Ermənistanın bu əraziləri Azərbaycana təhvil verməsi gözlənilir
Cənubi Qafqazda uzunmüddətli sabitliyin bərqərar olması istiqamətində ən kritik mərhələ olan Azərbaycan-Ermənistan delimitasiya prosesi, tərəflərin qarşılıqlı hüquqi və ərazi iddialarının nizamlanması müstəvisinə daxil olmuşdur. Xüsusilə Qazax rayonunun eksklav kəndləri və Naxçıvanın Kərki ərazisi ətrafındakı strateji kommunikasiya xətlərinin statusu qlobal geosiyasi diqqət mərkəzində qalmaqdadır. Beynəlxalq hüquq müstəvisində suveren ərazilərin qarşılıqlı tanınması prosesi, region ölkələrinin daxili qanunvericiliyi və konstitusion tələbləri ilə sıx bağlı olan mürəkkəb prosedurları şərtləndirir. Ekspertlər qeyd edirlər ki, sovet dövrünün hüquqi xəritələrinə əsaslanaraq idarəetmə varisliyinin müəyyən edilməsi, bəzi sahələrdə xalqın birbaşa iradəsini əks etdirən referendum mexanizmlərinin işə salınmasını zəruri edə bilər. Bu çərçivədə, strateji əhəmiyyətli magistral yolların və anklav ərazilərin hüquqi statusunun dəqiqləşdirilməsi təkcə sərhəd xəttinin çəkilməsi deyil, həm də gələcək regional inteqrasiyanın fundamental əsası hesab olunur. Ermənistan və Azərbaycan rəsmilərinin növbəti komissiya görüşlərində müzakirə edəcəyi bu taleyüklü addımlar, hər iki cəmiyyətdə gərginliyin azaldılması və qarşılıqlı etimad mühitinin formalaşması baxımından həlledici sınaq rolunu oynayır. Hazırda qlobal analitik mərkəzlər Yuxarı Əskipara və Günən-Əskipara istiqamətindəki infrastruktur dəyişikliklərinin regionda yeni bir eskalasiya riskini tamamilə aradan qaldıracağını proqnozlaşdırırlar. Neticedə, bu hüquqi tənzimləmənin uğurla başa çatması regional təhlükəsizlik memarlığının yenidən qurulmasına və yekun sülh sazişinin imzalanmasına birbaşa təkan verəcəkdir.
Məsələ ilə bağlı politoloq Samir Hümbətov Crossmedia.az-a açıqlama verib: "Mübahisəli ərazi kimi Naxçıvanın Kərki, Qazaxın üç kəndi qalıb. Yəni, bununla yanaşı, Yuxarı Əskipara, Barxudarlı, Sofulu və digər ərazilər də delimitasiya mövzusudur. Məncə, delimitasiya prosesində bu məsələ həll edilə bilər. Amma məsələ burasındadır ki, qanunla hüquqi ərazilərin verilməsi üçün istər Ermənistan tərəfindən, istərsə də digər ərazilərin sakinləri tərəfindən referendum keçirilməlidir. Əgər hansısa ərazilər rəsmi olaraq bizimdirsə (Sovet dövründə bizim tərəfimizdən idarə olunubsa), orada referenduma ehtiyac yoxdur. Yox, əgər bizim deyilsə və Ermənistan o ərazilərə iddia edirsə, o zaman bu məsələ referendumla həll olunmalıdır. Hesab edirəm ki, buralar bizim tarixi ərazilərimiz olduğu üçün bu barədə problem olmayacaq".
Turqut Ansari
11:38 17.06.2026
Oxunuş sayı: 102
