Süni intellekt hansı peşələri sıradan çıxaracaq? - Ekspertlər danışdı
Süni intellektin sürətli inkişafı nəticəsində növbəti on il ərzində tamamilə yeni peşələr olacaq.
bunu Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin (BŞTİ) müdir müavini Anar Qədiməliyev "Bir peşənin sirri" festivalında bildirib.
O qeyd edib ki, peşə təhsilinə maraq hər gün daha da artır:
"Eyni zamanda məktəblərdə peşəyönümlü siniflərin yaradılması dövlətin bu sahənin inkişafına verdiyi böyük önəmi göstərir. Həmin siniflərdə təhsil alanlar zamanın tələbinə uyğun şəkildə yetişdirilir və formalaşdırılır. Süni intellektin sürətli inkişafı nəticəsində aparılan araşdırmalar göstərir ki, növbəti on il ərzində bizi tamamilə yeni peşələr gözləyir. Bu dəyişikliklər fonunda hər birimizin bir neçə sahə üzrə bacarıq qazanması gələcək həyatımız üçün son dərəcə önəmlidir. Bu baxımdan, peşə təhsili bizə geniş imkanlar yaradır. Bütün məktəb və şagirdləri bu imkanlardan düzgün istifadə etməyə, öyrənməyə və inkişaf etməyə dəvət edirəm".
Süni intellektin təhsil sahəsinə təsiri barədə Crossmedia.az-a danışan təhsil eksperti Elçin Əfəndinin fikrincə, yeni peşə istiqamətləri kimi robot müəllimlər, maliyyə menecmenti üzrə mütəxəssislər, dron operatorları, həmçinin oyun və vahid proqramlaşdırma mütəxəssisləri xüsusi yer tutacaq: "Bu kimi yeni ixtisaslar artıq bəzi ölkələrdə formalaşmağa başlayıb. Bununla yanaşı, bir sıra ənənəvi peşələr tədricən sıradan çıxacaq. Əsasən yanacaq məntəqələrində operatorlar, bank sektorunda çalışan kassir və operatorlar, hətta bir çox hallarda rejissorlar və pedaqoji heyətin müəyyən hissəsi süni intellektin təsirinə məruz qalacaq. Bu proses uzun illər ərzində mərhələli şəkildə davam edəcək. Lakin elə ixtisaslar da var ki, süni intellekt və robot texnologiyaları insan əməyini tam əvəz edə bilməyəcək. Həmin sahələrdə insan resurslarına ehtiyac qalacaq. Digər sahələrin böyük hissəsində isə, təəssüf ki, gələcəkdə süni intellektin üstünlük təşkil edəcəyi proqnozlaşdırılır”.
Sosioloq Rəvan Əliyevin sözlərinə görə isə süni intellektin inkişafının tamamilə avtomatlaşdırma və ya kütləvi şəkildə peşələrin yoxa çıxması kimi təqdim etmək düzgün olmaz: "Tarix göstərir ki, hər bir böyük texnoloji sıçrayış insan əməyini tam əvəz etmir, sadəcə əməyin formasını dəyişir.Məsələn:Mətbəə çapı ilk dəfə yarandığı zaman hamıda belə bir təsəvvür formalaşmışdı ki, kargüzarlıq, yəni əllə yazmaq sənəti sıradan çıxacaq. Ancaq nə baş verdi?
Əksinə, kitabların kütləvi çapı genişləndikcə yeni idarəetmə tələbləri yarandı, kargüzarlıq yox olmadı, üstəlik əlavə olaraq katiblər, yazı ustaları, müəllimlər kimi böyük bir sosial təbəqə formalaşdı. Yəni texnologiya əl işini tam əvəz etmədi, onun yanında yeni fəaliyyət növləri yaratdı. Bu gün süni intellektlə bağlı da eyni vəziyyəti yaşayırıq. Bəzi texniki və rutin işlər avtomatlaşacaq, lakin süni intellekt menecmenti, Etik, təhlükəsizlik və hüquqi nəzarət peşələri, insan empatiyası tələb edən sosial və pedaqoji peşələr daha da önəm qazanacaq.
Yəni proses “ixtisasların sıradan çıxması” deyil, ixtisasların yenilənməsi prosesidir. Bir çox peşə yox olmayacaq, sadəcə məzmunu dəyişərək daha mürəkkəb, analitik, insan-mərkəzli formaya keçəcək.
Tarix göstərir ki, insan əməyinin mahiyyəti texnologiya ilə rəqabətdə yox olmur, sadəcə transformasiya olunur”.
Sevinc Sultanlı
14:44 18.11.2025
Oxunuş sayı: 7645
