Xroniki ağrıya YENİ ÜMİD – Xərçəng dərmanları sınaqdan keçirilir
Xərçəng xəstəliklərində rolu ilə tanınan BRAF zülalının sinir zədələnməsindən sonra xroniki ağrının yaranması və davam etməsində də iştirak etdiyi müəyyənləşdirilib.
Crossmedia.az xəbər verir ki, “Science Signaling” jurnalında dərc olunan araşdırma Texas Universitetinin MD Anderson Xərçəng Mərkəzinin alimləri tərəfindən aparılıb.
Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, BRAF sinir zədələnməsindən sonra hissi sinir hüceyrələri vasitəsilə onurğa beynindəki sinir uclarına doğru hərəkət edir. Burada zülal ağrı siqnallarının güclənməsində iştirak edən NMDA reseptorlarının aktivliyini artıran mexanizmi işə salır.
NMDA reseptorları beyin və onurğa beynində sinir hüceyrələri arasında siqnalların ötürülməsində mühüm rol oynayan zülal kanallarıdır. Sinir zədələnməsindən sonra onların həddindən artıq aktivləşməsi ağrı siqnallarını gücləndirə və sinir sisteminin ağrıya həssaslığını artıra bilər.
BRAF bloklandıqda ağrı həssaslığı azalıb
Alimlər BRAF siqnalının bloklanmasının nəticələrini də araşdırıblar. Sinir zədələnməsinin modelləri üzərində aparılan sınaqlarda BRAF-ın fəaliyyətinin qarşısının alınması ağrıya həssaslığın azalmasına səbəb olub.
Bu nəticələr BRAF-ın sadəcə xroniki ağrı ilə əlaqəli olmadığını, ağrı siqnallarının güclənməsində iştirak edən bioloji mexanizmin bir hissəsi ola biləcəyini göstərir.
Tədqiqat Shao Rui Chen və Hui Lin Panın həmmüəllifliyi ilə aparılıb.
Xərçəng dərmanları yeni istiqamət yarada bilər
Araşdırmanın diqqətçəkən tərəflərindən biri BRAF-ın artıq xərçəng müalicəsində tanınmış hədəf olmasıdır. BRAF inhibitorları müəyyən xərçəng növlərinin müalicəsində istifadə olunur.
Bu səbəbdən alimlər mövcud dərmanların gələcəkdə neyropatik ağrının müalicəsində də araşdırıla biləcəyini düşünürlər. Lakin bu, hazırda xərçəng dərmanlarının xroniki ağrısı olan insanlara tətbiq edilə biləcəyi anlamına gəlmir.
Tədqiqat əsasən kliniköncəsi modellər üzərində aparılıb. İnsanlarda BRAF inhibitorlarının xroniki sinir ağrısına qarşı təhlükəsiz və effektiv olub-olmadığını müəyyənləşdirmək üçün klinik sınaqlar tələb olunur.
Xərçəng müalicəsi də sinir ağrısına səbəb ola bilər
Nəticələr xüsusilə xərçəng xəstələri üçün maraq doğurur. Çünki bəzi kimyaterapiya preparatları sinir zədələnməsinə və periferik neyropatiyaya səbəb ola bilər.
Bu vəziyyət yanma hissi, keyimə, iynələnmə, toxunuşa qarşı həssaslıq, eləcə də elektrik cərəyanına bənzər kəskin ağrılarla müşayiət oluna bilər. Bəzi hallarda simptomlar müalicə başa çatdıqdan sonra da davam edir.
MD Anderson Xərçəng Mərkəzinin alimləri daha əvvəl kimyaterapiya nəticəsində yaranan sinir ağrısında NMDA reseptorlarının aktivliyindəki dəyişiklikləri araşdırıblar. Yeni tədqiqat BRAF-ı da bu mexanizmə əlavə edir.
Araşdırma hələ ilkin mərhələdədir
Alimlər BRAF-ın neyropatik ağrının müalicəsi üçün potensial hədəf olduğunu bildirirlər. Bununla belə, hazırkı nəticələr BRAF inhibitorlarının insanlarda xroniki ağrını müalicə etdiyini sübut etmir.
Bu preparatların yan təsirləri, optimal dozaları və uzunmüddətli təhlükəsizliyi ayrıca qiymətləndirilməlidir. Növbəti mərhələdə insanlar üzərində klinik araşdırmaların aparılması planlaşdırılır.
Əgər gələcək tədqiqatlar BRAF-ın bloklanmasının insanlarda ağrı siqnallarını təhlükəsiz şəkildə azaltdığını təsdiqləsə, bu mexanizm xroniki neyropatik ağrının müalicəsində yeni terapevtik istiqamətə çevrilə bilər.
15:14 31.08.2026
Oxunuş sayı: 49
