4 fevral 2004-cü il: Facebook necə qlobal informasiya platformasına çevrildi?
Bu gün dünyada demək olar ki, ən çox istifadə olunan sosial platformalardan biri məhz Facebook-dur. Artıq insanlar bu platformadan yalnız şəxsi paylaşımlar üçün deyil, cəmiyyətə çatdırmaq istədikləri problemləri gündəmə gətirmək, sosial narazılıqları ifadə etmək, baş verən hadisələr barədə geniş auditoriyanı məlumatlandırmaq və ictimai rəy formalaşdırmaq üçün istifadə edirlər. Facebook zamanla sadəcə ünsiyyət vasitəsi olmaqdan çıxaraq informasiya, maarifləndirmə və təsir gücü baxımından qlobal bir məkana çevrilib. Məhz bu səbəbdən 4 fevral tarixi təkcə bir texnoloji məhsulun deyil, müasir kommunikasiya dövrünün başlanğıcı kimi də dəyərləndirilir.
Facebook-un təməli 4 fevral 2004-cü ildə ABŞ-də, Harvard Universitetinin yataqxanasında qoyulub. Platformanın yaradıcısı Mark Zuckerberg həmin dövrdə adi bir tələbə idi və ilkin məqsəd universitet daxilində tələbələrin bir-biri ilə daha rahat əlaqə qurmasını təmin etmək idi. “TheFacebook” adı ilə fəaliyyətə başlayan sayt qısa müddətdə gözlənilməz maraq gördü. İlk günlərdə minlərlə tələbənin qeydiyyatdan keçməsi bu ideyanın böyük potensiala malik olduğunu göstərdi və layihə qısa zamanda akademik çərçivəni aşdı.
Platformanın inkişafı təkcə bir nəfərin fəaliyyəti ilə məhdudlaşmadı. Mark Zuckerberg-lə birlikdə onun yaxın dostları da texniki və təşkilati baxımdan Facebook-un formalaşmasına töhfə verdilər. Bu komanda işi platformanın sürətli böyüməsinə və istifadəçi sayının davamlı artmasına zəmin yaratdı. 2005-ci ildə saytın adından “the” sözü çıxarıldı və Facebook artıq daha geniş auditoriyaya açılmaq üçün növbəti mərhələyə qədəm qoydu.
2006-cı ildən etibarən Facebook hər kəs üçün əlçatan oldu və bu qərar platformanın qlobal miqyasda yayılmasını daha da sürətləndirdi. İnsanlar burada təkcə dostluq əlaqələri qurmadı, eyni zamanda gündəlik həyatlarını paylaşmağa, ictimai problemləri işıqlandırmağa, müxtəlif kampaniyalar təşkil etməyə və cəmiyyətin diqqətini müəyyən mövzulara yönəltməyə başladılar. Beləliklə, Facebook tədricən ictimai müzakirələrin aparıldığı, insanların səsinin eşidildiyi əsas platformalardan birinə çevrildi.
Facebook-un bu qədər təsirli olmasının əsas səbəblərindən biri onun təqdim etdiyi funksiyalar idi. Xəbər lenti anlayışı, paylaşımların sürətlə yayılması, qarşılıqlı reaksiya mexanizmləri və istifadəçilərin aktiv iştirakını təşviq edən sistemlər sosial media mədəniyyətini kökündən dəyişdi. İnsanlar artıq passiv izləyici deyil, proseslərin birbaşa iştirakçısı oldular. Bu da Facebook-u sadə sosial şəbəkədən daha artıq, güclü kommunikasiya alətinə çevirdi.
İllər keçdikcə Facebook-un təsir dairəsi daha da genişləndi. Platforma media, biznes, siyasət və ictimai fəallıq sahələrində mühüm rol oynamağa başladı. Bir çox sosial problemlər, ictimai çağırışlar və məlumat kampaniyaları məhz Facebook üzərindən kütləvi şəkildə yayılaraq real dəyişikliklərə səbəb oldu. Bu təsir gücü Facebook-u müasir dövrün ən mühüm informasiya platformalarından birinə çevirdi.
Bununla yanaşı, platforma müxtəlif dövrlərdə ciddi tənqidlərlə də üzləşdi. Şəxsi məlumatların qorunması, saxta xəbərlərin yayılması, dezinformasiyanın təsiri və sosial şəbəkə asılılığı kimi məsələlər Facebook ətrafında daim müzakirə mövzusu olub. Lakin bütün bu mübahisələrə baxmayaraq, platforma hələ də milyonlarla insan üçün əsas ünsiyyət və məlumat mənbəyi olaraq qalır.
Bu gün Facebook artıq təkcə bir sosial şəbəkə deyil, insanların düşüncə tərzinə, cəmiyyətin informasiya qəbul etmə formasına və sosial münasibətlərə təsir edən qlobal bir fenomendir. 4 fevral tarixi isə bu böyük dəyişimin başlandığı gün kimi tarixə düşüb. Facebook-un yaranması müasir dünyada sözün gücünü, ictimai rəyin əhəmiyyətini və rəqəmsal platformaların cəmiyyətə təsir imkanlarını bir daha göstərir.
Fatimə Məmmədova
11:00 04.02.2026
Oxunuş sayı: 567
