Özəl ali məktəblər regionlara köçürülür - hansı şəhərlər bu ali məktəbləri qəbul edəcək?
Son illərdə universitetlərin regionlara köçürülməsi məsələsi yenidən gündəmə gəlib. Paytaxtda təhsil yükünün azalması və regionların inkişafının sürətləndirilməsi məqsədilə bu istiqamətdə müxtəlif təkliflər səsləndirilir.
Xüsusilə, özəl ali təhsil müəssisələrinin mərhələli şəkildə bölgələrə yönləndirilməsi həm tələbə axınının balanslaşdırılmasına, həm də regional potensialın güclənməsinə töhfə verə bilər.
Bu barədə Crossmedia.az-a açıqlama verən təhsil eksperti Rizvan Fikrətoğlu mövcud alternativləri qeyd edib:
"Ümumiyyətlə, regionların inkişafını sürətləndirmək baxımından, eləcə də tələbə axınını müəyyən qədər paytaxtdan kənara daşımaq üçün adında “özəl” olan hər bir universitet köçürülməlidir.
Azərbaycanda hazırda 9 özəl universitet fəaliyyət göstərir. Əgər köçürülmə tam olaraq həyata keçirilməzsə, resurs yükünü azaltmaq üçün mütləq onun filialını regionlarda açılmalı və yaxud mərhələli köçürülmə həyata keçirilməlidir.
Məsələn, Qərbi Kaspi Universiteti alternativ olaraq Gəncə və Mingəçevirə köçürülə bilər. Çünki Gəncə ölkənin ikinci böyük şəhəridir, tələbə potensialı var.
Lakin bir məqam da var ki, Gəncədə artıq üç universitet fəaliyyət göstərir. İkinci alternativ kimi Mingəçevir ola bilər. Çünki Mingəçevir texniki və enerji sahəsində fokuslana bilər və bu da universitetin inkişafını sürətləndirə bilər. Həmçinin universitetin ixtisasları region iqtisadiyyatına uyğunlaşdırıla bilər.
Azərbaycan Universiteti üçün alternativ olaraq Sumqayıt düşünülə bilər. Çünki Bakıdan tam çıxmadan, əslində Sumqayıt- Bakı ilə bir ərazi kimi davam edir. Bakıdan müəyyən qədər uzaqlaşmır, amma sənaye şəhəri olduğu üçün idarəetmə, iqtisadiyyat və mühəndislik ixtisasları burada daha yaxşı inkişaf edə bilər".
Ekspert hesab edir ki, Xəzər Universiteti üçün alternativ olaraq Qəbələ və ya Şəki ola bilər:
"Çünki turizm və beynəlxalq proqramlar üçün ideal mühitdir, xarici tələbə cəlb etmə potensialı var. Həmçinin, akademik mühit yaratmaq üçün sakit və keyfiyyətli şəhərlərdəndir.
Odlar Yurdu Universiteti Lənkərana köçürülə bilər. Burada aqrar və turizm potensialı yüksəkdir. Yeni ixtisaslar açmaq üçün uyğun regiondur.
Bakı Avrasiya Universiteti Quba və ya Xaçmaz istiqamətinə köçürülə bilər. Çünki şimal bölgəsində ali təhsil çatışmazlığı var və regionlararası tələbə axını yaradıla bilər.
Bakı Qızlar Universiteti üçün alternativ olaraq Şirvan və Salyan əraziləri ola bilər. Çünki qızların təhsilə çıxışı regionlarda daha həssas məsələdir və sosial təsiri daha böyükdür.
Azərbaycan Kooperasiya Universiteti alternativ olaraq Bərdə və ya Yevlax istiqamətinə köçürülə bilər. Çünki ticarət və logistika baxımından mərkəzi bölgələrdir. Həmçinin kooperasiya və biznes modelləri üçün uyğun mühit Bərdə və Yevlaxda ola bilər. Bakı Biznes Universiteti Sumqayıt və ya Gəncəyə köçürülə bilər. Burada sahibkarlıq və startap mühiti formalaşdırmaq üçün əlverişlidir. Həmçinin real sektorla əlaqə qurmaq daha asandır. Azərbaycan Əmək və Sosial Münasibətlər Akademiyası alternativ olaraq Mingəçevirə köçürülə bilər. Sənaye şəhərində əmək münasibətləri üçün praktiki baza var. Həmçinin, dövlət və özəl sektor əməkdaşlığını qurmaq və inkişaf etdirmək mümkündür".
Ekspert qeyd edib ki, burada üstünlük ondan ibarət ola bilər ki, regionların inkişafı sürətlənər, Bakıda sıxlıq azalar və tələbələr üçün yaşayış xərcləri aşağı düşər:
"Düzdür, müəyyən risklər də var, keyfiyyətli müəllim heyətini regiona cəlb etməkdə çətinlik yarana bilər. Hətta özəl universitetlər maliyyə baxımından zərər görə bilər. Yəni köçürülmə zamanı bu kimi hallar nəzərə alınmalıdır. Ümumilikdə, ilkin versiyada bütün 9 universitetin tam köçürülməsi yox, müəyyən universitetlər üçün regionlarda filialların yaradılması və ixtisaslaşmış kampusların qurulması daha məqsədəuyğundur. Hər region üçün uyğun ixtisas seçilməlidir, məsələn, Lənkəran turizm, Mingəçevir isə texnoloji istiqamət üçün daha uyğundur. Bu baxımdan, özəl universitetlərin daha çox hansı istiqamətdə tələbə hazırladığına diqqət yetirib və regionun xüsusiyyətlərinə uyğun köçürmə həyata keçirilsə, daha yaxşı olar".
Fatimə
10:46 31.03.2026
Oxunuş sayı: 63
