Bir meyvənin qiyməti, bir sahənin hekayəsi: bazarın "turş" gerçəkliyi
Azərbaycanın münbit torpaqları və zəngin iqlimi fonunda hər yaz eyni mənzərə təkrarlanır: bazarda "od qiymətinə" satılan alça və gilaslar həm cəmiyyətdə təəccüb yaradır, həm də ciddi iqtisadi suallar doğurur. Əlbəttə, tələb olan yerdə təklifin olması təbiidir. Lakin bu qiymətlər sadəcə alıcının büdcəsini deyil, həm də kənd təsərrüfatındakı struktur boşluqlarını hədəf alır. Bu gün piştaxtalarda gördüyümüz o baha qiymətli məhsullar əslində kəndlərdən şəhərlərə davam edən böyük köçün, heyvandarlıqdakı geriləmənin və fermer marağının azalmasının acı bir nəticəsidir.
Müasir aqrar siyasət artıq sadəcə torpağı əkmək deyil, texnologiyanı, dövlət dəstəyini və insan faktorunu bir araya gətirmək sənətidir. İnsanlar kənddə yaşamaqda, heyvandarlıqla və bağçılıqla məşğul olmaqda maraqlı olmadıqca, istehsal zənciri qırılır və hər nadir tapılan nemət lüksə çevrilir. Kənd təsərrüfatı yeni bir stimullaşdırma mərhələsinə qədəm qoymalı, fermerlik ağır bir yük deyil, gəlirli və nüfuzlu bir sahə kimi yenidən formalaşmalıdır.
Nəticə etibarilə, aprel ayındakı bu qiymət bumu bizə xatırladır ki, güclü kənd təsərrüfatı yalnız bol məhsul deyil, həm də ölkənin ərzaq təhlükəsizliyi və iqtisadi müstəqilliyidir. Biz o meyvələrin qiymətinə baxarkən təkcə turş bir dadı deyil, həm də torpağa qayıdışın və yeni aqrar strategiyanın mütləqiyyətini görməliyik. Məsələ ilə bağlı iqtisadçı ekspert, REAL partiyasının sədri Natiq Cəfərli Crossmedia.az-a açıqlama verib:
"Bu mövzu hər il yazın ikinci ayında-apreldə ortaya çıxır. Bu, təbii ki, mövsümlə əlaqədardır. Yəni hələ nə gilasın, nə də alçanın mövsümüdür. Qiymətlərin bu qədər baha olmasına ikinci tərəfdən də baxmaq lazımdır: bunu alan olmasaydı, o qiymətə kimsə satmazdı. Yəni alan var ki, satılır; kimlərsə alırlar. Bu reallıq da var.
Amma ümumilikdə götürəndə, Azərbaycanda kənd təsərrüfatında, təbii ki, ciddi problemlər var. Bu problemləri həll etmək lazımdır. İstər bağçılıqda olsun, istərsə də heyvandarlıqda. Heyvandarlığın vəziyyəti lap ağırdır. İri-buynuzlu və xırda-buynuzlu mal-qaranın sayı azalır.
Ümumiyyətlə, kənd təsərrüfatında yeni bir yanaşmaya ehtiyac var. Kənd təsərrüfatının inkişafı həm dövlət dəstəyinin effektivliyinin artırılması, həm də insanların marağının stimullaşdırılması ilə birgə addımlamalıdır. İnsan fermer olmaqda, kənd təsərrüfatında çalışmaqda maraqlı olmalıdır. Bizdə isə əks proses gedir: insanların şəhərlərə, əsasən də Bakı şəhərinə böyük köçü davam edir. Bax, bütün bunlar kənd təsərrüfatında yeni bir siyasətin qəbul olunmasını mütləqləşdirir. Mütləq yeni bir aqrar siyasət qəbul olunmalıdır".
Turqut Ansari
20:43 27.04.2026
Oxunuş sayı: 75
