Əhaliyə şad xəbər - Maaşlar bu qədər artacaq
Azərbaycanda 2026-cı ilin yanvar-avqust aylarında orta aylıq nominal əməkhaqqı 7,2 faiz artaraq 1173 manata yüksəlib. Bununla yanaşı, Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, eyni dövrdə istehlak qiymətləri indeksi 5,7 faiz artıb, ərzaq məhsulları, içkilər və tütün məmulatları üzrə bahalaşma isə 6,9 faiz təşkil edib. Bu göstəricilər əməkhaqqındakı artımla gündəlik xərclərin dinamikasını müqayisə etməyi zəruri edir. Nominal maaşın yüksəlməsi gəlirlərin artdığını göstərsə də, onun əhalinin real alıcılıq qabiliyyətinə təsiri qiymət dəyişiklikləri və ailələrin xərc strukturu ilə sıx bağlıdır.
İqtisadçı Akif Nəsirli Crossmedia.az-a açıqlamasında bildirib ki, əməkhaqqının artımını yalnız faiz göstəricisi ilə deyil, əhalinin gündəlik tələbatını ödəmək imkanlarına təsiri ilə qiymətləndirmək lazımdır:
“Nominal əməkhaqqının 7,2 faiz artaraq 1173 manata çatması müsbət göstəricidir. Lakin bu artımın əhalinin maddi rifahına real təsirini qiymətləndirmək üçün inflyasiyanın səviyyəsini və gündəlik istehlak xərclərinin necə dəyişdiyini nəzərə almaq lazımdır. Əgər ərzaq, kommunal xidmətlər, nəqliyyat, kirayə və digər zəruri xərclər əməkhaqqından daha sürətlə artırsa, nominal gəlirin yüksəlməsinə baxmayaraq, insanların sərəncamında qalan vəsait azala bilər”, - deyə iqtisadçı qeyd edib.
A. Nəsirlinin sözlərinə görə, real əməkhaqqının yüksəlməsi üçün nominal gəlirlərin artım tempi inflyasiyanı üstələməlidir:
“Məsələn, əməkhaqqı 7,2 faiz artdığı halda, müvafiq dövrdə istehlak qiymətləri 5,7 faiz yüksələrsə, real əməkhaqqının artımı təxminən 1,5 faiz təşkil edər. İnflyasiya 7,2 faizə bərabər olarsa, nominal artım alıcılıq qabiliyyətində faktiki yüksəliş yaratmaz. Əgər qiymətlər daha sürətlə artarsa, əməkhaqqı yüksəlsə də, insanların real gəlirləri azala bilər. Burada ümumi inflyasiya göstəricisi ilə yanaşı, aztəminatlı ailələrin daha çox xərc çəkdiyi ərzaq və kommunal xidmətlər üzrə qiymət dəyişiklikləri də xüsusi əhəmiyyət daşıyır”, - deyə o bildirib.
İqtisadçı hesab edir ki, əməkhaqqı artımının əhali üçün nə dərəcədə yetərli olduğunu müəyyənləşdirərkən orta göstərici ilə yanaşı, gəlirlərin müxtəlif qruplar arasında bölgüsü də nəzərə alınmalıdır:
“Orta nominal əməkhaqqının 1173 manat olması bütün işçilərin bu məbləğdə maaş alması demək deyil. Yüksək əməkhaqqı alanların orta göstəriciyə təsiri daha çox olduğundan, bir çox işçinin gəliri bu rəqəmdən aşağı ola bilər. Xüsusilə aşağı maaş alan şəxslər üçün ərzaq, kirayə, nəqliyyat və kommunal xidmətlərə çəkilən xərclər gəlirin böyük hissəsini əhatə edir. Belə ailələrdə əməkhaqqının müəyyən qədər artması belə gündəlik maliyyə çətinliklərini tam aradan qaldırmaya bilər”, - deyə Akif Nəsirli vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, işçilərin 53 faizinin qeyri-dövlət, 47 faizinin isə dövlət sektorunda çalışması da əməkhaqqı artımının qiymətləndirilməsində nəzərə alınmalıdır:
“İki sektor arasında əməkhaqqı səviyyəsi, artım tempi və əməkhaqqının müəyyənləşdirilməsi mexanizmləri fərqlənə bilər. Dövlət sektorunda maaş artımları əsasən büdcə imkanları və qəbul edilən qərarlarla, özəl sektorda isə məhsuldarlıq, biznes gəlirləri, əmək bazarında tələb və təkliflə bağlıdır. Buna görə ümumi əməkhaqqı artımının bütün işçilərin gəlirlərində eyni səviyyədə hiss olunduğunu söyləmək olmaz”, - deyə iqtisadçı bildirib.
A.Nəsirli əlavə edib ki, əhalinin alıcılıq qabiliyyətinin davamlı yüksəlməsi üçün əməkhaqqı artımı ilə yanaşı, inflyasiyanın məhdudlaşdırılması, rəqabətli bazar mühitinin gücləndirilməsi, məhsuldarlığın artırılması və aşağı gəlirli ailələrin sosial müdafiəsinin yaxşılaşdırılması vacibdir:
“Əməkhaqqı artımı yalnız qiymət artımlarını kompensasiya etməklə kifayətlənməməli, insanların mənzil, təhsil, səhiyyə və digər əsas ehtiyaclarını qarşıladıqdan sonra müəyyən məbləğdə vəsait yığmasına da imkan yaratmalıdır. Yalnız bu halda nominal əməkhaqqı artımını əhalinin real rifahında və yaşayış səviyyəsində yüksəliş kimi qiymətləndirmək mümkündür”, - deyə Akif Nəsirli fikirlərini yekunlaşdırıb.
Nigar Xəlilli
17:00 12.10.2026
Oxunuş sayı: 48
