir ki, “The Lancet” tibb jurnalının dərc etdiyi “2026 Lancet Countdown” hesabatı London Universitet Kollecinin rəhbərliyi və Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının əməkdaşlığı ilə hazırlanıb. Araşdırmada 100-dən çox qurumdan 146 tədqiqatçı iştirak edib.
Hesabata əsasən, 2016–2023-cü illərdə dünyada həddindən artıq isti hava hər il orta hesabla 540 mindən çox insanın ölümünə səbəb olub. Bu ölümlərin təxminən 68 faizinin birbaşa iqlim dəyişikliyi ilə əlaqəli olduğu təxmin edilir. Təkcə 2023-cü ildə isti hava ilə əlaqəli ölüm hallarının sayı təxminən 710 minə çatıb.
İqlim böhranı iqtisadi itkilərə də səbəb olur. Hesabatda bildirilir ki, 2025-ci ildə yüksək temperaturun əmək məhsuldarlığına və istehsala təsiri nəticəsində dünyada potensial gəlir itkisi 1 trilyon dolları ötüb. Həmin il quru ərazilərin yarıdan çoxu ən azı bir ay ərzində şiddətli quraqlığa məruz qalıb.
Bununla yanaşı, 2025-ci ildə təmiz enerjiyə qlobal investisiyalar 2,1 trilyon dollara çatsa da, qalıq yanacaqlar dünya üzrə enerji təchizatının 80 faizindən çoxunu təmin etməkdə davam edib.
Tədqiqatçılar hökumətləri iqlimlə əlaqəli sağlamlıq risklərinə daha çox diqqət ayırmağa, karbon emissiyalarının azaldılmasını sürətləndirməyə və beynəlxalq əməkdaşlığı gücləndirməyə çağırıblar.
08:43 29.10.2026
Oxunuş sayı: 57
